સ્કંદ પુરાણ · શ્લોક 7.22-3

ઈશ્વર ઉવાચ ॥ ॥
દક્ષેણૈવમનુજ્ઞાતઃ શોચન્કર્મ સ્વકં તદા ॥
દુઃખશોકપરીતાત્મા પ્રભાસં ક્ષેત્રમાગતઃ

સ ગત્વા દક્ષિણં તીરં સાગરસ્ય સમીપતઃ ॥
દદર્શ પર્વતં તત્ર કૃતસ્મરમિતિ શ્રુતમ્

યક્ષવિદ્યાધરાકીર્ણં કિન્નરૈરુપશોભિતમ્ ॥
ચંદનાગુરુકર્પૂરૈરશોકૈસ્તિલકૈઃ શુભૈઃ

કલ્હારૈઃ શતપત્રૈશ્ચ પુષ્પિતૈઃ ફલિતૈઃ શુભૈઃ ॥
આમ્રજમ્બૂકપિત્થૈશ્ચ દાડિમૈઃ પનસૈસ્તથા

નિંબુજમ્બીરનાગૈશ્ચ કદલીખંડમંડિતૈઃ ॥
ક્રમુકૈર્નાગવલ્લ્યાદ્યૈઃ શાલૈસ્તાલૈસ્તમાલકૈઃ

બીજપૂરકખર્જૂરૈર્દ્રાક્ષામધુરપાટલૈઃ ॥
બિલ્વચંપકતિંદ્વાદ્યૈઃ કદંબકકુભૈસ્તથા

ધવાશોકશિરીષાદ્યૈર્નાનાવૃક્ષૈશ્ચ શોભિતમ્ ॥
કામં કામફલૈર્વૃક્ષૈઃ પુષ્પિતૈઃ ફલિતૈઃ શુભૈઃ

હંસકારંડવાકીર્ણં ચક્રવાકોપશોભિતમ્ ॥
કોકિલાભિઃ શુકૈશ્ચૈવ નાનાપક્ષિનિનાદિ તમ્

જાતિસ્મરાઃ પક્ષિણશ્ચ વ્યાજહ્રુર્માનુષીં ગિરમ્ ॥
ગંધર્વકિંનરયુગૈઃ સિદ્ધવિદ્યાધરોરગૈઃ [। ૯ ॥
ક્રીડદ્ભિર્વિવિધૈર્દિવ્યૈઃ શોભિતં પર્વતોત્તમમ્ ॥
દેવગંધર્વનૃત્યૈશ્ચ વેણુવીણાનિનાદિતમ્

વેદધ્વનિતઘોષેણ યજ્ઞહોમાગ્નિહોત્રજૈઃ ॥
સમાવૃતં સર્વમાજ્યગંધિભિરુચ્છ્રિતમ્

શોભિતં ચર્ષિભિર્દિવ્યૈશ્ચાતુર્વિદ્યૈર્દ્વિજોત્તમૈઃ ॥
અત્રિશ્ચૈવ વસિષ્ઠશ્ચ પુલસ્ત્યઃ પુલહઃ ક્રતુઃ

ભૃગુશ્ચૈવ મરીચિશ્ચ ભરદ્વાજોઽથ કશ્યપઃ ॥
મનુર્યમોંઽગિરા વિષ્ણુઃ શાતાતપપરાશરૌ

આપસ્તંબોઽથ સંવર્તઃ કાત્યઃ કાત્યાયનો મુનિઃ ॥
ગૌતમઃ શંખલિખિતૌ તથા વાચસ્પતિર્મુનિઃ

જામદગ્ન્યો યાજ્ઞવલ્ક્ય ઋષ્યશૃંગો વિભાંડકઃ ॥
ગાર્ગ્યશૌનકદાલ્ભ્યાશ્ચ વ્યાસ ઉદ્દાલકઃ શુકઃ

નારદઃ પર્વતશ્ચૈવ દુર્વાસા ઉગ્રતાપસઃ ॥
શાકલ્યો ગાલવશ્ચૈવ જાબાલિર્મુદ્ગલસ્તથા

વિશ્વામિત્રઃ કૌશિકશ્ચ જહ્નુર્વિશ્વાવસુસ્તથા ॥
ધૌમ્યશ્ચૈવ શતાનન્દો વૈશંપાયનજિષ્ણવઃ

