સ્કંદ પુરાણ · શ્લોક 7.34-2

॥ શ્રીપ્રહ્લાદ ઉવાચ ॥ ॥
એવમદ્ભુતમાહાત્મ્યં દ્વારકાયાં મુનીશ્વરાઃ ॥
સર્વેષાં ક્ષેત્રતીર્થાનાં મહાપાપવિદારક્મ્

વર્ણાનામશ્રમાણાં ચ પતિતાનાં વિશેષતઃ।
મહાપાપહરં પ્રોક્તં મહાપુણ્યવિવર્દ્ધનં

અત્યુગ્રપાપરાશીનાં દાહસ્થાનં યથા સ્મૃતમ્ ॥
દ્વારકાગમનં વિપ્રાઃ કિં પુનર્દ્વારકાસ્થિતિઃ

વિશેષેણ તુ વિપ્રેન્દ્રાઃ કન્યારાશિસ્થિતે ગુરૌ ॥
બ્રહ્માદયોપિ દૃશ્યંતે યત્ર તીર્થૈશ્ચ સંયુતાઃ

પ્રતિવર્ષં પ્રકુર્વંતિ દ્વારકાગમનં નરાઃ ॥
તેષાં પાદરજઃ સ્પૃષ્ટ્વા દિવં યાંતિ ચ પાપિનઃ

ગોમતી નીરપૂતાનાં કૃષ્ણવક્ત્રાવલોકિનામ્ ॥
દર્શનાત્પાતકં તેષાં યાતિ જન્મશતાર્જિતમ્

ઇતિહાસેન પૂર્વોક્તં શ્રૂયતાં મુનિપુઙ્ગવાઃ ॥
દિલીપવસિષ્ઠ સંવાદે પરમાશ્ચર્ય્યવર્દ્ધનમ્

કાશ્યાં તુ વજ્રલેપો હિ ક્ષેત્ર એકત્ર નશ્યતિ ॥
યાતુર્દર્શનતઃ શ્રુત્વા દિલીપો વાક્યમબ્રવીત્

॥ દિલીપ ઉવાચ ॥ ॥
વજ્રલેપશ્ચ કાશ્યાં તુ ઘોરો યત્ર વિનશ્યતિ ॥
કૃત્સ્નશોઽથ મહાપુણ્યં પ્રાપ્યં યત્ર તદસ્તિ કિમ્

ન પ્રરોહંતિ પાપાનિ યસ્મિન્ક્ષેત્રે દ્વિજોત્તમ ॥
તત્ક્ષેત્રં કથ્યતાં પુણ્યં યત્ર પાપં પ્રણશ્યતિ

॥ વસિષ્ઠ ઉવાચ ॥ ॥
આસીત્કાશ્યાં પુરા કશ્ચિત્ત્રિદણ્ડી મોક્ષધર્મવિત્ ॥
જપન્દશાશ્વેમેધે તુ ગાયત્રીં ચ સમાહિતઃ

તત્ર કાચિત્સમાયાતા યુવતી ગજગામિની ॥
તીરે સંસ્થાપ્ય વાસાંસિ ગંગાયાઃ શ્રમશાન્તયે ॥
પ્રવિષ્ટા ચ જલે નગ્ના જલક્રીડાં ચકાર હ

નગ્નાં તાં ક્રીડતીં વીક્ષ્ય યતિર્મદનપૂરિતઃ ॥
દૈવાગ્નિભ્રંશિતો માર્ગાત્સહસા ચ વિમોહિતઃ

મનસા કામયામાસ સાઽપિ તં તરુણં યતિમ્ ॥
તયોશ્ચ સંગતિસ્તત્ર સંજાતા પાપકર્મણોઃ

તયા વિમોહિતઃ સદ્યસ્તામેવાનુસસાર સઃ ॥
તત્પ્રીત્યૈ ચાર્જયામાસ ધનમન્યાયતસ્તદા

વારાણસ્યાં હિ ન ત્યક્તશ્ચંડાલસ્ય પ્રતિગ્રહઃ ॥
સ્નાનહીનઃ સદા પાપી રાત્રૌ ચૌર્ય્યેણ વર્ત્તતે

