સ્કંદ પુરાણ · શ્લોક 7.30-2

॥ ॥ શ્રીપ્રહ્લાદ ઉવાચ ॥ ॥
તદા તેષાં સુતીર્થાનાં ક્ષેત્રાણામભવન્મુદઃ ॥
ગન્તું દ્વારવતીં પુણ્યાં સર્વેષામપિ સર્વશઃ

દ્વારકાગમને દૃષ્ટ્વા તથા નારદગૌતમૌ ॥
મહોત્સવો મહાંસ્તત્ર ભવિષ્યતિ મનોહરઃ

તીર્થાનાં કૃષ્ણયાત્રાયાં ગન્તવ્યમિત્યવો ચતુઃ ॥
અથ તે હ્યૃષયો દેવાઃ સર્વતીર્થસમન્વિતાઃ

ગૌતમીં તુ પુરસ્કૃત્ય યયુર્દ્વારવતીં મુદા ॥
તદા સર્વાણિ તીર્થાનિ ક્ષેત્રારણ્યાનિ કૃત્સ્નશઃ ॥
દ્વારકાગમનં ચક્રુઃ સાનન્દા ઋષયઃ સુરાઃ

શ્રદ્ધયા પરયા ભક્ત્યા કૃષ્ણદર્શનલાલસાઃ॥
વીણાનિનાદતત્ત્વજ્ઞં નારદં પથિ તેઽ બ્રુવન્

॥ ઋષય ઊચુઃ ॥ ॥
રાશયઃ પુણ્યપુઞ્જાનાં કૃતા વૈ તપસાં તથા ॥
યજ્ઞદાનવ્રતાનાં ચ તીર્થાનાં મહતાં ભુવિ

સંપ્રાપ્તસ્તત્પ્રસાદોઽયં યદ્દ્રક્ષ્યામઃ કુશસ્થલીમ્ ॥
પૃચ્છામહેઽધુના ત્વાં વૈ યોગિનાં પરમં ગુરુમ્

દ્વારકાયાસ્તુ યાત્રાયાં કો વિધિઃ સંપ્રકીર્તિતઃ ॥
નિયમઃ કોઽત્ર કર્ત્તવ્યો વર્જનીયં ચ કિં મુને

શ્રોતવ્યં કીર્તિતવ્યં ચ સ્મર્તવ્યં કિં ચ વૈ પથિ ॥
ઉત્સવાશ્ચાત્ર કે પ્રોક્તા દ્વારકાયાશ્ચ તત્પથિ॥।
એકૈકશ્ચ મહાભાગ ભક્તાનન્દવિવર્દ્ધનમ્ ॥
એતત્સર્વં મહાભાગ કૃપયા સંપ્રકીર્ત્યતામ્

॥ શ્રીનારદ ઉવાચ ॥ ॥
કૃતાભ્યંગસ્તુ પૂર્વેદ્યુઃ સંપૂજ્ય શ્રદ્ધયા હરિમ્॥
ભોજયેદ્વૈષ્ણવાન્વિપ્રાન્સ્વશક્ત્યા સંપ્રહર્ષિતઃ

અનુજ્ઞાતો મહાવિષ્ણોઃ પ્રસાદમુપયુજ્ય વૈ ॥
શયીત ભુવિ સુપ્રીતો દ્વારકાં કૃષ્ણમાનસઃ

શ્વોભૂતે તુ શુચિઃ સ્નાતઃ સંપૂજ્ય જગદીશ્વરમ્ ॥
પ્રદક્ષિણં નમસ્કૃત્ય મહાવિષ્ણોરનુજ્ઞયા ॥
પૃષ્ટ્વા કુલવૃદ્ધાંશ્ચ બ્રાહ્મણાન્વૈષ્ણવાન્પ્રિયાન્

તતસ્તુ તદનુજ્ઞાતો ગીતવાદિત્રસંસ્તવૈઃ ॥
યાત્રારંભં પ્રકુર્વીત દ્વારકાયાં પ્રહર્ષિતઃ

દ્વારકાં ગચ્છમાનસ્તુ શાન્તો દાંતઃ શુચિઃ સદા ॥
બ્રહ્મચર્યમધઃ શય્યાં કુર્વીત નિયતેન્દ્રિયઃ

સહસ્રનામપઠનં પુરાણપઠનં તથા ॥
કર્ત્તવ્યં સકૃપં ચિત્તં સતાં શુશ્રૂષણં તથા

અન્નદાનાદિકં સર્વં વિભવે સતિ માનવઃ ॥
અપિ સ્વલ્પં સ્વશક્ત્યા વૈ કૃતં કોટિગુણં ભવેત્

પથિ કૃષ્ણસ્ય યો ભક્ત્યા ગ્રાસમેકં પ્રયચ્છતિ ॥
દ્વીપાંતા તેન દત્તા ભૂઃ પુણ્યસ્યાન્તો ન વિદ્યતે

કિં પુનર્દ્વારકાક્ષેત્રે કૃષ્ણસ્ય ચ સમીપતઃ ॥
કલાવેકેકસિક્થે ચ રાજસૂયાયુતં ફલમ્

ગયાશ્રાદ્ધસહસ્રાણિ કૃતાનિ શતસંખ્યયા ॥
અન્નદાનં કૃતં યૈસ્તુ દ્વારકાપથિ માનવૈઃ

ઔષધં ચાન્નપાનીયં પાદુકે કંબલં તથા॥
વાસાંસ્યુપાનહૌ ચૈવ વિત્તં ચ વિભવે સતિ ॥
વર્જયેત્સંકરં વિદ્વાન્યૂથાલાપાંસ્તથૈવ ચ

