સ્કંદ પુરાણ · શ્લોક 7.2-3

॥ ઋષય ઊચુઃ ॥ ॥
કથાયા લક્ષણં બ્રૂહિ ગુણદોષાન્સવિસ્તરાન્ ॥
આર્ષેયપૌરુષેયાણાં કાવ્યચિહ્નપરીક્ષણમ્ ॥
કથં જ્ઞેયં મહાબુદ્ધે શ્રોતુમિચ્છામહે વયમ્

॥ સૂત ઉવાચ ॥ ॥
અથ સંક્ષેપતો વક્ષ્યે પુરાણાનામનુક્રમમ્ ॥
લક્ષણં ચૈવ સંખ્યાં ચ ઉક્તભેદાંસ્તથૈવ ચ

પુરા તપશ્ચચારોગ્રમમરાણાં પિતામહઃ ॥
આવિર્ભૂતાસ્તતો વેદાઃ સષડંગપદક્રમાઃ

તતઃ પુરાણમખિલં સર્વશાસ્ત્રમયં ધ્રુવમ્ ॥
નિત્યશબ્દમયં પુણ્યં શત કોટિપ્રવિસ્તરમ્

નિર્ગતં બ્રહ્મણો વક્ત્રાદ્બ્રાહ્મં વૈષ્ણવમેવ ચ ॥
શૈવં ભાગવતં ચૈવ ભવિષ્યં નારદીયકમ્

માર્કણ્ડેયમથાગ્નેયં બ્રહ્મવૈવર્તમેવ ચ ॥
લૈઙ્ગં તથા ચ વારાહં સ્કાંદં વામનમેવ ચ

કૌર્મ્યં માત્સ્યં ગારુડં ચ વાયવીયમનન્તરમ્ ॥
અષ્ટાદશં સમુદ્દિષ્ટં સર્વપાતકનાશનમ્ ॥

એકમેવ પુરા હ્યાસીદ્બ્રહ્માણ્ડં શતકોટિધા

તતોઽષ્ટાદશધા કૃત્વા વેદવ્યાસો યુગેયુગે ॥
પ્રખ્યાપયતિ લોકેઽસ્મિન્સાક્ષાન્નારાયણાંશજઃ

અન્યાન્યુપપુરાણાનિ મુનિના કથિતાનિ તુ ॥
તાનિ વઃ કથયિષ્યામિ સંક્ષેપાદવધાર્યતામ્

આદ્યં સનત્કુમારોક્તં નારસિંહમતઃ પરમ્ ॥
તૃતીયં સ્કાન્દમુદ્દિષ્ટં કુમારેણાનુભાષિતમ્

ચતુર્થં શિવધર્માખ્યં સાક્ષાન્નન્દીશભાષિતમ્॥
દુર્વાસસોક્તમાશ્ચર્ય્યં નારદોક્તમતઃ પરમ્

કાપિલં માનવં ચૈવ તથૈવોશનસેરિતમ્॥
બ્રહ્માણ્ડં વારુણં ચાન્યત્કાલિકાહ્વયમેવ ચ

માહેશ્વરં તથા સાંબં સૌરં સર્વાર્થસંચયમ્॥।
પરાશરોક્તં પરમં મારીચં ભાર્ગવાહ્વયમ્

એતાન્યુપપુરાણાનિ કથિતાનિ દ્વિજોત્તમાઃ

॥ ઋષય ઊચુઃ ॥ ॥
પુરાણસંખ્યામાચક્ષ્વ સૂત વિસ્તરશઃ ક્રમાત્॥
દાનધર્મમશેષજ્ઞ યથાવદનુપૂર્વશઃ

॥ સૂત ઉવાચ ॥ ॥
ઇદમેવ પુરાણેઽસ્મિન્પુરાણપુરુષસ્તદા ॥
યદુક્તવાન્સ વિશ્વાત્મા મનવે તન્નિબોધત

પુરાણં સર્વશાસ્ત્રાણાં બ્રહ્માણ્ડં પ્રથમં સ્મૃતમ્ ॥
અનન્તરં ચ વક્ત્રેભ્યો વેદાસ્તસ્ય વિનિર્ગતાઃ

પુરાણમેકમેવાસીત્તસ્મિન્કલ્પાન્તરેતથા॥
ત્રિવર્ગસાધનં પુણ્યં શતકોટિપ્રવિસ્તરમ્

વિનિર્દગ્ધેષુ લોકેષુ કૃષ્ણેનાનન્તરૂપિણા ॥
સાઙ્ગાંશ્ચ ચતુરો વેદાન્પુરાણન્યાયવિસ્તરમ્