શાકટાયનવાર્દ્ધિક્યાવગ્નિકો બાદરાયણઃ ॥
વાલખિલ્યા મહાત્માનો યે ચ ભૂમણ્ડલે સ્થિતાઃ

તે સર્વે તત્ર તિષ્ઠંતિ પર્વતે તુ કૃતસ્મરે ॥
તેજસ્વિનો બ્રહ્મપુત્રા ઋષયો ધાર્મિકાઃ પ્રિયે

જ્વલંતસ્તપસા સર્વે નિર્દ્ધૂમા ઇવ પાવકાઃ ॥
માસોપવાસિનઃ કેચિત્કેચિત્પક્ષોપવાસિનઃ

ત્રૈરાત્રિકાઃ સાંતપના નિરાહારાસ્તથા પરે ॥
કેચિત્પુષ્પ ફલાહારાઃ શીર્ણપર્ણાશિનસ્તથા

કેચિદ્ગોમયભક્ષાશ્ચ જલાહારાસ્તથા પરે ॥
સાગ્નિહોત્રાઃ સુવિદ્વાંસો મોક્ષમાર્ગાર્થચિન્તકાઃ

ઇતિ હાસપુરાણાદિશ્રુતિસ્મૃતિવિશારદાઃ ॥
એતે ચાન્યે ચ બહવો માર્કંડેયપુરોગમાઃ

પ્રભાસં ક્ષેત્રમાસાદ્ય સંસ્થિતા કૃતપર્વતે ॥
એવં કૃતસ્મરસ્તત્ર સર્વદેવનિષેવિતઃ ॥
મન્વંતરેસ્મિન્યો દેવિ નિર્દગ્ધો વડવાગ્નિના

તં દૃષ્ટ્વા પર્વતં રમ્યં દૃષ્ટ્વા ચૈવ મહોદધિમ્ ॥
પ્રદક્ષિણં તતશ્ચક્રે સપ્તકૃત્વો નિશાકરઃ ॥
ગિરેઃ પ્રદક્ષિણાં કૃત્વા ગતો યત્ર મહેશ્વરઃ

સમીપે તુ સમુદ્રસ્ય સ્પર્શલિંગસ્વરૂપવાન્ ॥
પ્રસાદયામાસ વિભું પ્રસન્નેનાંતરાત્મના

મરણં વેતિ સંધ્યાય શરણં વા મહેશ્વરમ્ ॥
વરં શાપાભિઘાતાર્થં મૃત્યું વા શંકરાન્મમ

ઇતિ સોમો મતિં કૃત્વા તપસાઽઽ રાધયઞ્છિવમ્ ॥
યાવદ્વર્ષસહસ્રં તુ ફલમૂલાશનોઽભવત્

પૂર્ણે વર્ષસહસ્રે તુ ચતુર્થે વરવર્ણિનિ ॥
તુતોષ ભગવાન્રુદ્રો વાક્યં ચેદમુવાચ હ ॥

પરિતુષ્ટોઽસ્મિ તે ચંદ્ર વરં વરય સુવ્રત॥
કિં તે કામં કરોમ્યદ્ય બ્રૂહિ યત્સ્યાત્સુદુર્લ્લભમ્

।
એવં પ્રત્યક્ષમાપન્નં દૃષ્ટ્વા દેવં વૃષધ્વજમ્॥
પ્રણમ્ય તં યથાભક્ત્યા સ્તુતિં ચક્રે નિશાકરઃ

॥ ચંદ્ર ઉવાચ ॥ ॥
ૐ નમો દેવદેવાય શિવાય પરમાત્મને ॥
અપ્રમેયસ્વરૂપાય બ્યક્તાવ્યક્તસ્વરૂપિણે

ત્વં પતિર્યોગિનામીશ ત્વયિ સર્વં પ્રતિષ્ઠિતમ્ ॥
ત્વં યજ્ઞસ્ત્વં વષટ્કારસ્ત્વમોંકારઃ પ્રજાપતિઃ

