સ્કંદ પુરાણ · અધ્યાય 7.131

॥ શ્રીદેવ્યુવાચ ॥ ॥
યદેતદ્ભવતા પ્રોક્તં નાલેશ્વરમિતિ શ્રુતમ્ ॥
ધ્રુવેશ્વરેતિ તલ્લિંગં કથં વૈ સંબભૂવ હ

॥ ઈશ્વર ઉવાચ ॥ ॥
શૃણુ દેવિ પ્રવક્ષ્યામિ ધ્રુવેશ્વરમહોદયમ્ ॥
યચ્છ્રુત્વા માનવો દેવિ મુચ્યતે ભવબંધનાત્

ઉત્તાનપાદનૃપતેઃ પુત્રોઽભૂદ્ધ્રુવસંજ્ઞિતઃ ॥
મહાત્મા જ્ઞાનસંપન્નઃ સર્વજ્ઞઃ પ્રિયદર્શનઃ

સ કદાચિત્સમાસાદ્ય પ્રભાસં ક્ષેત્રમુત્તમમ્ ॥
તતાપ વિપુલં દેવિ તપઃ પરમદારુણમ્

દિવ્યં વર્ષસહસ્રં તુ પ્રતિષ્ઠાપ્ય મહેશ્વરમ્ ॥
સંપૂજયતિ સદ્ભક્ત્યા સ્તૌતિ સ્તોત્રૈઃ પૃથગ્વિધૈઃ

તત્સ્તોત્રં તે પ્રવક્ષ્યામિ યેનાહં તુષ્ટિમાગતઃ

॥ ધ્રુવ ઉવાચ ॥ ॥
કૈલાસતુંગશિખરં પ્રવિકમ્પ્યમાનં કૈલાસશૃંગસદૃશેન દશાનનેન ॥
યઃ પાદપદ્મપરિપીડનયા દધાર તં શંકરં શરણદં શરણં વ્રજામિ

યેનાસુરાશ્ચાપિ દનોશ્ચ પુત્રા વિદ્યાધરોરગગણૈશ્ચ વૃતાઃ સમગ્રાઃ ॥
સંયોજિતા ન તુ ફલં ફલમૂલમુક્તાસ્તં શંકરં શરણદં શરણં વ્રજામિ

યસ્યાખિલં જગદિદં વશવર્તિ નિત્યં યોઽષ્ટાભિરેવ તનુભિર્ભુવનાનિ ભુંક્તે ॥
યત્કારણં પરમકારણકારણાનાં તં શંકરં શરણદં શરણં વ્રજામિ

યઃ સવ્યપાણિકમલાગ્રનખેન દેવસ્તત્પંચમં ચ સહસૈવ પુરાતિરુષ્ટઃ ॥
બ્રાહ્મં શિરસ્તરુણપદ્મનિભં ચકર્ત તં શંકરં શરણદં શરણં વ્રજામિ

।
યસ્ય પ્રણમ્ય ચરણૌ વરદસ્ય ભક્ત્યા શ્રુત્વા ચ વાગ્ભિરમલાભિરતંદ્રિતાભિઃ ॥
દીપ્તસ્તમાંસિ નુદતિ સ્વકરૈર્વિવસ્વાંસ્તં શંકરં શરણદં શરણં વ્રજામિ ॥

યઃ પઠેત્સ્તવમિદં રુચિરાર્થં માનવો ધ્રુવકૃતં નિયતાત્મા ॥
વિપ્રસંસદિ સદા શુચિસિદ્ધઃ સ પ્રયાતિ શિવલોકમનાદિમ્

તસ્યૈવં સ્તુવતો દેવિ તુષ્ટોઽહં ભાવિતાત્મનઃ ॥
પૂર્ણે વર્ષસહસ્રાંતે ધ્રુવસ્યાહ મહાત્મનઃ

પુત્ર તુષ્ટોઽસ્મિ ભદ્રં તે જાતસ્ત્વં નિર્મલોઽધુના ॥
દિવ્યં દદામિ તે ચક્ષુઃ પશ્ય માં વિગતજ્વરઃ

યચ્ચ તે મનસા કિઞ્ચિત્કાંક્ષિતં ફલમુત્તમમ્ ॥
તત્સર્વં તે પ્રદાસ્યામિ બ્રૂહિ શીઘ્રં મમાગ્રતઃ

બ્રાહ્મ્યં વા વૈષ્ણવં શાક્રં પદમન્યત્સુદુર્લભમ્ ॥
દદામિ નાત્ર સંદેહો ભક્ત્યા સંપ્રીણિતસ્તવ

॥ ધ્રુવ ઉવાચ ॥ ॥
બ્રાહ્મ્યં વૈષ્ણવં માહેન્દ્રં પદમાવૃત્તિલક્ષણમ્॥
વિદિતં મમ તત્સર્વં મનસાઽપિ ન કામયે

યદિ તુષ્ટોઽસિ મે દેવ ભક્તિં દેહિ સુનિર્મલામ્॥
અસ્મિઁલ્લિંગે સદા વાસં કુરુ દેવ વૃષધ્વજ

ઈશ્વર ઉવાચ॥
ઇતિ યત્પ્રાર્થિતં સર્વં તદ્દત્તં સર્વમેવ હિ॥
સ્થાનં ચ તસ્ય તદ્ધ્રૌવ્યં તદ્વિષ્ણોઃ પરમં પદમ્

શ્રાવણસ્ય ત્વમાવાસ્યાં યસ્તલ્લિંગં પ્રપૂજયેત્ ॥
આશ્વયુક્પૌર્ણમાસ્યાં વા સોઽશ્વમેધફલં લભેત્

અપુત્રો લભતે પુત્રં ધનાર્થી લભતે ધનમ્ ॥
રૂપવાન્સુભગો ભોગી સર્વશાસ્ત્રવિશારદઃ ॥
હંસયુક્તવિમાનેન રુદ્રલોકે મહીયતે

અસુરસુરગણાનાં પૂજિતસ્ય ધ્રુવસ્ય કથયતિ કમનીયાં કીર્તિમેતાં શૃણોતિ ॥
સકલસુખનિધાનરુદ્રલોકં સુશાંતઃ સુરગણદનુનાથૈરર્ચિતં યાત્યનંતમ્

ઇતિ શ્રીસ્કાંદે મહાપુરાણ એકા શીતિસાહસ્ર્યાં સંહિતાયાં સપ્તમે પ્રભાસખણ્ડે પ્રથમે પ્રભાસક્ષેત્રમાહાત્મ્યે ધ્રુવેશ્વરમાહાત્મ્યવર્ણનંનામૈકત્રિંશદુત્તરશતતમો ઽધ્યાયઃ