સ્કંદ પુરાણ · અધ્યાય 7.236

તતો ગચ્છેન્મહાદેવિ દુર્વાસાદિત્યમુત્તમમ્ ॥
યત્ર દુર્વાસસા તપ્તં તપો વર્ષસહસ્રકમ્ ॥
નિરાહારો જિતાહારઃ સૂર્યારાધનતત્પરઃ

એવં કાલેન મહતા દિવ્યતેજા જનાધિપઃ ॥
પ્રત્યક્ષં દર્શનં ગત્વા પ્રાહ સૂર્યો મહામુનિમ્

॥ સૂર્ય ઉવાચ ॥ ॥
મા બ્રહ્મન્સાહસં કાર્ષીર્વરં વરય સુવ્રત ॥
અપ્રાપ્યમપિ દાસ્યામિ યત્તે મનસિ વર્તતે

॥
॥ દુર્વાસા ઉવાચ ॥ ॥
પ્રસન્નો યદિ મે દેવ વરાર્હો યદિ ચાઽપ્યહમ્ ॥
અત્ર સ્થાને ત્વયા સ્થેયં યાવત્તિષ્ઠતિ મેદિની

દુર્વાસાદિત્યના માઽત્ર લોકે ખ્યાતિં ચ ગચ્છતુ ॥
મયા પ્રતિષ્ઠિતા યા તુ પ્રતિમા તવ સુન્દરી

તસ્યાં સાંનિધ્યમેવાસ્તુ તવ દેવ જગત્પતે ॥
સાંનિધ્યં કુરુત ચાત્ર યમુના દુહિતા તવ ॥
ત્વત્સુતસ્તુ મહાતેજા ધર્મરાજો મહાબલઃ

॥ સૂર્ય ઉવાચ ॥ ॥
એતત્સર્વં મુનિશ્રેષ્ઠ ત્વયોક્તં સંભવિષ્યતિ ॥
તીર્થાનાં કોટિરન્યા ચ ગંગાદીનાં મહામુને

આગમિષ્યતિ તે સ્થાનં નિશ્ચિતં વચનાન્મમ ॥
અત્ર સ્થાને મયા બ્રહ્મન્સ્થાતવ્યં સહ દૈવતૈઃ

આદિત્યાનાં પ્રભાવૈસ્તુ બ્રહ્માંડોદરવાસિનામ્॥
તેષાં માહાત્મ્યસંયુક્તઃ સ્થાસ્યે ચાત્ર મહામુને

સવિતૄણાં સહસ્રેણ દૃષ્ટેનૈવ તુ યત્ફલમ્ ॥
તત્ફલં કોટિગુણિતં દુર્વાસાદિત્યદર્શનાત્

લપ્સ્યંતે પ્રાણિનઃ સર્વે યજ્ઞકોટિફલં તથા ॥
એવમુક્ત્વા તદા સૂર્યઃ સસ્માર તનયાં નિજામ્ ॥
તથા ચ ધર્મેરાજાનં સર્વપ્રાણિનિયામકમ્

સ્મૃતમાત્રા તત્ર ભિત્ત્વા પાતાલતલમુદ્યયૌ ॥
સા નદીરૂપિણી દેવી તીર્થકોટિસમન્વિતા

યમશ્ચ તત્ર ભગવાન્કાલદંડધરસ્તદા ॥
ઊચતુઃ પ્રણયોપેતૌ સૂર્યં ભુવનસાક્ષિણમ્

॥ યમ ઉવાચ ॥ ॥
આજ્ઞાપયતુ માં દેવો યમુનાં ચ જગત્પ્રભુઃ ॥
કાર્યં યદ્ભાવિનોઽર્થસ્ય તત્કરિષ્યે ન સંશયઃ

॥ સૂત ઉવાચ ॥ ॥
અત્ર ક્ષેત્રે સ્વરૂપેણ સ્થાતવ્યં વચનાન્મમ ॥
પાપિનાં પ્રાણિનાં ચાત્ર રક્ષા કાર્યા પ્રયત્નતઃ

સૂર્યભક્તાઃ સદા રક્ષ્યા બ્રાહ્મણા ગૃહમેધિનઃ ॥
ત્વં ચાપિ યમુને ચાત્ર કોટિતીર્થેન સંયુતા

વસ ત્વં ભવ સુપ્રીતા સ્થાને દુર્વાસસોદ્ભવે ॥
ઇત્યેવમુક્ત્વા દેવેશસ્તત્ર દુર્વાસસોંઽતિકે