ચતુર્વિંશત્યધિકં ચ ભુવનાનાં શતદ્વયમ્ ॥
તસ્યોપરિ પરં જ્યોતિર્જાગર્તિ તવ કેવલમ્

કલ્પાંત આદિવારાહમુક્તબ્રહ્માંડસંસ્થિતૌ ॥
આધારસ્તંભભૂતાય તેજોલિંગાય તે નમઃ

નમોઽનામયનામ્ને તે નમસ્તે કૃત્તિવાસસે ॥
નમો ભૈરવનાથાય નમઃ સોમેશ્વરાય તે

ઇતિ સંજ્ઞાભિરેતાભિઃ સ્તુત્યાભિરમૃતેશ્વરઃ ॥
ભૂતૈર્ભવ્યૈર્ભવિષ્યૈશ્ચ સ્તૂયસે સુરસત્તમૈઃ

આદ્યો વિરંચિનામાભૂદ્બ્રહ્મા લોકપિતામહઃ ॥
મૃત્યુઞ્જયેતિ તે નામ તદાઽભૂત્પાર્વતીપતે

દ્વિતીયોઽભૂદ્યદા બ્રહ્મા પદ્મભૂરિતિ વિશ્રુતઃ ॥
તદા કાલાગ્નિરુદ્રેતિ તવ નામ પ્રકીર્તિતમ્

તૃતીયોઽભૂદ્યદા બ્રહ્મા સ્વયંભૂરિતિ વિશ્રુતઃ ॥
અમૃતેશેતિ તે નામ કીર્તિતં કીર્તિવર્દ્ધનમ્

ચતુર્થોઽભૂદ્યદા બ્રહ્મા પરમેષ્ઠીતિ વિશ્રુતઃ ॥
અનામયેતિ દેવેશ તવ નામ સ્મૃતં તદા

પંચમોઽભૂદ્યદા બ્રહ્મા સુરજ્યેષ્ઠ ઇતિ શ્રુતઃ ॥
કૃત્તિવાસેતિ તે નામ બભૂવ ત્રિપુરાંતક

ષષ્ઠશ્ચાભૂદ્યદા બ્રહ્મા હેમગર્ભ ઇતિ સ્મૃતઃ ॥
તદા ભૈરવનાથેતિ તવ નામ પ્રકીર્તિતમ્

અધુના વર્ત્તતે યોઽસૌ શતાનંદ ઇતિ શ્રુતઃ ॥
આદિસોમેન યશ્ચાસૌ વામનેત્રોદ્ભવેન તે

પ્રતિષ્ઠાર્થં તુ લિંગસ્ય આનીતશ્ચાષ્ટવાર્ષિકઃ ॥
બાલરૂપી તદા તેન સોમનાથેતિ કીર્તિતમ્

તદાપ્રભૃતિ સોમાનાં લક્ષાણાં દ્વિતયં ગતમ્

સહસ્રદ્વિતયં ચૈવ શતં ચૈવ ષડુત્તરમ્

સપ્તમોઽહં મહાદેવ આત્રેય ઇતિ વિશ્રુતઃ ॥
પ્રાચેતસેન દક્ષેણ શપ્તસ્ત્વાં શરણં ગતઃ ॥
રક્ષ માં દેવદેવેશ ક્ષયિણં પાપરોગિણમ્

ઇતિ સંસ્તુવતસ્તસ્ય ચંદ્રસ્ય કરુણાકરઃ ॥
તુતોષ ભગવાન્રુદ્રો વાક્યં ચેદમુવાચ હ

પરિતુષ્ટોઽસ્મિ તે ચંદ્ર વરં વરય સુવ્રત ॥
કિ તે કામં કરોમ્યદ્ય બ્રૂહિ યત્સ્યાત્સુદુર્લ્લભમ્

મમ નામાનિ ગુહ્યાનિ મમ પ્રિયતરાણિ ચ ॥
પઠિષ્યંતિ નરા યે તુ દાસ્યે તેષાં મનોગતમ્

અતીતા યે ચંદ્રમસો ભવિષ્યંતિ ચ યેઽધુના ॥
તેષાં પૂજ્યમિદં લિંગં યાવદન્યોઽષ્ટવાર્ષિકઃ