।
મીમાંસાં ધર્મશાસ્ત્રં ચ પરિગૃહ્યાત્મસાત્કૃતમ્ ॥
મત્સ્યરૂપેણ ચ પુનઃ કલ્પાદાવુદકાર્ણવે

અશેષમેવ કથિતં બ્રહ્મણે દિવ્યચક્ષુષે ॥
બ્રહ્મા જગાદ ચ મુનીંસ્ત્રિકાલજ્ઞાનદર્શનઃ

પ્રવૃત્તિઃ સર્વશાસ્ત્રાણાં પુરાણસ્યાભવત્તતઃ

તતઃ કાલક્રમેણાસૌ વ્યાસરૂપધરો હરિઃ ॥
અષ્ટાદશપુરાણાનિ સંક્ષેપ્સ્યતિ યુગેયુગે

ચતુર્લક્ષપ્રમાણાનિ દ્વાપરેદ્વાપરે સદા ॥
તદાષ્ટાદશધા કૃષ્ણા ભૂર્લોકેઽસ્મિન્પ્રભાષતે

અદ્યાઽપિ દેવલોકે તુ શતકોટિપ્રવિસ્તરમ્ ॥
તદર્થોઽત્ર ચતુર્લક્ષઃ સંક્ષેપેણ નિવેશિતઃ

પુરાણાનિ દશાષ્ટૌ ચ સાંપ્રતં તદિહોચ્યતે॥
નામતસ્તાનિ વક્ષ્યામિ સંખ્યાં ચ મુનિસત્તમાઃ

બ્રહ્મણાઽભિહિતં પૂર્વં યાવન્માત્રં મરીચયે ॥
બ્રાહ્મં તદ્દશસાહસ્રં પુરાણં તદિહોચ્યતે

લિખિત્વા તચ્ચ યો દદ્યાજ્જલધેનુસમન્વિતમ્ ॥
વૈશાખ્યાં પૌર્ણમાસ્યાં ચ બ્રહ્મલોકે મહીયતે

એતદેવ યદા પદ્મમભૂદ્ધૈરણ્મયં જગત્ ॥
તદ્વૃત્તાંતાશ્રયાંતં તત્પાદ્મમિત્યુચ્યતે બુધૈઃ

પાદ્મં તત્પઞ્ચપઞ્ચાશત્સહસ્રાણીહ પઠ્યતે ॥
તત્પુરાણં ચ યો દદ્યાત્સુવર્ણકમલાન્વિતમ્ ॥
જ્યેષ્ઠે માસિ તિલૈર્યુક્તં સોઽશ્વમેધફલં લભેત્

વારાહકલ્પવૃત્તાન્તમધિકૃત્ય પરાત્પરઃ ॥
યત્રાહ ધર્માનખિલાંસ્તદુક્તં વૈષ્ણવં વિદુઃ

ચરિતૈરઞ્ચિતં વિષ્ણોસ્તલ્લોકે વૈષ્ણવં વિદુઃ ॥
ત્રયોવિંશતિસાહસ્રં પુરાણં તત્પ્રકીર્તિતમ્

તદાષાઢે ચ યો દદ્યાદ્ઘૃતધેનુસમન્વિતમ્ ॥
પૌર્ણમાસ્યાં વિશુદ્ધાયાં સં પદં યાતિ વૈષ્ણવમ્

શ્રુતકલ્પપ્રસઙ્ગેન ધર્માન્વાયુરથાબ્રવીત્ ॥
યત્ર તદ્વાયવીયં સ્યાદ્રુદ્રમાહાત્મ્યસંયુતમ્

ચતુર્વિંશતિસાહસ્રં નાના વૃત્તાન્તસંયુતમ્ ॥
ધર્માર્થકામમોક્ષૈશ્ચ સાધુવૃત્તસમન્વિતમ્

શ્રાવણ્યાં શ્રાવણે માસિ ગુડધેનુસમન્વિતમ્ ॥
યો દદ્યાદ્દધિસંયુક્તં બ્રાહ્મણાય કુટુમ્બિને ॥
શિવલોકે સ પૂતાત્મા કલ્પમેકં વસેન્નરઃ

પુનઃ સંજાયતે મર્ત્યો બ્રાહ્મણો વેદવિત્તમઃ ॥
વેદવિદ્યાર્થતત્ત્વજ્ઞો વ્યાખ્યાતત્ત્વાર્થવિત્તમઃ