પશ્યતાં સર્વદેવાનામંતર્દ્ધાનમગાત્પ્રભુઃ ॥
દુર્વાસાસ્તુ તદા હૃષ્ટો યાવત્પશ્યતિ સ્વાશ્રમમ્

તાવત્પાતાલમાર્ગેણ યમુના પ્રાદુરાભવત્ ॥
યમશ્ચ ભગવાંસ્તત્ર દૃષ્ટઃ ક્ષેત્રપરૂપધૃક્

॥ ઈશ્વર ઉવાચ ॥ ॥
ઇત્થં સમભવત્તત્ર યમુનોદ્ભેદમુત્તમમ્॥
કુણ્ડમાદિત્યતો યામ્યે દુંદુભિસ્તત્ર પૂર્વતઃ

ક્ષેત્રપાલો મહાદેવિ યતો દુંદુભિનિઃસ્વનઃ ॥
તત્ર સ્નાત્વા મહાકુણ્ડે યઃ સંતર્પયતે પિતૄન્

દશ વર્ષાણિ પઞ્ચૈવ તૃપ્તિં યાંતિ પિતામહઃ ॥
પિંડદાનેન દત્તેન પિતૄણાં તુષ્ટિમાવહેત્ ॥
નરકે તુ સ્થિતાનાં ચ મુક્તિર્ભૂયાન્ન સંશયઃ

માઘે માસિ સિતે પક્ષે સપ્તમ્યાં સંયતાત્મવાન્ ॥
દુર્વાસાર્કં ચ સંપૂજ્ય મુચ્યતે બ્રહ્મહત્યયા

સ્નાત્વા તુ યમુના કુણ્ડે માધવે માસિ માનવઃ ॥
પૂજયેદ્ભક્તિભાવેન રવિં ગગનભૂષણમ્

પઠેત્સહસ્રં નામ્ના તુ દુર્વાસાદિત્યસંનિધૌ ॥
ષણ્માસાન્મુચ્યતે જંતુર્યદ્યપિ બ્રહ્મહા નરઃ

સર્વમંગલમાંગલ્યં સર્વપાપપ્રણાશનમ્ ॥
દુર્વાસાદિત્યનામાનં સૂર્યં કો નુ ન પૂજયેત્

ન તદસ્તિ ભયં કિંચિદ્યદનેન ન શામ્યતિ ॥
દર્શનેનાપિ સૂર્યસ્ય તત્ર દુર્વાસસઃ પ્રિયે

સંપદ્યંતે તથા કામાઃ સર્વ એવ યથેપ્સિતાઃ ॥
બંધ્યાનાં પુત્રફલદં ભીતાનાં ભયનાશનમ્

ભૂતિપ્રદં દરિદ્રાણાં કુષ્ઠિનાં પરમૌષધમ્ ॥
બાલાનાં ચૈવ સર્વેષાં ગ્રહરક્ષોનિવારણમ્ ॥
મહાપાપોપશમનં દુર્વાસાદિત્યદર્શનમ્

હેમાશ્વસ્તત્ર દાતવ્યઃ સૂર્યમુદ્દિશ્ય ભામિનિ ॥
બ્રાહ્મણે વેદસંયુક્તે તેન દત્તા મહી ભવેત્

યસ્તત્ર પૂજયેદ્દેવં ક્ષેત્રપાલં ચ દુન્દુભિમ્ ॥
સ પુત્રપશુમાન્ધીમાઞ્છ્રીમાન્ભવતિ માનવઃ

ન ભયં જાયતે તસ્ય ત્રિવિધં વરવર્ણિનિ ॥
અર્ધગવ્યૂતિમાત્રં તુ તત્ર ક્ષેત્રં રવેઃ સ્મૃતમ્

ન તત્ર પ્રવિશેજ્જન્તુઃ સૂર્યભક્તિવિવર્જિતઃ ॥
ઇત્યેતત્કથિતં દેવિ માહાત્મ્યં સૂર્યદૈવતમ્

ઇતિ શ્રીસ્કાંદે મહાપુરાણ એકાશીતિસાહસ્ર્યાં સંહિતાયાં સપ્તમે પ્રભાસખણ્ડે પ્રથમે પ્રભાસક્ષેત્રમાહાત્મ્યે દુર્વાસાદિત્યમાહાત્મ્યવર્ણનંનામ ષટ્ત્રિંશદુત્તરદ્વિશતતમોઽધ્યાયઃ ॥