આઃ પરં ચતુર્વક્ત્રો બ્રહ્મા યો ભવિતા યદા ॥
પ્રાણનાથેતિ દેવસ્ય તદા નામ ભવિષ્યતિ

પ્રાણાસ્તુ વાયવઃ પ્રોક્તાસ્તદારાધનનામ તત્ ॥
પ્રાણનાથેતિ સંપ્રોક્તં મેઽધુના તદ્ભવિષ્યતિ

તસ્માદગ્નીશનામેતિ કાલરુદ્રેત્યનંતરમ્ ॥
તારકેતિ તતો નામ ભવિષ્યત્યેવ કીર્તિતમ્

મૃત્યુઞ્જયેતિ દેવસ્ય ભવિતા તદનંતરમ્ ॥
ત્ર્યંબકેશસ્ત્વિતીશેતિ ભુવનેશેત્યનન્તરમ્

ભૂતનાથેતિ ઘોરેતિ બ્રહ્મેશેત્યથ નામકમ્ ॥
ભવિષ્યં પૃથિવીશેતિ આદિનાથેત્યનંતરમ્

કલ્પેશ્વરેતિ દેવસ્ય ચંદ્રનાથેત્યનન્તરમ્ ॥
નામ દેવસ્ય યદ્ભાવિ સાંપ્રતં તે પ્રકાશિતમ્ ॥ ૫૭ [।
ઇત્યેવમાદિ નામાનિ સ્વસંખ્યાતાનિ ષોડશ ॥
ગતાનિ સંભવિષ્યંતિ કાલસ્યાનંતભાવતઃ

એકૈકં વર્તતે નામ બ્રહ્મણઃ પ્રલયાવધિ ॥
તતોન્યજ્જાયતે નામ યથા નામાનુરૂપતઃ

અથ કિં બહુનોક્તેન રહસ્યં તે પ્રકાશિતમ્ ॥
વત્સ યત્કારણેનેહ તપસ્તપ્તં ત્વયાઽખિલમ્ ॥
તન્મે નિઃશેષતો બ્રૂહિ દાસ્યે તુષ્ટોઽસ્મિ તે વરમ્

॥ ચન્દ્ર ઉવાચ ॥ ॥
અહં શપ્તસ્તુ દક્ષેણ કસ્મિંશ્ચિત્કારણાંતરે ॥
યક્ષ્મણા ચ ક્ષયં નીતસ્તસ્માત્ત્વં ત્રાતુમર્હસિ

॥ શંભુરુવાચ ॥ ॥
અધુના ભોઃ સમં પશ્ય સર્વાસ્તા દક્ષકન્યકાઃ ॥
ક્ષયસ્તે ભવિતા પક્ષં પક્ષં વૃદ્ધિર્ભવિષ્યતિ

પૂર્વોચિતાં પ્રભાં સોમ પ્રાપ્સ્યસે મત્પ્રસાદતઃ ॥
પ્રાચેતસસ્ય દક્ષસ્ય તપસા હતપાપ્મનઃ

તસ્યાન્યથા વચઃ કર્તું શક્યં નાન્યૈઃ સુરૈરપિ ॥
બ્રાહ્મણાઃ કુપિતા હન્યુર્ભસ્મીકુર્યુઃ સ્વતેજસા

દેવાન્કુર્યુરદેવાંશ્ચ નાશયેયુરિદં જગત્ ॥
બ્રાહ્મણાશ્ચૈવ દેવાશ્ચ તેજ એકં દ્વિધા કૃતમ્

પ્રત્યક્ષં બ્રાહ્મણા દેવાઃ પરોક્ષં દિવિ દેવતાઃ ॥
ન વિના બ્રાહ્મણા દેવૈર્ન દેવા બ્રાહ્મણૈર્વિના

એકત્ર મન્ત્રા સ્તિષ્ઠન્તિ તેજ એકત્ર તિષ્ઠતિ ॥
બ્રાહ્મણા દેવતા લોકે બ્રાહ્મણા દિવિ દેવતાઃ ॥
ત્રૈલોક્યે બ્રાહ્મણાઃ શ્રેષ્ઠા બ્રાહ્મણા એવ કારણમ્