યત્રાધિકૃત્ય ગાયત્રીં વર્ણ્યતે ધર્મવિસ્તરઃ ॥
વૃત્રાસુરવધોપેતં તદ્ભાગવતમુચ્યતે

સારસ્વતસ્ય કલ્પસ્ય મધ્યે યે સ્યુર્નરામરાઃ॥
તદ્વૃત્તાન્તોદ્ભવં પુણ્યં પુણ્યોદ્વાહસમન્વિતમ્

લિખિત્વા તચ્ચ યો દદ્યાદ્ધેમસિંહસમન્વિતમ્ ॥
પૌર્ણમાસ્યાં પ્રૌષ્ઠપદ્યાં સ યાતિ પરમાં ગતિમ્ ॥

અષ્ટાદશસહસ્રાણિ પુરાણં તત્પ્રકીર્તિતમ્

યત્રાહ નારદો ધર્માન્બૃહત્કલ્પાશ્રયાંસ્ત્વિહ ॥
પઞ્ચવિંશત્સહસ્રાણિ નારદીયં તદુચ્યતે

તદિષે પઞ્ચદશ્યાં તુ યો દદ્યાદ્ધેનુસંયુતમ્॥
ઉત્તમાં સિદ્ધિમાપ્નોતિ ઇહ લોકે પરત્ર ચ॥
સર્વાન્કામાનવાપ્નોતિ નાત્ર કાર્યા વિચારણા

યત્રાધિકૃત્ય શકુનીન્ધર્માધર્મવિચારણમ્ ॥
પુરાણં નવસાહસ્રં માર્કણ્ડેયં તદુચ્યતે

પરિલિખ્ય ચ યો દદ્યાત્સૌવર્ણકરિસંયુતમ્ ॥
કાર્તિક્યાં પૌણ્ડરીકસ્ય યજ્ઞસ્ય ફલભાગ્ભવેત્

યત્તદીશાનકલ્પસ્ય વૃત્તાન્તમધિકૃત્ય ચ ॥
વશિષ્ઠાયાઽગ્નિના પ્રોક્તમાગ્નેયં તત્પ્રચક્ષતે

લિખિત્વા તચ્ચ યો દદ્યાદ્ધેમપદ્મસમન્વિતમ્ ॥
માર્ગશીર્ષે વિધાનેન તિલધેનુયુતં તથા ॥
તચ્ચ ષોડશસાહસ્રં સર્વક્રતુફલપ્રદમ્

યત્રાધિકૃત્ય માહાત્મ્યમાદિત્યસ્ય ચતુર્મુખઃ ॥
અઘોરકલ્પવૃત્તાન્તપ્રસંગેન જગત્પતિઃ ॥
મનવે કથયામાસ ભૂતગ્રામસ્ય લક્ષણમ્

ચતુર્દશસહસ્રાણિ તથા પઞ્ચશતાનિ ચ ॥
ભવિષ્યચરિતપ્રાયં ભવિષ્યં તદિહોચ્યતે

તત્પૌષમાસિ યો દદ્યાત્પૌર્ણમાસ્યાં વિમત્સરઃ ॥
ગુડકુમ્ભસમાયુક્તમગ્નિષ્ટોમફલં લભેત્ ॥

રથંતરસ્ય કલ્પસ્ય વૃત્તાન્તમધિકૃત્ય ચ ॥
સાવર્ણિના નારદાય કૃષ્ણમાહાત્મ્યસંયુતમ્ ॥
પ્રોક્તં બ્રહ્મવરાહસ્ય ચરિતં વર્ણ્યતેઽત્ર ચ

તદષ્ટાદશસાહસ્રં બ્રહ્મવૈવર્તમુચ્યતે ॥
પુરાણં બ્રહ્મવૈવર્તં યો દદ્યાદ્બ્રાહ્મણોત્તમે ॥
માઘમાસે પૌર્ણમાસ્યાં બ્રહ્મલોકે મહીયતે

યત્રાગ્નિલિઙ્ગમધ્યસ્થઃ પ્રાહ દેવો મહેશ્વરઃ ॥
ધર્માર્થકામમોક્ષાર્થાનાગ્નેયમધિકૃત્ય ચ