કસ્મિંશ્ચિત્સમયે પાપી માંસાર્થી તુ વનં ગતઃ ॥
દદર્શ પ્રમદાં તત્ર માતંગીં મદિરેક્ષણામ્

તસ્યાઃ પ્રથમતારુણ્યં દૃષ્ટ્વા ગર્વેણ પાપ્મના ॥
વનેઽથ નિર્જને તત્ર માતંગીસંગમેયિવાન્

તયા સહાન્નપાનાદિ કૃતવાન્પાપમોહિતઃ ॥
અશ્નાતિ સુરયા પંકં ગોમાંસં પાપલંપટઃ

તદ્ગૃહે નિધનં પ્રાપ્તઃ પાપાત્મા સર્વભક્ષકઃ ॥
વારાણસીપ્રભાવેન ન પ્રાપ્તો નરકં તદા

કિં તુ તત્ર કૃતં પાપં વજ્રલેપં સુદારુણમ્ ॥
શૂદ્રીસંપર્ક પાપેન જાતોઽસૌ ક્રૂરયોનિષુ

વૃકો વ્યાઘ્રોરગઃ શ્વાનઃ શૃગાલઃ સૂકરોઽભવત્ ॥
દુરંતાં યાતનાં પ્રાપ્તઃ શમલેશં ન વિન્દતિ

એવં જન્મસહસ્રૈસ્તુ ન તસ્ય પાપકર્મણઃ ॥
માતંગ્યા સંગજં પાપં વ્યનશ્યત યુગાયુતૈઃ ॥ ૨૩ ।
તતોઽસૌ સપ્તમે જાતઃ શશકશ્ચૈવ જન્મનિ ॥
તતોઽસૌ રાક્ષસો જાતઃ પાપાત્મા સર્વભક્ષકઃ

પ્રાણિનો ભક્ષયન્સર્વાન્સંપ્રાપ્તો વિંધ્યપર્વતે ॥
અસ્માદનન્તરં ભાવ્યં કૃકલાસત્વમદ્ભુતમ્॥

શૂદ્રીસંગજપાપેન ભાવ્યં ચ કૃમિયોનિના ॥
માતંગીસંગમે પ્રોક્તં ફલં હ્યતિજુગુપ્સિતમ્

યુગાયુતં સહસ્રૈસ્તુ ભોક્ષ્યમાણં સુદારુણમ્ ॥
અત્યાશ્ચર્ય્યમભૂત્તત્ર દિલીપ શ્રૂયતાં મહત્

આલોકિતં ચ વિંધ્યાદ્રૌ સર્વેષાં વિસ્મયાસ્પદમ્ ॥
દૃષ્ટ્વા દ્વારાવતીં કશ્ચિત્કૃષ્ણવક્ત્રં સુશોભનમ્

ગોમતીનીરપૂતસ્તુ વિંધ્યં પ્રાપ્તઃ સ પાંથિકઃ ॥
માત્રાં કૃષ્ણપ્રસાદસ્ય સ્કન્ધે કૃત્વા પ્રહર્ષિતઃ

પ્રયાસ્યન્સ્વગૃહં તત્ર દદર્શ પથિ રાક્ષસમ્ ॥
દ્રુતં ચ ક્રૂરકર્માણં દૃષ્ટ્વા ભક્ષિતુમાગતમ્

તસ્ય દર્શનમાત્રેણ વજ્રલેપઃ સુદારુણઃ ॥
વારાણસીસમુદ્ભૂતો ભસ્મસાદભવત્ક્ષણાત્

જન્મકોટિશતેનાપિ યો ન શક્યો વ્યપોહિતુમ્ ॥
તત્પાપપર્વતાન્મુક્તઃ કૃષ્ણપાંથિકદર્શનાત્