પિતુર્નિયુક્તાઃ પિતરો ભવંતિ ક્રિયાસુ દૈવીષુ ભવંતિ દેવાઃ ॥
દ્વિજોત્તમા હસ્તનિષક્તતોયાસ્તેનૈવ દેહેન ભવંતિ દેવાઃ

ષટ્ક ર્મતત્ત્વાભિરતેષુ નિત્યં વિપ્રેષુ વેદાર્થકુતૂહલેષુ ॥
ન તેષુ ભક્ત્યા પ્રવિશંતિ ઘોરં મહાભયં પ્રેતભવં કદાચિત્

યદ્બ્રાહ્મણાઃ સ્તુત્યતમા વદન્તિ તદ્દેવતા કર્મભિરાચરંતિ ॥
તુષ્ટેષુ તુષ્ટાઃ સતતં ભવન્તિ પ્રત્યક્ષદેવેષુ પરોક્ષદેવાઃ ॥ 7.1.22.૭૦ [।
યથા રુદ્રા યથા દેવા મરુતો વસવોઽશ્વિનૌ ॥
બ્રહ્મા ચ સોમસૂર્યૌ ચ તથા લોકે દ્વિજોત્તમાઃ

દેવાધીનાઃ પ્રજાઃ સર્વા યજ્ઞાધીનાશ્ચ દેવતાઃ ॥
તે યજ્ઞા બ્રાહ્મણાધીનાસ્તસ્માદ્દેવા દ્વિજોત્તમાઃ ॥

બ્રાહ્મણાનર્ચયેન્નિત્યં બ્રાહ્મણાંસ્તર્પયેત્સદા ॥
બ્રાહ્મણાસ્તારકા લોકે બ્રાહ્મણાત્સ્વર્ગમશ્નુતે

અભેદ્યમચ્છેદ્યમનાદિમક્ષયં વિધિં પુરાણં પરિપાલયન્તિ ॥
મહામતિસ્તાનભિપૂજ્ય વૈ દ્વિજાન્ભવેદજેયો દિવિ દેવરાડિવ

શક્યં હિ કવચં ભેત્તું નારાચેન શરેણ વા ॥
અપિ વજ્ર સહસ્રેણ બ્રાહ્મણાશીઃ સુદુર્ભિદા

હુતેન શામ્યતે પાપં હુતમન્નેન શામ્યતિ ॥
અન્નં હિરણ્યદાનેન હિરણ્યં બ્રાહ્મણાશિષા

ય ઇચ્છેન્નરકં ગંતું સપુત્રપશુબાંધવ ॥
દેવેષ્વધિકૃતં કુર્યાદ્બ્રાહ્મણેષુ ચ ગોષુ ચ

બ્રાહ્મણાન્દ્વેષ્ટિ યો મોહાદ્દેવાન્ગાશ્ચ મખાન્યદિ ॥
નૈવ તસ્ય પરો લોકો નાઽયં લોકો દુરાત્મનઃ

અનિન્દ્યા બ્રાહ્મણા ગાવઃ કાંચનં સલિલં સ્ત્રિયઃ॥
પૃથિવી તુ ષડેતાનિ યો નિન્દતિ સ પાતકી

અગ્રં ધર્મસ્ય રાજાનો મૂલં ધર્મસ્ય બ્રાહ્મણાઃ ॥
તસ્માન્મૂલં ન હિંસીત મૂલે હ્યગ્રં પ્રતિષ્ઠિતમ્

ફલં ધર્મસ્ય રાજાનઃ પુષ્પં ધર્મસ્ય બ્રાહ્મણાઃ ॥
તસ્માત્પુષ્પં ન હિંસીત પુષ્પાત્સંજાયતે ફલમ્

રાજા વૃક્ષો બ્રાહ્મણાસ્તસ્ય મૂલં પૌરાઃ પર્ણં મન્ત્રિણસ્તસ્ય શાખાઃ ॥
તસ્માદ્રાજ્ઞા બ્રાહ્મણા રક્ષણીયા મૂલે ગુપ્તે નાસ્તિ વૃક્ષસ્ય નાશઃ

આસન્નો હિ દહત્યગ્નિર્દૂરાદ્દહતિ બ્રાહ્મણઃ ॥
પ્રરોહત્યગ્નિના દગ્ધં બ્રહ્મદગ્ધં ન રોહતિ

