સ્કંદ પુરાણ · અધ્યાય 7.52

॥ પુલસ્ત્ય ઉવાચ ॥ ॥
તતો ગચ્છેન્નૃપશ્રેષ્ઠ ઈશાનીશિખરં મહત્ ॥
યત્ર ગૌર્યા તપસ્તપ્તં સુપુણ્યં લોકવિશ્રુતમ્

યસ્ય સંદર્શનેનાપિ નરઃ પાપાત્પ્રમુચ્યતે ॥
લભતે ચાતિસૌભાગ્યં સપ્તજન્માંતરાણિ ચ

॥ યયાતિરુવાચ ॥ ॥
કસ્મિન્કાલે તપસ્તપ્તં દેવ્યા તત્ર મુનીશ્વર ॥
કિમર્થં ચ મહત્ત્વેતત્કૌતુકં વક્તુમર્હસિ

॥ પુલસ્ત્ય ઉવાચ ॥ ॥
શૃણુ રાજન્કથાં દિવ્યામદ્ભુતાં લોકવિશ્રુતામ્ ॥
યસ્યાઃ સંશ્રવણાદેવ મુચ્યતે સર્વપાતકૈઃ

પુરા ગૌર્યા સમાસક્તં જ્ઞાત્વા દેવાઃ સવાસવાઃ ॥
મંત્રં ચક્રુર્ભયાવિષ્ટા એકાંતે સમુપાશ્રિતાઃ

વીર્યં યદિ ત્રિનેત્રસ્ય ક્ષેત્રે ગૌર્યાઃ પતિષ્યતિ ॥
અસ્માકં પતનં નૂનં જગતશ્ચ ભવિષ્યતિ

સંતતેસ્તુ વિનાશાય તતો ગચ્છામહે વયમ્

એવં સંમંત્ર્ય દેવાસ્તે કૈલાસં પર્વતં ગતાઃ ॥
તતસ્તુ નંદિના સર્વે નિષિદ્ધાઃ સમયં વિના

॥ નંદ્યુવાચ ॥ ॥
એકાંતે ભગવાન્રુદ્રઃ સહગૌર્યા વ્યવસ્થિતઃ ॥
તસ્માદ્દેવગણાઃ સર્વે ગચ્છધ્વં નિલયં સ્વકમ્

અથ દેવગણાઃ સર્વે વઞ્ચયિત્વા ચ તં ગણમ્॥
પ્રૈષયંસ્તત્ર વાયું ચ ગુપ્તમૂચુર્વચસ્ત્વિદમ્

ગત્વા વાયો ભવં બ્રૂહિ ન કાર્યા સંતતિસ્ત્વયા ॥
એવં દેવગણા દેવ પ્રાર્થયંતિ ભયાતુરાઃ

તતો વાયુર્દ્રુતં ગત્વા સ્થિતો યત્ર મહેશ્વરઃ ॥
ઉચ્ચૈર્જગાદ તદ્વાક્યં યદુક્તં ત્રિદશાલયૈઃ

તતસ્તુ ભગવાઞ્છર્વો વ્રીડયા પરયા યુતઃ ॥
ગૌરીં ત્યક્ત્વા સમુત્તસ્થૌ બાઢમિત્યેવ ચાબ્રવીત્

તતો ગૌરી સુદુઃખાર્તા શશાપ ત્રિદશાલયાન્

॥ ગૌર્યુવાચ ॥ ॥
યસ્માદહં કૃતા દેવૈઃ પુત્રહીના સમાગતૈઃ ॥
તસ્માત્તેઽપિ ભવિષ્યન્તિ સન્તાનેન વિવર્જ્જિતાઃ

યસ્માદ્વાયો સમાયાતઃ સ્થાનેઽસ્મિઞ્જનવર્જિતે ॥
તસ્માત્કાયવિનિર્મુક્તસ્ત્વં ભવિષ્યસિ સર્વદા

એવમુક્ત્વા તતો દીર્ઘં ભર્તુઃ કોપપરાયણા ॥
ત્યક્ત્વા પાર્શ્વં ગતા રાજન્નર્બુદં નગસત્તમમ્

સુતાર્થં સા તપસ્તેપે યતવાક્કાયમાનસા ॥
તતો વર્ષસહસ્રાન્તે દેવદેવો મહેશ્વરઃ

ઇન્દ્રાદ્યૈર્વિબુધૈઃ સાર્દ્ધં તદંતિકમુપાગમત્॥
અથ શક્રો વિનીતાત્મા દેવીં તા પ્રત્યભાષત

એષ દેવઃ શિવઃ પ્રાપ્તસ્તવ પાર્શ્વં સ્વલજ્જયા ॥
નાયાતિ તત્પ્રસાદોઽસ્ય ક્રિયતા મહતી ભવ

