સુભાષિતરત્નકરણ્ડકથા · શ્લોક 121-140
અશ્વૈર્ વિચિત્રૈઃ સતતં વહન્તિ સુવર્ણપત્ત્રચ્છુરિતૈર્ નરેન્દ્રાઃ ।
ઋદ્ધ્યા ચ ગચ્છન્તિ સુદૂરદેશં યાનપ્રદાનાત્ તુ તદ્ એવ મર્ત્યાઃ
હારાર્ધહારૈઃ કટકૈર્ ઉપેતાઃ ક્રીડન્તિ દેવેષુ મનોજ્ઞવર્ણાઃ ।
સાર્ધં હિ યત્ તત્ ત્રિદશાધિપેન નિઃસઙ્ગદાનાત્ પ્રવદન્તિ સન્તઃ
ભીતાન્ સમાશ્વાસયતે સદૈવ ધીમાન્ નરો વાક્પ્રતિપાદનેન ।
સર્વૈર્ ન મારૈઃ પરિભૂયતે ઽસૌ વાક્યં ચ નિત્યં મધુરં શૃણોતિ
યદ્ અર્હયન્તીહ જિનસ્ય વાક્યૈઃ ક્લેશારિભઙ્ગૈર્ ભુવિ ધર્મધાતુમ્ ।
સંસારસૌખ્યં ત્વ્ અનુભૂય સર્વં ધર્મેશ્વરત્વં પ્રવરં લભન્તે
પ્રતિશ્રયં તે પ્રદિશન્તિ સન્તઃ સર્વત્ર કાલે શ્રમપીડિતાનામ્ ।
તે યાન્તિ નાકં સતતં પ્રહૃષ્ટાઃ શક્રેણ સાર્ધં ચ સદા રમન્તે
યે રોપયન્તીહ સુકાનનાનિ વૃક્ષાંશ્ ચ પુષ્પાણિ ચ ગન્ધવન્તિ ।
ચ્યુત્વાપિ તે યાન્તિ દિવં મનુષ્યા ઉદ્યાનમાલાદ્યુપભોગયુક્તાઃ
કુર્વન્તિ સેતું વિષમે પ્રદેશે પાનીયમધ્યે ઽપિ ચ યે મનુષ્યાઃ ।
સ્વર્ગં સદા ભોગસમન્વિતં હિ યાન્ત્ય્ ઉત્તમં તે વરહેમગાત્રાઃ
વાપીતડાગાનિ સુશોભનાનિ કૃત્વા નરાઃ સ્વર્ગમ્ અવાપ્નુવન્તિ ।
ઇહૈવ લોકે ચ મનુષ્યભૂતા રાજ્યાનિ રમ્યાણિ સુખાવહાનિ
કૂપાન્ મઠાન્ સત્ત્વસમાશ્રયાંશ્ ચ વાતાતપત્રાણનિમિત્તભૂતાન્ ।
યે કારયન્તિ પ્રવરાન્ મનુષ્યાસ્ તે દેવભૂતાઃ સુખિનો ભવન્તિ
છત્ત્રાણિ યે વા પ્રતિપાદયન્તિ સૂર્યાંશુતાપેન સુદુઃખિતેષુ ।
છત્ત્રોપગાસ્ તે જિતશત્રુસંઘા ભવન્તિ નિત્યં વરસૌખ્યયુક્તાઃ
પાદાશ્રયં ચિત્રમ્ ઉપાનહૌ ચ સર્વેષુ સત્ત્વેષુ દિશન્તિ ભક્ત્યા ।
યાનોત્તમૈસ્ તે સુચિરં પ્રયાન્તિ દેવેષુ મર્ત્યેસુ સદોપપન્નાઃ
શંસન્તિ યે જિનવરં ગુણકીર્તનેન કાયપ્રણામક્રિયયા ચ ગુરૂંશ્ ચ સર્વાન્ ।
સંમાનનાં ગુરુકુલાત્ સમવાપ્નુવન્તિ જાતિં તથૈવ વચનપ્રતિસંવિદં ચ
મૃદઙ્ગવીણાપટહાદિભિર્ યે કુર્વન્તિ પૂજાં સુગતોત્તમાનામ્ ।
મનુષ્યભૂતાઃ સુમનોજ્ઞવાક્યાઃ શૃણ્વન્તિ શબ્દાન્ સુમનોજ્ઞરૂપાન્
યષ્ટિં સમારોપયતિ પ્રહૃષ્ટશ્ છત્ત્રં ચ ઘણ્ટાં સુગતસ્ય ચૈત્યે ।
છત્ત્રાવલીં વા કુરુતે સ તેન લક્ષ્મીં સમાપ્નોતિ નરો વિશાલામ્
મનુષ્યભૂતો ભુવિ યઃ સમન્તાદ્ ઈશત્વમ્ આપ્નોતિ બલેન યુક્તઃ ।
કેયૂરમુક્તાભરણૈર્ ઉપેતો ભૂમિપ્રદાનાત્ તદ્ ઉશન્તિ સન્તઃ
બિમ્બં કરોતિ પ્રવરં જિનસ્ય સ્તૂપં ચ વા છત્ત્રવરૈર્ ઉપેતમ્ ।
ધાતું સમારોપયતીહ યશ્ ચ સ્વર્ગં સમાપ્નોતિ નરસ્ તુ તેન
યે બુદ્ધમ્ ઉદ્દિશ્ય મહાન્તિ નિત્યં કુર્વન્તિ મૃદ્ગોમયલેપનાનિ ।
પુષ્પં ફલં ભોજનપાનકં વા યચ્છન્તિ તે રાજબલં લભન્તે
દીપાન્ ઉદારાન્ વિવિધાંશ્ ચ ગન્ધાન્ પુષ્પાણિ ધૂપં ગુડપાનકં વા ।
દિશન્તિ સંઘસ્ય તથા ચ હેમ ભવન્તિ તે દેવસુખેન યુક્તાઃ
સ્તૂપાઙ્ગનં ધાતુવરં વિહારં યે શોધયન્તીહ નરાઃ પ્રયત્નૈઃ ।
નિર્માલ્યમ્ એભ્યશ્ ચ સમુદ્વહન્તિ તે હેમવર્ણાઃ સુદૃશો ભવન્તિ
ઉજ્જ્વાલિકાં યે પ્રદિશન્તિ સદ્ભ્યઃ શીતાગમે વસ્ત્રમ્ અથાપિ ગેહમ્ ।
પાનં વિચિત્રં વરકન્યકાં વા તે જન્મભૂમૌ સુખિનો ભવન્તિ
મૂળ પાઠ: Subhāṣitaratnakaraṇḍakathā · Edition: M. Hahn: Die Subhāṣitaratnakaraṇḍakathā, Ein spätbuddhistischer Text zur Verdienstlehre". NAWG, phil.-hist. Kl. 1983, pp. 313-374. · Data entry Klaus Wille · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0