બ્રાહ્મણાનાં ચ શાપેન સર્વભક્ષો હુતાશનઃ ॥
સમુદ્રશ્ચાપ્યપેયસ્તુ વિફલશ્ચ પુરંદરઃ

ત્વં ચન્દ્ર રાજયક્ષ્મી ચ પૃથિવ્યામૂષરાણિ ચ ॥
સૂર્યાચન્દ્રમસોઃ પાતઃ પુનરુદ્ધરણં તયોઃ

વનસ્પતીનાં નિર્યાસો દાનવાનાં પરાજયઃ ॥
નાગાનાં ચ વશીકારઃ ક્ષત્રસ્યોત્સાદનં તથા ॥
દેવોત્પત્તિ વિપર્યાસો લોકાનાં ચ વિપર્યયઃ

એવમાદીનિ તેજાંસિ બ્રાહ્મણાનાં મહાત્મનામ્ ॥
તસ્માદ્વિપ્રેષુ નૃપતિઃ પ્રણમેન્નિત્યમેવ ચ

પરા મપ્યાપદં પ્રાપ્તો બ્રાહ્મણાન્ન પ્રકોપયેત્ ॥
તે હ્યેનં કુપિતા હન્યુઃ સદ્યઃ સબલવાહનમ્

પ્રણીતશ્ચાપ્રણીતશ્ચ યથાગ્નિર્દૈવતં મહત્ ॥
એવં વિદ્વાનવિદ્વાન્વા બ્રાહ્મણો દૈવતં મહત્

શ્મશાનેષ્વપિ તેજસ્વી પાવકો નૈવ દુષ્યતિ ॥
હૂયમાનશ્ચ યજ્ઞેષુ ભૂય એવાભિવર્દ્ધતે

એવં યદ્યપ્ય નિષ્ટેષુ વર્ત્તતે સર્વકર્મસુ ॥
સર્વેષાં બ્રાહ્મણઃ પૂજ્યો દૈવતં પરમં મહત્

ક્ષત્રસ્યાતિપ્રવૃદ્ધસ્ય બ્રાહ્મણાનાં પ્રભાવતઃ ॥
બ્રાહ્મં હિ પરમં પૂજ્યં ક્ષત્રં હિ બ્રહ્મસંભવમ્

અદ્ભ્યોઽગ્નિર્બ્રહ્મતઃ ક્ષત્રમશ્મનો લોહમુત્થિતમ્ ॥
તેષાં સર્વત્રગં તેજઃ સ્વાસુ યોનિષુ શામ્યતિ

યાન્સમાશ્રિત્ય તિષ્ઠન્તિ દેવલોકાશ્ચ સર્વદા ॥
બ્રહ્મૈવ વચનં યેષાં કો હિંસ્યાત્તાઞ્જિજીવિષુઃ

મ્રિયમાણોઽપ્યાદદીત ન રાજા બ્રાહ્મણાત્કરમ્ ॥
ન ચ ક્ષુધા ઽસ્ય સંસીદેદ્બ્રાહ્મણો વિષયે વસન્

યસ્ય રાજ્ઞશ્ચ વિષયે બ્રાહ્મણઃ સીદતિ ક્ષુધા ॥
તસ્ય તચ્છતધા રાષ્ટ્રમચિરાદેવ સીદતિ

યદ્રાજા કુરુતે પાપં પ્રમાદાદ્યચ્ચ વિભ્રમાત્ ॥
વસન્તો બ્રાહ્મણા રાષ્ટ્રે શ્રોત્રિયાઃ શમયન્તિ તત્

પૂર્વરાત્રાંતરાત્રેષુ દ્વિજૈર્યસ્ય વિધીયતે ॥
સ રાજા સહ રાષ્ટ્રેણ વર્ધતે બ્રહ્મતેજસા

બ્રાહ્મણાન્પૂજયેન્નિત્યં પ્રાતરુત્થાય ભૂમિપઃ ॥
બ્રાહ્મણાનાં પ્રસાદેન દીવ્યન્તિ દિવિ દેવતાઃ