કલ્પં તલ્લૈઙ્ગમિત્યુક્તં પુરાણં બ્રહ્મણા સ્વયમ્

તદેકાદશસાહસ્રં ફાલ્ગુન્યાં યઃ પ્રયચ્છતિ ॥
તિલધેનુસમાયુક્તં સ યાતિ શિવસાત્મ્યતામ્

મહાવરાહસ્ય પુનર્માહાત્મ્યમધિકૃત્ય ચ ॥
વિષ્ણુનાઽભિહિતં ક્ષોણ્યૈ તદ્વારાહમિહોચ્યતે

માનવસ્ય પ્રસંગેન ધન્યસ્ય મુનિસત્તમાઃ ॥
ચતુર્વિંશત્સહસ્રાણિ તત્પુરાણમિહોચ્યતે

કાઞ્ચનં ગરુડં કૃત્વા તિલધેનુસમન્વિતમ્॥
પૌર્ણમાસ્યામથો દદ્યાદ્બ્રાહ્મણાય કુટુમ્બિને॥
વારાહસ્યપ્રસાદેન પદમાપ્નોતિ વૈષ્ણવમ્

યત્ર માહેશ્વરાન્ધર્માનધિકૃત્ય ચ ષણ્મુખમ્ ॥
કલ્પે તત્પુરુષે વૃત્તે ચરિતૈરુપબૃંહિતમ્

।
સ્કાંદં નામ પુરાણં તદેકાશીતિ નિગદ્યતે॥
સહસ્રાણિ શતં ચૈકમિતિ મર્ત્યેષુ પઠ્યતે

પરિલેખ્ય ચ યો દદ્યાદ્ધેમશૂલસમન્વિતમ્ ॥
શૈવં સ પદમાપ્નોતિ મકરોપગમે રવેઃ

ત્રિવિક્રમસ્ય માહાત્મ્યમધિકૃત્ય ચતુર્મુખઃ ॥
ત્રિવર્ગમભ્યધાત્તત્તુ વામનં પરિકીર્તિતમ્

પુરાણં દશસાહસ્રં કૌર્મકલ્પાનુગં શિવમ્

યઃ શરદ્વિષુવે દદ્યાદ્ધેમવસ્ત્રસમન્વિતમ્॥
ક્ષૌમાવૃતં યુતં ધેન્વા સ પદં યાતિ વૈષ્ણવમ્

યચ્ચ ધર્માર્થકામાનાં મોક્ષસ્ય ચ રસાતલે ॥
માહાત્મ્યં કથયામાસ કૂર્મરૂપી જનાર્દનઃ

ઇન્દ્રદ્યુમ્નપ્રસંગેન ઋષીણાં શક્રસન્નિધૌ ॥
સપ્તદશસહસ્રાણિ લક્ષ્મીકલ્પાનુષઙ્ગિકમ્

યો દદ્યાદયને કૌર્મં હેમકૂર્મસમન્વિતમ્॥
ગોસહસ્રપ્રદાનસ્ય સ ફલં પ્રાપ્નુયાન્નરઃ

શ્રુતીનાં યત્ર કલ્પાદૌ પ્રવૃત્ત્યર્થં જનાર્દનઃ॥
મત્સ્યરૂપી ચ મનવે નરસિંહોપવર્ણનમ્

અધિકૃત્યાબ્રવીત્સપ્તકલ્પવૃત્તં મુનિવ્રતાઃ॥।
તન્માત્સ્યમિતિ જાનીધ્વં સહસ્રાણિ ચતુદર્શ

વિષુવે હૈમમત્સ્યેન ધેન્વા ક્ષૌમયુગાન્વિતમ્ ॥
યો દદ્યાત્પૃથિવી તેન દત્તા ભવતિ ચાખિલા ॥॥

યદા વા ગરુડે કલ્પે વિશ્વાણ્ડાદ્ગરુડોઽભવત્ ॥
અધિકૃત્યાબ્રવીત્કૃષ્ણો ગારુડં તદિહોચ્યતે

તદષ્ટાદશ ચૈકં ચ સહસ્રાણીહ પઠ્યતે ॥।
સ્વર્ણહંસસમાયુક્તં યો દદ્યાદયને પરે ॥
સ સિદ્ધિં લભતે મુખ્યાં શિવલોકે ચ સંસ્થિતિમ્

બ્રહ્મા બ્રહ્માણ્ડમાહાત્મ્યમધિકૃત્યાબ્રવીત્પુનઃ ॥
તચ્ચ દ્વાદશસાહસ્રં બ્રહ્માણ્ડં દ્વિશતાધિકમ્

ભવિષ્યાણાં ચ કલ્પાનાં શ્રૂયતે યત્ર વિસ્તરઃ ॥
તદ્બ્રહ્માણ્ડં પુરાણં તુ બ્રહ્મણા સમુદાહૃતમ્

