સ્કંદ પુરાણ · અધ્યાય 7.200

॥ ઈશ્વર ઉવાચ ॥ ॥
એવં વિધ્વંસિતે યજ્ઞે ગતાસ્તે બ્રાહ્મણા ગૃહમ્ ॥
અપ્રાપ્તકામના દેવિ યે ચાન્યે તત્ર વૈ ગતાઃ

હરોઽપિ વિગતામર્ષઃ કૈલાસં પર્વતં ગતઃ

એતસ્મિન્નેવ કાલે તુ તારકોનામ દાનવઃ ॥
ઉત્પન્નઃ સ મહાબાહુર્દેવાનાં બલદર્પહા

તેન ઇન્દ્રાદિકાન્સર્વાન્સુરાઞ્જિત્વા મહાહવે ॥
સ્વર્ગઃ સ્વૈર્વ્યાપિતો દેવિ બ્રહ્મલોકં તતો ગતાઃ ॥
ઊચુઃ સુરા દુઃખયુક્તા બ્રહ્માણં પર્વતાત્મજે

તારકેણ સુરશ્રેષ્ઠ સ્વર્ગાન્નિર્વાસિતા વયમ્ ॥
સ્વયમિન્દ્રઃ સમભવદ્વસવોઽન્યે તથા કૃતાઃ

રુદ્રાઃ સાધ્યાસ્તથા વિશ્વે અશ્વિનૌ મરુતસ્તથા ॥
આદિત્યાશ્ચ વધોપાયં તસ્માદ્વદ પિતામહ

॥ બ્રહ્મોવાચ ॥ ॥
અવધ્યઃ સ તુ સર્વેષાં દેવાનામિતિ મે મતિઃ ॥
ઋતે તુ શાંકરં તેજો નાન્યેન વિનિપાત્યતે ॥
તસ્માદ્ગચ્છત ભદ્રં વો દેવદેવં મહેશ્વરમ્

તસ્ય ભાર્યા મૃતા પૂર્વં જાતા હિમવતો ગૃહે ॥
તસ્યાં ચ જાયતે પુત્રઃ સ હનિષ્યતિ તારકમ્ ॥
તસ્માત્પ્રસાદયધ્વં વૈ તદર્થં શૂલપાણિનમ્

તતો દેવૈઃ સમાદિષ્ટઃ કામદેવો વરાનને ॥
મૃતભાર્યં હરં ગત્વા તતઃ પીડય સાયકૈઃ

યેનાસૌ કામસંતપ્તો ભાર્યાર્થં યત્નવાન્ભવેત્ ॥૬
અયં ગચ્છતુ તે ભ્રાતા વસંતશ્ચ મનોહરઃ

સ તથેતિ પ્રતિજ્ઞાય કૈલાસં પર્વતં ગતઃ ॥
તતો દૃષ્ટ્વા મહાદેવઃ કામદેવં ધૃતાયુધમ્

વસન્તસહિતં દેવિ રુદ્રોઽન્ધકનિષૂદનઃ ॥
ગંગાદ્વારમનુપ્રાપ્ય અપશ્યદ્યાવદગ્રતઃ

દત્તાયુધં કામદેવં દુદ્રુવે સ ભયાત્પુનઃ ॥
તતો વારાણસીં ગત્વા નૈમિષં પુષ્કરં તથા

શ્રીકંઠં રુદ્રકોટિં ચ કુરુક્ષેત્રં ગયાં તથા ॥
જ્વાલામાર્ગં પ્રયાગં ચ વિશાલામર્બુદં શુભમ્

બહૂન્વર્ષગણાનેવં ભ્રમન્સ ધરણીતલે ॥
કામદેવભયાદ્દેવિ દેવદેવો મહેશ્વરઃ

અવૈક્ષત તદા કામં વિસ્ફાર્ય નયનં તદા ॥
તૃતીયં દેવદેવેશિ દેવદેવસ્ત્રિલોચનઃ

તસ્ય તં વીક્ષમાણસ્ય સંજાતાઃ પાવકાર્ચિષઃ ॥
તાભિઃ સ ધનુષા યુક્તો ભસ્મસાત્સમપદ્યત

તં દગ્ધ્વા ભગવાઞ્છંભુર્ગત્વા રોષસ્ય નિર્ણયમ્ ॥
નિવાસમકરોત્તત્ર ક્ષેત્રે પ્રાભાસિકે શુભે