અથ કિં બહુનોક્તેન બ્રાહ્મણા મામકી તનુઃ ॥
યે કેચિત્સાગરાંતાયાં પૃથિવ્યાં કીર્તિતા દ્વિજાઃ ॥
તદૂપં દેવદેવસ્ય શિવસ્ય પરમાત્મનઃ

એતાન્દ્વિષંતિ યે મૂઢા બ્રાહ્મણાન્સંશિતવ્રતાન્ ॥
તે માં દ્વિષંતિ વૈ નૂનં પૂજનાત્પૂજયન્તિ મામ્

ન પ્રદ્વેષસ્તતઃ કાર્યો બ્રાહ્મણેષુ વિજાનતા ॥
પ્રદ્વેષેણાશુ નશ્યન્તિ બ્રહ્મશાપહતા નરાઃ

ઇત્યેવં કથિતશ્ચન્દ્ર બ્રાહ્મણાનાં ગુણાર્ણવઃ ॥
કુરુષ્વાનન્તરં કાર્ય્યં યદ્બ્રવીમ્યહમેવ તે

શાપસ્યાનુગ્રહો દત્તો મયા તવ નિશાકર ॥
ન ચાન્યથા વચઃ કર્ત્તું શક્યં તેષાં દ્રિજન્મનામ્

શાપાનુગ્રહદૈઃ સર્વૈ દેવૈરપિ સવાસવૈઃ ॥
તસ્માચ્ચન્દ્ર ત્વયા શોકો નૈવ કાર્યો વિજાનતા

ક્ષયસ્તે ભવિતા પક્ષં પક્ષં વૃદ્ધિર્ભવિષ્યતિ ॥
અથાન્યદ્વચનં ચન્દ્ર શૃણુ કાર્યં યથા ત્વયા

ઇદં યત્સાગરોપાંતે તિષ્ઠતે લિંગમુત્તમમ્ ॥
ધરામધ્યગતં તચ્ચ દેવાનાં દૃષ્ટિગોચરમ્

કુક્કુટાંડસમપ્રખ્યં સર્પમેખલમંડિતમ્ ॥
મમાદ્યં પરમં તેજો ન ચાન્યો વેદ કશ્ચન

ઇતઃ સાગરમધ્યે તુ ધનુષાં ચ શતત્રયે ॥
તિષ્ઠતે તત્ર લિંગં તુ સુગુપ્તં લક્ષણાન્વિતમ્

આદિકલ્પે મહર્ષીણાં શાપેન પતિતં મમ ॥
લિંગં સાગરમધ્યે તુ તત્ત્વં શીઘ્રં સમાનય

સ્પર્શાખ્યં યત્ર મે લિંગં તત્ર સ્થાને નિવેશય ॥
નિવેશ્ય તુ પ્રયત્નેન સહિતો વિશ્વકર્મણા

તતો બ્રહ્માણમાહૂય સમેતં તુ મુનીશ્વરૈઃ ॥
પ્રતિષ્ઠાં કારય વિભો ઇષ્ટ્વા તત્ર મહામખૈઃ

એવમુક્ત્વા સ ભગવાંસ્તત્રૈવાંતરધીયત ॥
તતઃ પ્રભાં પુનર્લેભે રાત્રિનાથો વરાનને

તતઃ પ્રભૃતિ તત્ક્ષેત્રં પ્રભાસમિતિ વિશ્રુતમ્ ॥
નિષ્પ્રભસ્ય પ્રભા દત્તા પ્રભાસં તેન ચોચ્યતે

દક્ષસ્ય તુ વૃથા શાપો ન કૃતસ્તેન લાંછનમ્ ॥
સોમઃ પ્રભાસતે લોકાન્વરં પ્રાપ્ય મહેશ્વરાત્ ॥
વ્યક્તીભૂતઃ સ દેવેશઃ સોમસ્યૈવ મહાત્મનઃ

ઇતિ શ્રીસ્કાંદે મહાપુરાણ એકાશીતિસાહસ્ર્યાં સંહિતાયાં સપ્તમે પ્રભાસખણ્ડે પ્રથમે પ્રભાસક્ષેત્રમાહાત્મ્યે સોમવરપ્રદાનવર્ણનંનામ દ્વાવિંશોઽધ્યાયઃ॥