યો દદ્યાત્તુ વ્યતીપાત ઊર્ણાયુગસમન્વિતમ્ ॥
રાજસૂયસહસ્રસ્ય ફલમાપ્નોતિ માનવઃ

હેમધેન્વાયુતં તચ્ચ બ્રહ્મલોકફલપ્રદમ્॥
ચતુર્લક્ષમિદં પ્રોક્તં વ્યાસેનાદ્ભુતકર્મણા

ઇદં લોકહિતાર્થાય સંક્ષિપ્તં દ્વાપરે દ્વિજાઃ

ઇદમદ્યાપિ દેવેષુ શતકોટિપ્રવિસ્તરમ્ ॥
ઉપભેદાન્પ્રવક્ષ્યામિ લોકે યે સંપ્રતિષ્ઠિતાઃ

પાદ્મે પુરાણે યત્પ્રોક્તં નારસિંહોપવર્ણનમ્ ॥
તચ્ચાષ્ટાદશસાહસ્રં નારસિંહમિહોચ્યતે

નન્દિને યત્ર માહાત્મ્યં કાર્તિકેયેન વર્ણિતમ્ ॥
લોકે નન્દિપુરાણં વૈ ખ્યાતમેતદ્દ્વિજોત્તમાઃ

યત્ર સામ્બં પુરસ્કૃત્ય ભવિષ્યતિ કથાનકમ્ ॥
પ્રોચ્યતે તત્પુનર્લોકે સાંબમેવ મુનિવ્રતાઃ

એવમાદિત્યસંજ્ઞં તુ તત્રૈવ પરિપઠ્યતે ॥
અષ્ટાદશભ્યસ્તુ પૃથક્પુરાણં યચ્ચ દૃશ્યતે ॥
વિજાનીધ્વં દ્વિજશ્રેષ્ઠાસ્તદેતેભ્યો વિનિર્ગતમ્

પઞ્ચાઙ્ગાનિ પુરાણસ્ય ચાખ્યાનમિતરત્સ્મૃતમ્ ॥
સર્ગશ્ચ પ્રતિસર્ગશ્ચ વંશો મન્વન્તરાણિ ચ ॥
વંશાનુવંશચરિતં પુરાણં પઞ્ચલક્ષણમ્

બ્રહ્મવિષ્ણ્વર્કરુદ્રાણાં માહાત્મ્યં ભુવનસ્ય ચ ॥
સંહારશ્ચ પ્રદૃશ્યેત પુરાણં પઞ્ચલક્ષણમ્

ધર્મશ્ચાર્થશ્ચ કામશ્ચ મોક્ષશ્ચ પરિકીર્ત્યતે ॥
સર્વેષ્વપિ પુરાણેષુ તદ્વિરૂઢે ચ યત્ફલમ્

સાત્વિકેષુ ચ કલ્પેષુ માહાત્મ્યમધિકં હરેઃ ॥
રાજસેષુ ચ માહાત્મ્યમધિકં બ્રહ્મણો વિદુઃ

તદ્વદગ્રે ચ માહાત્મ્યં તામસેષુ શિવસ્ય હિ ॥
સંકીર્ણે ચ સરસ્વત્યાઃ પિતૄણાં ચ નિગદ્યતે

ચતુર્ભિર્ભગવાન્વિષ્ણુર્દ્વાભ્યાં બ્રહ્મા તથા રવિઃ ॥
અષ્ટાદશપુરાણેષુ શેષેષુ ભગવાઞ્છિવઃ

વેદવન્નિશ્ચલં મન્યે પુરાણં વૈ દ્વિજોત્તમાઃ ॥
વેદાઃ પ્રતિષ્ઠિતાઃ સર્વે પુરાણે નાત્ર સંશયઃ

બિભેત્યલ્પશ્રુતાદ્વેદો મામયં ચાલયિષ્યતિ ॥
ઇતિહાસપુરાણૈસ્તુ નિશ્ચલોઽયં કૃતઃ પુરા

યન્ન દૃષ્ટં હિ વેદેષુ ન દૃષ્ટં સ્મૃતિષુ દ્વિજાઃ ॥
ઉભયોર્યત્ર દૃષ્ટં ચ તત્પુરાણેષુ ગીયતે

