સ્કંદ પુરાણ · શ્લોક 7.7-2

॥ શ્રીપ્રહ્લાદ ઉવાચ ॥ ॥
તતો ગચ્છેદ્દ્વિજશ્રેષ્ઠા રથાંગાખ્યં મહોદધિમ્ ॥
ચક્રાંકા યત્ર પાષાણા દૃશ્યંતે મુક્તિદાયકાઃ

યૈઃ પૂજ્યતે જગન્નાથઃ પ્રત્યહં ભાવ સંયુતૈઃ ॥
સદા નેત્રૈરનિમિષૈર્વીક્ષ્યતે ચ જનાર્દનઃ

યચ્ચ સાક્ષાદ્ભગવતા દૃષ્ટં કૃષ્ણેન દૃષ્ટિતઃ ॥
તત્તીર્થં સર્વપાપઘ્નં ચક્રાખ્યં પરમં હરેઃ

યસ્ય પ્રસિદ્ધિઃ પરમા ત્રૈલોક્યે સચરાચરે ॥
પ્રયાગાદધિકં યચ્ચ મુક્તિદં હ્યસ્તિ પાવનમ્

સુરૈરપિ પ્રપૂજ્યંતે યત્રાંગાનિ શરીરિણામ્ ॥
અંકિતાનિ ચ ચક્રેણ ષણ્માસાન્નાત્ર સંશયઃ

યદ્દૃષ્ટ્વા મુચ્યતે પાપાત્પ્રસંગેનાપિ માનવઃ ॥
તત્તીર્થં સર્વતીર્થાનાં પાવનં પ્રવરં સ્મૃતમ્॥

તત્ર ગત્વા દ્વિજશ્રેષ્ઠાઃ પ્રક્ષાલ્ય ચરણૌ મુદા ॥
કરૌ ચાસ્યં ચૈવ પુનઃ પ્રણમેદ્દંડવત્પુનઃ

પ્રણિપત્ય ગૃહીત્વાર્ઘ્યં પંચરત્નસમન્વિતમ્ ॥
સપુષ્પાક્ષતગંધૈશ્ચ ફલહેમસુચંદનૈઃ

સંપન્નમર્ઘ્યમાદાય મંત્રમેતમુદીરયેત્ ॥
પ્રત્યઙ્મુખઃ સુનિયતઃ સંમુખો વા મહોદધેઃ

ૐ નમો વિષ્ણુ રૂપાય વિષ્ણુચક્રાય તે નમઃ ॥
ગૃહાણાર્ઘ્યં મયા દત્તં સર્વકામપ્રદો ભવ

અગ્નિશ્ચ તેજો મૃડયા ચ રુદ્રો રેતોધા વિષ્ણુરમૃતસ્ય નાભિઃ ॥
એતદ્બ્રુવન્વાડવાઃ સત્યવાક્યં તતોઽવગાહેત પતિં નદીનામ્

મૃદમાલભ્ય સજલાં વિપ્રા દેવકરચ્યુતામ્ ॥
ધારયિત્વા તુ શિરસા સ્નાનં કુર્ય્યાદ્યથાવિધિ

તર્પયેચ્ચ પિતૄન્દેવાન્મનુષ્યાંશ્ચ યથાક્રમમ્ ॥
તર્પયિત્વા હવિર્દ્રવ્યં પ્રોક્ષયિત્વા ચ ભક્તિતઃ

અશ્વમેધસહસ્રેણ સમ્યગ્યષ્ટેન યત્ફલમ્ ॥
સ્નાનમાત્રેણ તત્પ્રોક્તં ચક્રતીર્થે દ્વિજોત્તમાઃ

પ્રયાગે યત્ફલં પ્રોક્તં માઘ્યાં માધવપૂજને ॥
સ્નાનમાત્રેણ તત્પ્રોક્તં ચક્ર તીર્થે દ્વિજોત્તમાઃ

કારયેચ્ચ તતઃ શ્રાદ્ધં પિતૄણાં શ્રદ્ધયાન્વિતઃ ॥
વિશ્વેદેવાન્સુવર્ણેન રાજતેન તથા પિતૄન્

સંતર્પ્ય ભોજનેનૈવ વસ્ત્રાલંકારભૂષણૈઃ॥
દીનાન્ધકૃપણેભ્યશ્ચ દાનં દેયં સ્વશક્તિતઃ

ચક્રતીર્થે તીર્થવરે વિશેષાદ્દ્વિજસત્તમાઃ॥
રત્નદાનં પ્રકુર્વીત પ્રીણનાર્થં જગત્પતેઃ

ગન્ત્રીમનડુહા યુક્તાં સર્વાસ્તરણસંયુતામ્ ॥
સોપસ્કરાં ચ દદ્યાદ્વૈ વિષ્ણુર્મે પ્રીયતામિતિ

સુવિનીતં શીલયુતં તથા સોપસ્કરં હયમ્ ॥
ભૂષયિત્વા ચ વિપ્રાય દદ્યાદ્દક્ષિણયા સહ

એવં કૃતે દ્વિજશ્રેષ્ઠાઃ કૃતકૃત્યો ભવેન્નરઃ॥
મુક્તિં પ્રયાંતિ તસ્યૈવ પિતરસ્ત્રિકુલોદ્ભવાઃ

પ્રેતયોનિં ગતા યે ચ યે ચ કીટત્વમાગતાઃ ॥
પચ્યંતે નરકે યે ચ મહારૌરવસંજ્ઞકે

તે સર્વે તૃપ્તિમાયાંતિ ચકતીર્થ પ્રભાવતઃ ॥
શ્રાદ્ધે કૃતે દ્વિજશ્રેષ્ઠા ગયાશ્રાદ્ધફલં લભેત્

યા ગતિર્માતૃભક્તાનાં યજ્વનાં યા ગતિઃ સ્મૃતા ॥
ચક્રતીર્થે દ્વિજશ્રેષ્ઠાઃ સ્નાત્વા તાં લભતે નરઃ

શ્રાદ્ધં પ્રશસ્તં વિપ્રેંદ્રાઃ સંપ્રાપ્તે ચંદ્રસંક્ષયે ॥
સૂર્યગ્રહે વિશેષેણ કુરુક્ષેત્રફલં સ્મૃતમ્ ॥
શ્રાદ્ધે સ્નાને તથા દાને પિતૄણાં તર્પણે તથા

પ્રશસ્તં ચક્રતીર્થં ચ નાત્ર કાર્ય્યા વિચારણા

સર્વદા પાવનં વિપ્રાશ્ચક્રતીર્થં ન સંશયઃ ॥
યસ્તુ શ્રાદ્ધં પ્રકુર્વીત યાત્રાયામાગતો નરઃ

ચક્રતીર્થે દ્વિજશ્રેષ્ઠાઃ સંપૂજ્ય મધુસૂદનમ્ ॥
પૂજિતેષુ દ્વિજેંદ્રેષુ વિષ્ણુસાંનિધ્યમાપ્નુયાત્

વાચા કૃતં કર્મકૃતં મનસાં સમુપાર્જિતમ્ ॥
સ્નાનમાત્રેણ તત્પાપં નશ્યતે નાત્ર સંશયઃ

ઇતિ શ્રીસ્કાંદે મહાપુરાણ એકાશીતિસાહસ્ર્યાં સંહિતાયાં સપ્તમે પ્રભાસ ખણ્ડે ચતુર્થે દ્વારકામાહાત્મ્યે ગોમત્યુદધિસંગમતીરસ્થચક્રતીર્થમાહાત્મ્યવર્ણનંનામ સપ્તમોઽધ્યાયઃ