સ્કંદ પુરાણ · અધ્યાય 7.7

પુલસ્ત્ય ઉવાચ ॥ ॥
તતો ગચ્છેન્નૃપશ્રેષ્ઠ સુપુણ્યમચલેશ્વરમ્ ॥
યં દૃષ્ટ્વા સિદ્ધિમાપ્નોતિ નરઃ શ્રદ્ધાસમન્વિતઃ

તત્ર કૃષ્ણચતુર્દશ્યાં યઃ શ્રાદ્ધં કુરુતે નરઃ ॥
આશ્વિને ફાલ્ગુને વાપિ સ યાતિ પરમાં ગતિમ્

યસ્તુ પૂજયતે ભક્ત્યા દક્ષિણાં દિશમાસ્થિતઃ ॥
પુષ્પૈઃ પત્રૈઃ ફલૈશ્ચૈવ સોઽશ્વમેધફલં લભેત્

પંચામૃતેન યસ્તત્ર તર્પણં કુરુ તે નરઃ ॥
સોઽપિ દેવસ્ય સાંનિધ્યં શિવલોકમવાપ્નુયાત્

પ્રદક્ષિણાંતે યસ્તસ્ય પ્રણામં કુરુતે નરઃ ॥
નશ્યંતિ સર્વપાપાનિ પ્રદક્ષિણપદેપદે

તત્રાશ્ચર્યમભૂત્પૂર્વં તત્ત્વં શૃણુ મહામતે ॥
મયા પૂર્વં શ્રુતં સ્વર્ગે નારદાચ્છક્રસન્નિધૌ

તત્ર પૂર્વં શુકો નીડં વૃક્ષે ચૈવાકરોદ્દ્વિજઃ ॥
ગતાગતેન નીડસ્ય કુરુતે તં પ્રદક્ષિણામ્

ન ચ ભક્ત્યા મહારાજ પક્ષિયોનિસમુદ્ભવઃ ॥
અથાસૌ મૃત્યુમાપન્નઃ કાલેન મહતા શુકઃ

સંજાતઃ પાર્થિવે વંશે રાજા વેણુરિતિ સ્મૃતઃ ॥
જાતિસ્મરો મહારાજ સર્વશત્રુનિકૃન્તનઃ

સ તં સ્મૃત્વા પ્રભાવં હિ પ્રદક્ષિણાસમુદ્ભવમ્ ॥
અચલેશ્વરમાસાદ્ય પ્રદક્ષિણામથાકરોત્

નક્તં દિનં મહારાજ નાન્યત્કિંચિત્કરોતિ સઃ ॥
ન તથા તપસે યત્નો ન નૈવેદ્યે કથંચન

ન પુષ્પે ધૂપદાને ચ પ્રદક્ષિણાપરઃ સદા ॥
કેનચિત્ત્વથ કાલેન મુનયોઽત્ર સમાગતાઃ

નારદઃ શૌનકશ્ચૈવ હારીતો દેવલસ્તથા ॥
ગાલવઃ કપિલો નંદઃ સુહોત્રઃ કશ્યપો નૃપઃ

એતે ચાન્યે ચ બહવો દેવવ્રતપરાયણાઃ ॥
કેચિત્સ્નાનં કારયંતિ તસ્ય લિંગસ્ય ભક્તિતઃ

અન્યે ચ વિવિધાં પૂજાં જપમન્યે સમાહિતાઃ ॥
એકે નૃત્યંતિ રાજેંદ્ર ગાયંતિ ચ તથા પરે

બલિમન્યે પ્રયચ્છંતિ સ્તુતિં કુર્વંતિ ચાપરે ॥
અથાશ્ચર્યં પરં દૃષ્ટ્વા પ્રદક્ષિણાપરં નૃપમ્

પરં કૌતુકમાપન્ના વાક્યમેતદથાબ્રુવન્ ॥
પ્રદક્ષિણાસમુદ્ભૂતં કારણં જ્ઞાતુમિચ્છવઃ

॥
॥ ઋષય ઊચુઃ ॥ ॥
કસ્માત્ત્વં પાર્થિવશ્રેષ્ઠ પ્રદક્ષિણાપરઃ સદા ॥
દેવસ્યાસ્ય વિશેષેણ સત્યં નો વક્તુમર્હસિ

ન દદાસિ જલં લિંગે પ્રભૂતં સુમનોહરમ્ ॥
પુષ્પધૂપાદિકં વાથ સ્તોત્રાણિ વિવિધાનિ ચ

સમર્થોઽસિ તથાન્યેષાં દાનાનાં ત્વં મહીપતે ॥
એતન્નઃ કૌતુકં સર્વં યથાવદ્વક્તુમર્હસિ

॥ વેણુરુવાચ ॥ ॥
યદહં સંપ્રવક્ષ્યામિ શ્રૂયતાં દ્વિજસત્તમાઃ ॥
પૂર્વદેહાંતરે વૃત્તં સર્વં સત્યં વિશેષતઃ

પ્રાસાદેઽસ્મિન્પુરા પક્ષી શુકોઽહં સ્થિતવાંસ્તદા ॥
કૃતવાંશ્ચ તદા દેવં પ્રદક્ષિણામહર્નિશમ્

કૃપયાઽસ્ય પ્રભાવાચ્ચ જાતો જાતિસ્મરસ્ત્વહમ્ ॥
અધુના પરયા ભક્ત્યા યત્કરોમિ પ્રદક્ષિણામ્

ન જાને કિં ફલં મેઽદ્ય દેવસ્યાસ્ય પ્રસાદતઃ ॥
એતસ્માત્કારણાચ્ચાહં નાન્યત્કિંચિત્કરોમિ ભોઃ

॥
॥ પુલસ્ત્ય ઉવાચ ॥ ॥
વેણુવાક્યં તતઃ શ્રુત્વા મુનયઃ શંસિતવ્રતાઃ ॥
વિસ્મયોત્ફુલ્લનયનાઃ સાધુસાધ્વિતિ ચાબ્રુવન્

તતઃ પ્રદક્ષિણ પરાઃ સર્વે તત્ર મહર્ષયઃ ॥
બભૂવુર્મુનયઃ સર્વે શ્રદ્ધયા પરયા યુતાઃ

સોઽપિ રાજા મહાભાગો વેણુઃ શંભોઃ પ્રસાદતઃ ॥
શાશ્વતં સ્થાનમાપન્નો દુર્લ્લભં ત્રિદશૈરપિ

ઇતિ શ્રીસ્કાંદે મહાપુરાણ એકાશીતિસાહસ્ર્યાં સંહિતાયાં સપ્તમે પ્રભાસખણ્ડે તૃતીયેઽર્બુદખંડેઽચલેશ્વરપ્રભાવવર્ણનંનામ સપ્તમોઽધ્યાયઃ