યો વેદ ચતુરો વેદાન્સાંગોપનિષદો દ્વિજઃ ॥
પુરાણં નૈવ જાનાતિ ન ચ સ સ્યાદ્વિચક્ષણઃ

અષ્ટાદશપુરાણાનિ કૃત્વા સત્યવતીસુતઃ ॥
ભારતાખ્યાનમકરોદ્વેદાર્થૈરુપબૃંહિતમ્

લક્ષેણૈકેન તત્પ્રોક્તં દ્વાપરાન્તે મહાત્મના ॥
વાલ્મીકિના ચ યત્પ્રોક્તં રામોપાખ્યાનમુત્તમમ્

બ્રહ્મણા વિહિતં યચ્ચ શતકોટિપ્રવિસ્તરમ્॥
આહ તન્નારદાયૈવ તેન વાલ્મીકયે પુનઃ

વાલ્મીકિના ચ લોકે તુ ધર્મકામાર્થસાધકમ્ ॥

એવં સપાદાઃ પઞ્ચૈતે લક્ષાઃ પુણ્યાઃ પ્રકીર્તિતાઃ ॥
પુરાતનસ્ય કલ્પસ્ય પુરાણે તુ વિદુર્બુધાઃ

ઇતિહાસપુરાણાનિ ભિદ્યન્તે કાલ ગૌરવાત્ ॥
સ્કાન્દં તથા ચ બ્રહ્માણ્ડં પુરાણં લૈઙ્ગમેવ ચ

વારાહકલ્પે વિપ્રેન્દ્રાસ્તેષાં ભેદઃ પ્રવર્તતે ॥
અષ્ટાદશપ્રકારેણ બ્રહ્માણ્ડં ભિન્નમેવ હિ

અષ્ટાદશપુરાણાનિ તેન જાતાનિ ભૂતલે ॥
લૈઙ્ગમેકાદશવિધં પ્રભિન્નં દ્વાપરે શુભમ્

સ્કાન્દં તુ સપ્તધા ભિન્નં વેદ વ્યાસેનધીમતા ॥
એકાશીતિસહસ્રાણિ શતં ચૈકં તુ સંખ્યયા

તસ્યાઽઽદ્યો યો વિભાગસ્તુ સ્કન્દમાહાત્મ્યસંયુતઃ ॥
માહેશ્વરઃ સમાખ્યાતો દ્વિતીયો વૈષ્ણવઃ સ્મૃતઃ

તૃતીયો બ્રહ્મણઃ પ્રોક્તઃ સૃષ્ટિસંક્ષેપસૂચકઃ ॥
કાશીમાહાત્મ્યસંયુક્તશ્ચતુર્થઃ પરિપઠ્યતે

રેવાયાઃ પઞ્ચમો ભાગઃ સોજ્જયિન્યાઃ પ્રકીર્તિતઃ ॥
ષષ્ઠઃ કલ્પો નાગરશ્ચ તીર્થમાહાત્મ્યસૂચકઃ

સપ્તમો યો વિભાગોઽયં સ્મૃતઃ પ્રાભાસિકો દ્વિજાઃ॥
સર્વે દ્વાદશસાહસ્રા વિભાગાઃ સંપ્રકીર્તિતાઃ

અસ્મિન્પ્રાભાસિકઃ સર્વો વર્ણ્યતે ક્ષેત્રવિસ્તરઃ ॥
તીર્થાનાં ચૈવ માહાત્મ્યં માહાત્મ્યં શંકરસ્ય ચ

અન્યેષાં ચૈવ દેવાનાં માહાત્મ્યં ચ પ્રકીર્ત્યતે ॥
ઇતિ ભેદઃ પુરાણાનાં સંક્ષેપાત્કથિતો દ્વિજાઃ

ઇમમષ્ટાદશાનાં તુ પુરાણાનામનુક્રમમ્॥
યઃ પઠેદ્ધવ્યકવ્યેષુ સ યાતિ ભવનં હરેઃ

ઇદં પવિત્રં હિ યશોનિધાનમિદં પિતૄણામપિ વલ્લભં ચ॥
ઇદં ચ દેવેષ્વમૃતાય નિત્યમિદં મહાપાતકહૃચ્ચ પુંસામ્

।
ઇતિ શ્રીસ્કાન્દે મહાપુરાણ એકાશીતિસાહસ્ર્યાં સંહિતાયાં સપ્તમે પ્રભાસખણ્ડે પ્રથમે પ્રભાસક્ષેત્રમાહાત્મ્યે સસંખ્યાકાષ્ટાદશમહાપુરાણોપપુરાણવર્ણનપૂર્વક પુરાણપુસ્તકદાનફલવર્ણનં નામ દ્વિતીયોઽધ્યાયઃ