તસ્મિન્દગ્ધે તદા કામે રતિઃ શોકપરાયણા ॥
વિલલાપ સુદુઃખાર્તા પતિભક્તિપરાયણા

હા નાથનાથ ભોઃ સ્વામિન્કિં જહાસિ પતિવ્રતામ્ ॥
પતિવ્રતાં પતિપ્રાણાં કસ્માન્માં ત્યજસિ પ્રભો

એવં વિલપતીં તાં તુ વાગુવાચાશરીરિણી ॥
મા ત્વં રુદ વિશાલાક્ષિ પુનરેવ પતિસ્તવ

પ્રસાદાદ્દેવદેવસ્ય ઉચ્છ્વાસ્યતિ શિવસ્ય તુ ॥
એતાં વાચં રતિઃ શ્રુત્વા તતઃ સ્વસ્થા બભૂવ હ

તતો દેવાઃ શિવં નત્વા પ્રાર્થયામાસુરીશ્વરિ ॥
કલત્રસંગ્રહં દેવ કુરુ કાર્યાર્થસંગ્રહે

એષ કામસ્ત્વયા દગ્ધઃ ક્રોધેન મહતા સ્વયમ્ ॥
વિના તેન વિભો નષ્ટા સૃષ્ટિર્વૈ ધરણીતલે

॥ ભગવાનુવાચ ॥ ॥
એષ કામો મયા દગ્ધઃ ક્રોધેન સુરસત્તમાઃ ॥
તસ્માદનંગ એવૈષ પ્રજાસુ પ્રચરિષ્યતિ ॥
તદ્વીર્યસ્તત્પ્રભાવશ્ચ વિના દેહં ભવિષ્યતિ

॥ દેવા ઊચુઃ ॥ ॥
ભગવન્કુરુ પૂર્વં ત્વં સંસ્મરસ્વ રતીશ્વરમ્ ॥
હિતાય સર્વ લોકાનાં યથા નઃ પ્રત્યયો ભવેત્

તતઃ સ સ્મૃતવાન્કામં સ્વયં દેવો મહેશ્વરઃ ॥
તતસ્તચ્છાશ્વતં લિંગં સમુત્તસ્થૌ મહીતલે

કૃતસ્મરઃ પુનસ્તત્ર અનંગો બલવાંસ્તથા ॥
તેનોઢા શૈલજા તેન શંકરેણ મહાત્મના

જાતઃ સ્કન્દઃ સુરશ્રેષ્ઠસ્તારકો યેન સૂદિતઃ ॥
પતિતેનૈવ લિંગેન યસ્માચ્ચૈવ કૃતસ્મરઃ

તસ્માત્કૃતસ્મરો લોકે કીર્ત્યતે સ મહીતલે ॥
તં દૃષ્ટ્વા ન જડો નાંધો નાસુખી ન ચ દુર્ભગઃ ॥
જાયતે તુ કદા મર્ત્યો ન દરિદ્રો ન રોગવાન્

એવં તે સર્વમાખ્યાતં યન્માં ત્વં પરિપૃચ્છસિ ॥
દગ્ધો યથા સ્મરઃ પૂર્વં પુનર્વીર્યાન્વિતઃ સ્થિતઃ

॥ ઈશ્વર ઉવાચ ॥ ॥
તત્રૈવ સંસ્થિતં કુણ્ડં દક્ષિણેન કૃતસ્મરાત્ ॥
કામકુંડેતિ વૈ નામ યત્રોદ્ભૂતઃ પુનઃ સ્મરઃ

અનંગરૂપી દેવ્યત્ર સ્નાનાદ્વૈ રૂપવાન્ભવેત્ ॥
ઇક્ષવસ્તત્ર વૈ દેયાઃ સુવર્ણં ગાસ્તથૈવ ચ ॥
વસ્ત્રાણિ ચૈવ વિધિવદ્બ્રાહ્મણે વેદપારગે

ઇતિ શ્રીસ્કાન્દે મહાપુરાણ એકાશીતિસાહસ્ર્યાં સંહિતાયાં સપ્તમે પ્રભાસખંડે પ્રથમે પ્રભાસક્ષેત્રમાહાત્મ્યે કામકુણ્ડમાહાત્મ્યવર્ણનંનામ દ્વિશતતમોઽધ્યાયઃ