સ્કંદ પુરાણ · અધ્યાય 7.37

॥ પુલસ્ત્ય ઉવાચ ॥ ॥
નાગહ્રદં તતો ગચ્છેત્તીર્થં પાપપ્રણાશનમ્ ॥
યત્ર નાગૈસ્તપસ્તપ્તં રમ્યે પર્વતરોધસિ

કદ્રૂશાપં પુરા શ્રુત્વા નાગાઃ સર્વે ભયાતુરાઃ ॥
પપ્રચ્છુર્નાગરાજાનં શેષં પ્રણતકન્ધરાઃ

માતૃશાપેન સંતપ્તા વયં પન્નગસત્તમ ॥
કિં કુર્મઃ ક્વ ચ ગચ્છામઃ શાપમોક્ષો ભવેત્કથમ્

॥ શેષ ઉવાચ ॥ ॥
પ્રસાદિતા મયા માતા શાપમુક્તિકૃતે પુરા ॥
તયોક્તં યે તપોયુક્તા ધર્માત્માનઃ સુસંયતાઃ

ન દહિષ્યતિ તાન્વહ્નિર્યજ્ઞે પારિક્ષિતસ્ય હિ ॥
તસ્માદ્ગત્વાર્બુદંનામ પર્વતં ધરણીતલે

તત્ર યૂયં તપોયુક્તા ભવધ્વં સુસમાહિતાઃ ॥
યત્રાસ્તે સા સ્વયં દેવી ચંડિકા કામરૂપિણી

યસ્યાઃ સંકીર્ત્તનેનાપિ નશ્યંતિ વિપદો ધ્રુવમ્ ॥
આરાધયધ્વમનિશં તાં દેવીં મમ વાક્યતઃ

તસ્યાઃ પ્રસાદતઃ સર્વે ભવિષ્યથ ગતજ્વરાઃ ॥
એતમેવાત્ર પશ્યામિ ઉપાયં નાગસત્તમાઃ ॥
દૈવો વા માનુષો વાઽપિ નાન્યો વો મુક્તિકારકઃ

॥ પુલસ્ત્ય ઉવાચ ॥ ॥
એવમુક્તાસ્તતો નાગા નાગરાજેન પાર્થિવ ॥
પ્રણમ્ય તં તતો જગ્મુરર્બુદં પર્વતં પ્રતિ

તે ભિત્ત્વા ધરણીપૃષ્ઠં પર્વતે તદનન્તરમ્ ॥
નિજગ્મુર્બિલમાર્ગેણ કૃત્વા શ્વભ્રે સુવિસ્તરમ્

તતો ધૃતવ્રતાઃ સર્વે દેવી ભક્તિપરાયણાઃ ॥
વસંતિ ભક્તિસંયુક્તાશ્ચણ્ડિકારાધનાય તે

તસ્થુસ્તત્ર સદા હોમં કુર્વન્તો જાપ્યમુત્તમમ્ ॥
એકાહારા નિરાહારા વાયુભક્ષાસ્તથા પરે

દન્તોલૂખલિનઃ કેચિદશ્મકુટ્ટાસ્તથા પરે ॥
પઞ્ચાગ્નિસાધકાશ્ચાન્યે સદ્યઃ પ્રક્ષાલકાસ્તથા

ગીતં વાદ્યં તથા ચક્રુરન્યે દેવાઃ પુરસ્તદા ॥
અનન્યશ્રદયોપેતાંસ્તાન્દૃષ્ટ્વા પન્નગોત્તમાન્

તતો દેવી સુસન્તુષ્ટા વાક્યમેતદુવાચ હ

॥
॥ દેવ્યુવાચ ॥ ॥
પરિતુષ્ટાસ્મિ વો વત્સાઃ કિમર્થં તપ્યતે તપઃ ॥
વરયધ્વં વરં મત્તો યઃ સ્થિતો ભવતાં હૃદિ

॥ નાગા ઊચુઃ ॥ ॥
માતૃશાપેન સંતપ્તા વયં દેવિ નિરાશ્રયાઃ ॥
નાગરાજસમાદેશાચ્છરણં ત્વાં સમાગતાઃ

સા ત્વં રક્ષ ભયાત્તસ્માચ્છાપવહ્નિસમુદ્ભવાત્ ॥
વયં માત્રા પુરા શપ્તાઃ કસ્મિંશ્ચિત્કારણાન્તરે ॥
પારિક્ષિતસ્ય યજ્ઞે વઃ પાવકો ભક્ષયિષ્યતિ

॥ દેવ્યુવાચ ॥ ॥
યાવત્તસ્ય ભવેદ્યજ્ઞ સ્તાવદ્યૂયં મમાન્તિકે ॥
સંતિષ્ઠત વિના ભીત્યા ભોગાન્ભુઙ્ધ્વં સુપુષ્કલાન્

સમાપ્તે ચ ક્રતૌ ભૂયો ગંતારઃ સ્વં નિકેતનમ્ ॥
યુષ્માભિર્ભેદિતં યસ્માદેતત્પર્વતકન્દરમ્

નાગહ્રદં તુ તત્તીર્થમેતદ્ભાવિ ધરાતલે ॥
અત્ર યઃ શ્રાવણે માસિ પઞ્ચમ્યાં ભક્તિતત્પરઃ

કરિષ્યતિ નરઃ સ્નાનં તસ્ય નાહિકૃતં ભયમ્ ॥
ભવિષ્યતિ પુનઃ શ્રાદ્ધાત્પિતૄન્સંતારયિષ્યતિ

યે ભોગા ભૂતલે ખ્યાતા યે દિવ્યા યે ચ માનુષાઃ ॥
નરો નિત્યં લભિષ્યતિ ન સંશયઃ

॥ પુલસ્ત્ય ઉવાચ ॥ ॥
તતો હૃષ્ટા બભૂવુસ્તે મુક્ત્વા તદ્દારુણં ભયમ્ ॥
દેવ્યાઃ શરણમાપન્નાસ્તસ્થુસ્તત્ર નગોત્તમે

તતઃ કાલેન મહતા સત્રે પારિક્ષિતસ્ય ચ ॥
નિર્વૃત્તે તે તદા જગ્મુઃ સુનિર્વૃત્તા રસાતલમ્

દેવ્યા ચૈવાભ્યનુજ્ઞાતાઃ પ્રણિપત્ય મુહુર્મુહુઃ ॥
કૃચ્છ્રાત્પાર્થિવશાર્દૂલ તદ્ભક્ત્યા નિશ્ચલીકૃતાઃ

અદ્યાપિ કૃષ્ણપંચમ્યાં શ્રાવણે માસિ પાર્થિવ ॥
સાન્નિધ્યં તત્ર કુર્વંતિ દેવીદર્શનલાલસાઃ

તસ્માત્સર્વપ્રયત્નેન શ્રાદ્ધં તત્ર સમાચરેત્ ॥
સ્નાનં ચ પાર્થિવશ્રેષ્ઠ ય ઇચ્છેચ્છ્રેય આત્મનઃ

ઇતિ શ્રીસ્કાન્દે મહાપુરાણ એકાશીતિસાહસ્ર્યાં સંહિતાયાં સપ્તમે પ્રભાસખણ્ડે તૃતીયેઽર્બુદખણ્ડે નાગોદ્ભવતીર્થમાહાત્મ્ય વર્ણનંનામ સપ્તત્રિંશોઽધ્યાયઃ