પરનિન્દાં ચ પૈશુન્યં પરસ્ય પરિવઞ્ચનમ્ ॥
પરાન્નં પરપાકં ચ સતિ વિત્તે ત્યજેદ્બુધઃ

ન દોષો હીનવિત્તસ્ય તાવન્માત્રપરિગ્રહે ॥
શ્રોતવ્યા સત્કથા વિષ્ણોર્નામસંકીર્ત્તનામૃતમ્

દ્વારકાપથિગચ્છદ્ભિરન્યોન્યં ભક્તિવર્દ્ધનમ્ ॥
જપ્તવ્યં વૈદિકં જાપ્યં સ્તોત્રમાગમિકં તથા

યાત્રાયાં યત્ફલં પ્રોક્તં શ્રીકૃષ્ણસ્ય ચ વૈ કલૌ ॥
ન શક્યતે મયા વક્તું વદનૈર્યુગસંખ્યયા

ઇત્યેતત્કથિતં સર્વં યત્પૃષ્ટં તુ દ્વિજોત્તમાઃ ॥
યતધ્વં તત્પ્રયત્નેન વિષ્ણુપ્રાપ્તૌ ચ સત્વરમ્

॥ શ્રીપ્રહ્લાદ ઉવાચ ॥ ॥
એવં તે નારદેનોક્તા મુનયો હૃષ્ટમાનસાઃ ॥
ચક્રુસ્તે સહિતાઃ સર્વે કૃષ્ણદેવસ્ય તત્પથિ

કેચિચ્છૃણ્વન્તિ તા વિષ્ણોઃ સત્કથા લોકવિશ્રુતાઃ ॥
યાસાં સંશ્રવણાદેવ ભગવાન્વિશતે હૃદિ

કીર્ત્યમાનાનિ નામાનિ મહાપુણ્યપ્રદાનિ વૈ ॥
પાવનાનિ સદા લોકે કલૌ વિપ્રા વિશેષતઃ

પુરાણસંહિતા દિવ્યા મુનિભિઃ પરિકીર્તિતાઃ ॥
પ્રકાશયંતિ યા વિષ્ણોર્મહિમાનં સુમંગલમ્

સદ્ગુણાઃ કર્મવીર્ય્યાણિ કૃતાનિ વિષ્ણુના પુરા ॥
લીલાવતારરૂપૈસ્તુ શૃણ્વન્તિ પરયા મુદા ॥

અપરે વાસુદેવસ્ય ચરિતાનિ સુમંગલાઃ ॥
વદંતિ પરયા ભક્ત્યા સાનન્દાઃ સાશ્રુલોચનાઃ

અન્યે સ્મરંતિ દેવેશમનાદિનિધનં વિભુમ્॥
કેચિજ્જપંતિ મુનયઃ સ્તોત્રાણિ પરયા મુદા

કેચિત્તુ શતનામાનિ જપન્તિ મુનયઃ પથિ ॥
અન્યે સહસ્રનામાનિ લક્ષનામ તથાઽપરે

કેચિલ્લૌકિકગીતાનિ હરિનામાનિ હર્ષિતાઃ ॥
ઉત્સવૈશ્ચ વ્રજંત્યન્યે પતાકાદિવિભૂષિતાઃ

ગીતવાદિત્રઘોષેણ કરતાલસ્વનેન ચ ॥ ॥
નાસ્તિ ધન્યતમસ્તસ્માત્ત્રિષુ લોકેષુ કશ્ચન

દર્શનં યસ્ય સંજાતં વૈષ્ણવાનામનુત્તમમ્॥
તથૈવ જાહ્નવી પુણ્યા યમુના ચ સરસ્વતી ॥

રેવાદ્યાઃ સરિતઃ સર્વાઃ પ્રચક્રુર્ગીતનર્ત્તનમ્ ॥
પ્રયાગાદીનિ તીર્થાનિ સાગરાઃ પર્વતોત્તમાઃ

વારાણસી કુરુક્ષેત્રં પુણ્યાન્યન્યાનિ કૃત્સ્નશઃ ॥
ત્રૈલોક્યે યાનિ તીર્થાનિ ક્ષેત્રાણિ દેવનાયકાઃ ॥
ચક્રુર્ગીતં ચ નૃત્યં ચ દ્વારકાયાશ્ચ સત્પથિ

એકૈકસ્મિન્પદે દત્તે દ્વારકાપથિ ગચ્છતામ્ ॥
પુણ્યં ક્રતુસહસ્રાણાં તત્પાદરજસંખ્યયા

અથ તે મુનયઃ સર્વે તીર્થક્ષેત્રાદિસંયુતાઃ ॥
શ્રીમત્કૃષ્ણાલયં દૂરાદ્દદૃશુર્નારદાદયઃ

ઇતિ શ્રીસ્કાંદે મહાપુરાણ એકાશીતિસાહસ્ર્યાં સંહિતાયાં સપ્તમે પ્રભાસખંડે ચતુર્થે દ્વારકામાહાત્મ્યે દ્વારકાં પ્રતિ ગોદાવર્યાદિતીર્થક્ષેત્રદેવ મહર્ષિગમનોત્સવયાત્રાવર્ણનંનામ ત્રિંશત્તમોઽધ્યાયઃ