સ્કંદ પુરાણ · અધ્યાય 7.20

॥ પુલસ્ત્ય ઉવાચ ॥ ॥
તતો ગચ્છેત ચંદ્રેશં પ્રભાસં નૃપસત્તમ ॥
પ્રભા તત્ર પુરા પ્રાપ્તા ચંદ્રેણ સુમહાત્મના

દક્ષસ્ય કન્યકા રાજન્સપ્તવિંશતિસંખ્યયા ॥
ઊઢાશ્ચંદ્રેણ તાઃ સર્વા અશ્વિનીપ્રમુખાઃ પુરા

તાસાં મધ્યે ચ રોહિણ્યા સહ રેમે સ નિત્યદા ॥
ત્યક્તાઃ સર્વાશ્ચ ચંદ્રેણ દક્ષકન્યાઃ સુદુઃખિતાઃ ॥
ગત્વા સ્વપિતરં નત્વા પ્રાહુરસ્રાવિલેક્ષણાઃ

વયં ત્યક્તાઃ પ્રજાનાથ નિર્દોષાઃ પતિના તતઃ ॥
શરણં ત્વામનુપ્રાપ્તા દુઃખેન મહતાન્વિતાઃ

ગતિર્ભવ સુરશ્રેષ્ઠ સર્વેષાં ત્વં હિતં કુરુ ॥
અસ્માકમુપદિશ્યૈનં ચંદ્રં ચ રોહિણીરતમ્

॥ પુલસ્ત્ય ઉવાચ ॥ ॥
સ તાસાં વચનં શ્રુત્વા ગતો યત્ર નિશાકરઃ ॥
અબ્રવીચ્ચ સમં પશ્ય સર્વાસુ તનયાસુ મે

અથ વ્રીડાસમાયુક્તશ્ચંદ્રસ્તં પ્રત્યભાષત ॥
તવ વાક્યં કરિષ્યામિ દક્ષ ગચ્છ નમોસ્તુ તે

ગતે દક્ષે તતો ભૂયશ્ચંદ્રમા રોહિણીરતઃ ॥
ત્યક્ત્વા ચ કન્યકાઃ સર્વાઃ પ્રજાપતિસમુદ્ભવાઃ

અથ ગત્વા પુનઃ સર્વા દક્ષમૂચુઃ સુદુઃખિતાઃ ॥
ન કૃતં તવ વાક્યં વૈ ચંદ્રેણૈવ દુરાત્મના

દૌર્ભાગ્યદુઃખસંતપ્તા મરિષ્યામ ન સંશયઃ ॥
અનેન જીવિતેનાપિ મરણં નિશ્ચયં ભવેત્

॥ પુલસ્ત્ય ઉવાચ ॥ ॥
અથ રોષસમાયુક્તો દક્ષો ગત્વાઽબ્રવીદ્વિધુમ્ ॥
મમ વાક્યં ત્વયા ચંદ્ર યસ્માત્પાપ કૃતં ન હિ

ક્ષયમેષ્યસિ તસ્માત્ત્વં યક્ષ્મણા નાસ્તિ સંશયઃ॥
એવં દત્ત્વા તતઃ શાપં ગતો દક્ષઃ સ્વમાલયમ્

યક્ષ્મણા વ્યાપિતશ્ચંદ્રઃ ક્ષયં યાતિ દિનેદિને ॥
ક્ષીણો દ્યુતિવિહીનસ્તુ ચિંતયામાસ ચંદ્રમાઃ

કિ કર્ત્તવ્યં મયા તત્ર હ્યસ્મિઞ્છાપે સુદારુણે ॥
અથ કિં પૂજયિષ્યામિ સર્વકામપ્રદં શિવમ્

સ એવં નિશ્ચયં કૃત્વા ગતોર્બુદમથાચલમ્ ॥
તપસ્તેપે જિતક્રોધો જપહોમપરાયણઃ

તસ્મૈ તુષ્ટો મહાદેવો વર્ષાણામયુતે ગતે ॥
અબ્રવીદ્વરદોઽસ્મીતિ તતોઽસ્મૈ દર્શનં દદૌ

॥ ઈશ્વર ઉવાચ ॥ ॥
વરં વરય ભદ્રં તે યત્તે મનસિ વર્તતે ॥
તવ દાસ્યામ્યહં ચંદ્ર યદ્યપિ સ્યાત્સુદુર્લ્લભમ્

॥ ચંદ્ર ઉવાચ॥ ॥
વ્યાધિક્ષયં સુરશ્રેષ્ઠ કુરુ મે ત્રિપુરાંતક ॥
યક્ષ્મણા વ્યાપિતો દેહો મમાયં ચ જગત્પતે

॥ ઈશ્વર ઉવાચ ॥ ॥
દક્ષશાપેન તે ચંદ્ર યક્ષ્મા કાયે વ્યવસ્થિતઃ ॥
ન શક્તો હ્યન્યથા કર્તું શાપસ્તસ્ય મહાત્મનઃ

તસ્માત્ત્વં તસ્ય તાઃ સર્વાઃ કન્યકા મમ વાક્યતઃ ॥
નિશાકર સમં પશ્ય તવ વ્યાધિર્ગમિષ્યતિ

કૃષ્ણે ક્ષયશ્ચ તે ચંદ્ર શુક્લે વૃદ્ધિર્ભવિષ્યતિ ॥
વરં વરય ભદ્રં તે અન્યમિષ્ટં સુદુર્લ્લભમ્

॥ ચંદ્ર ઉવાચ ॥ ॥
ચંદ્રગ્રહે નરો યોઽત્ર સોમવારે ચ શંકર ॥
ભક્ત્યા સ્નાનં કરોત્યેવ સ યાતુ પરમાં ગતિમ્

પિણ્ડદાનેન દેવેશ સ્વર્ગં ગચ્છંતુ પૂર્વજાઃ ॥
પ્રસાદાત્તવ દેવેશ તીર્થં ભવતુ મુક્તિદમ્

॥ ઈશ્વર ઉવાચ ॥ ॥
ભવિષ્યંતિ નરોઽત્રૈવ વિપાપ્માનો નિશાકર ॥
યસ્માત્પ્રભા ત્વયા પ્રાપ્તા તીર્થેઽસ્મિન્વિમલોદકે

પ્રભાસતીર્થં વિખ્યાતં તસ્માદેતદ્ભવિષ્યતિ॥
યત્ર સોમગ્રહે પ્રાપ્તે સોમવારે વિશેષતઃ

કરિષ્યંતિ નરાઃ સ્નાનં તે યાસ્યંતિ પરાં ગતિમ્ ॥
યેઽત્ર શ્રાદ્ધં કરિષ્યંતિ પિંડદાનં તથા નરાઃ ॥

ગયાશ્રાદ્ધસમં પુણ્યં તેષાં ચંદ્ર ભવિષ્યતિ ॥
તથા દાનં પ્રકર્તવ્યં સોમ લોકૈર્ગ્રહે તવ

॥ પુલસ્ત્ય ઉવાચ ॥ ॥
એવમુક્ત્વા વિરૂપાક્ષસ્તત્રૈવાંતરધીયત ॥
ચન્દ્રોઽપિ બુભુજે સર્વાઃ પત્નીશ્ચ દક્ષસંભવાઃ

ઇતિ શ્રીસ્કાન્દે મહાપુરાણ એકાશીતિસાહસ્ર્યાં સહિતાયાં સપ્તમે પ્રભાસખણ્ડે તૃતીયેઽર્બુદખણ્ડે ચંદ્રપ્રભાસતીર્થમાહાત્મ્યવર્ણનંનામ વિંશોઽધ્યાયઃ