॥ દેવ્યુવાચ ॥ ॥
ત્યક્તાઽહં તવ વાક્યેન પતિના સમયાન્વિતા ॥
પુત્રં લબ્ધ્વા પ્રયાસ્યામિ તસ્ય પાર્શ્વે સુરેશ્વર

તસ્યાસ્તં નિશ્ચયં જ્ઞાત્વા સ્વયં દેવઃ સમાયયૌ ॥
અબ્રવીત્પ્રહસન્વાક્યં પ્રસાદઃ ક્રિયતામિતિ

દૃષ્ટિદાનેન દેવેશિ ભાષણેન વરાનને ॥
મયા દેવહિતં કાર્યં સર્વાવસ્થાસુ પાર્વતિ

અકાલે તેન મુક્તાઽસિ નિવૃત્તિઃ સુરતે કૃતા ॥
પુત્રાર્થં તે સમારંભો યતશ્ચાસીત્સુરેશ્વરિ

તસ્માત્તે ભવિતા પુત્રો નિજદેહસમુદ્ભવઃ ॥
મત્પ્રસાદાદસંદિગ્ધં ચતુર્થે દિવસે પ્રિયે

નિજાંગમલમાદાય યાદૃગ્રૂપં સુરેશ્વરિ ॥
કરિષ્યસિ ન સન્દેહસ્તાદૃગેવ ભવિષ્યતિ

સદ્યો દેવગણાનાં ચ દૈત્યાનાં ચ વિશેષતઃ ॥
તથા વૈ સર્વમર્ત્ત્યાનાં સિદ્ધિદો બહુરૂપધૃક્

એવમુક્તા ત્રિનેત્રેણ પરિતુષ્ટા સુરેશ્વરી ॥
આલાપં પતિના ચક્રે સાર્દ્ધં હર્ષસમન્વિતા

ચતુર્થે દિવસે પ્રાપ્તે તતઃ સ્નાત્વા શિવા નૃપ ॥
તદોદ્વર્ત્તનજં લેપં ગૃહીત્વા કૌતુકાત્કિલ ॥
ચતુર્ભુજં ચકારાઽથ હરવાક્યાદ્વિનાયકમ્

તતઃ સજીવતાં પ્રાપ્ય હરવાક્યેન તં તદા ॥
વિશેષેણ મહારાજ નાયકોઽસૌ કૃતઃ ક્ષિતૌ ॥
સર્વેષાં ચૈવ મર્ત્યાનાં તતઃ ખ્યાતો બભૂવ હ

વિનાયક ઇતિ શ્રીમાન્પૂજ્યસ્ત્રૈલોક્યવાસિનામ્ ॥
સર્વેષાં દેવમુખ્યાનાં બભૂવ હિ વિનાયકઃ

તતો દેવગણાઃ સર્વે દેવીપ્રિયહિતે રતાઃ ॥
તસ્મૈ દદુર્વરાન્દિવ્યાન્પ્રોચુર્દેવીં ચ પાર્થિવ

॥
॥ દેવા ઊચુઃ ॥ ॥
તવાયં તનયો દેવિ સર્વેષાં નઃ પુરઃસરઃ ॥
પ્રથમં પૂજિતે ચાસ્મિન્પૂજા ગ્રાહ્યા તતઃ સુરૈઃ

એતચ્છૃંગં ગિરે રમ્યં તવ સંસેવનાચ્છુભે ॥
સર્વપાપહરં નૃણાં દર્શનાચ્ચ ભવિષ્યતિ

યેઽત્ર સ્નાનં કરિષ્યન્તિ સુપુણ્યે સલિલાશ્રયે ॥
તે યાંસ્યંતિ પરં સ્થાનં જરામરણવર્જિતમ્

માઘમાસે તૃતીયાયાં શુક્લાયાં યે સમાહિતાઃ ॥
સપ્તજન્માંતરાણ્યેવ ભવિષ્યન્તિ સુખાન્વિતાઃ

એવમુક્ત્વા સુરાઃ સર્વે સ્વસ્થાનં તુ તતો ગતાઃ ॥
દેવોઽપિ સહિતો દેવ્યા કૈલાસં પર્વતં ગતઃ

ઇતિ શ્રીસ્કાંદે મહાપુરાણ એકાશીતિસાહસ્ર્યાં સંહિતાયાં સપ્તમે પ્રભાસખંડે તૃતીયેઽર્બુદખણ્ડ ઈશાનીશિખરમાહાત્મ્યવર્ણનંનામ દ્વિપઞ્ચાશત્તમોઽધ્યાયઃ