દગ્ધેઽથ ક્રૂરભાવે તુ ઘનમુક્તો યથા શશી ॥
રેજે પુણ્યપ્રકાશેન કૃષ્ણપાંથિકદર્શનાત્

તતોઽભિમુખમભ્યેત્ય દ્વારકાપથિકં મુદા ॥
નનામ શ્રદ્ધયા ભૂમૌ તદ્દર્શનમહોત્સવઃ

નત્વાઽથ વિસ્મિતઃ પ્રાહ અહોઽદ્ય તવ દર્શનાત્ ॥
ગતો ઘોરતમો ભાવઃ પ્રાપ્તા સંસિદ્ધિરુત્તમા

કસ્માત્ત્વમાગતો ભદ્ર પ્રભાવઃ કીદૃશસ્તવ ॥
વજ્રલેપસ્તુ કાશ્યાં વૈ દગ્ધસ્તે દર્શનાદનુ

॥ વસિષ્ઠ ઉવાચ ॥ ॥
ઇત્યેવં રાક્ષસેનોક્તં શ્રુત્વા કૃષ્ણસ્ય પાંથિકઃ ॥
વિસ્મયં પરમાપન્નઃ પ્રાહ તં હર્ષમાનસઃ

॥ પાંથિક ઉવાચ ॥ ॥।
શ્રીમદ્દ્વારવતીં દૃષ્ટ્વા હ્યાગતોઽસ્મ્યત્ર રાક્ષસ ॥
વજ્રલેપહરોઽસ્માકં પ્રભાવઃ કૃષ્ણદર્શનાત્

ગોમત્યાં યઃ સકૃત્સ્નાત્વા પશ્યેત્કૃષ્ણમુખાંબુજમ્ ॥।
સર્વાનુદ્ધરતે પાપાદપિ ત્રૈલાક્યદાહકાત્

॥ વસિષ્ઠ ઉવાચ ॥ ॥
ઇત્યુક્તો રાક્ષસો હૃષ્ટઃ શુદ્ધાત્મા ભક્તિસંયુતઃ ॥
નત્વા પ્રદક્ષિણં કૃત્વા સંપ્રાપ્તો દ્વારકાં તદા

ગોમત્યાં સ તનું ત્યક્ત્વા પ્રાપ્તોઽસૌ વૈષ્ણવં પદમ્ ॥
સ્તૂયમાનઃ સુરેશાનૈર્ગધર્વૈઃ પુષ્પવૃષ્ટિભિઃ

ઇત્થં મહાપ્રભાવો હિ દ્વારકાયાઃ પ્રકીર્ત્તિતઃ ॥
ન પ્રરોહંતિ પાપાનિ યસ્યાઃ પાંથિકદર્શનાત્ ॥
દ્વારકાયાં તુ કિં વાચ્યં ન પ્રરોહંતિ પાતકમ્

ઇત્યેતત્કથિતં રાજન્યત્પૃષ્ટોહં ત્વયાઽનઘ ॥
સર્વક્ષેત્રોત્તમં ક્ષેત્રં વજ્રલેપવિનાશનમ્

॥ શ્રીપ્રહ્લાદ ઉવાચ ॥ ॥
વસિષ્ઠેનોદિતં શ્રુત્વા દિલીપો હૃષ્ટ માનસઃ ॥
દ્વારકાં ક્ષેત્રરાજં તં જ્ઞાત્વા ચ વિસ્મયં યયૌ

યયૌ દ્વારવતીં હૃષ્ટો દેવદેવસ્ય સાદરમ્ ॥
કૃષ્ણં દૃષ્ટ્વા પરાં સિદ્ધિં સંપ્રાપ્તો દેવમંદિરે

ઇતિ શ્રીસ્કાંદે મહાપુરાણ એકાશીતિસાહસ્ર્યાં સંહિતાયાં સપ્તમે પ્રભાસખણ્ડે ચતુર્થે દ્વારકામાહાત્મ્યે દ્વારકાપાન્થદર્શન માત્રતઃ કાશ્યાં કૃતસ્ય પાપવજ્રલેપસ્ય વિનાશને યતિવૃત્તાન્તવર્ણનપૂર્વકં દિલીપકૃતદ્વારકાયાત્રાવર્ણનંનામ ચતુસ્ત્રિંશત્તમોઽધ્યાયઃ