સ્કંદ પુરાણ · શ્લોક 7.1-4

॥ શ્રીગણેશાય નમઃ ॥
શ્રીસરસ્વત્યૈ નમઃ ॥
॥ અથ શ્રીસ્કાદે મહાપુરાણે સપ્તમે પ્રભાસખણ્ડે દ્વિતીયં શ્રીવસ્ત્રાપથક્ષેત્રમાહાત્મ્યં પ્રારભ્યતે ॥ ॥
॥ ઈશ્વર ઉવાચ ॥ ॥
અથ તે સંપ્રવક્ષ્યામિ ક્ષેત્રગર્ભં મહોદયમ્ ॥
તદ્વસ્ત્રાપથમાહાત્મ્યં યત્ર રૈવતકો ગિરિઃ

દામોદરં રૈવતકે ભવં વસ્ત્રાપથે તથા ॥
એતદ્રૈવતકં ક્ષેત્રં વસ્ત્રાપથમિતિ સ્મૃતમ્

સુવર્ણરેવા યત્રસ્થા નદી પાતકનાશની ॥
યત્ર સાક્ષાત્સ્થિતઃ કૃષ્ણો દામોદર ઇતિ સ્મૃતઃ

યત્ર સ્થિતં મૃગીકુણ્ડં મહાપાતકનાશનમ્ ॥
સકૃચ્છ્રાદ્ધે કૃતે યત્ર કલ્પકોટિસહસ્રકમ્ ॥
પિતૄણાં જાયતે તૃપ્તિરપુનર્ભવકાંક્ષિણી

॥ દેવ્યુવાચ ॥ ॥
ભગવન્વિસ્તરાદ્બ્રૂહિ દામોદરમહોદયમ્ ॥
ક્ષેત્રગર્ભસ્ય માહાત્મ્યં કર્ણિકારૂપસંસ્થિતમ્

॥ ઈશ્વર ઉવાચ ॥ ॥
શૃણુ દેવિ પ્રવક્ષ્યામિ દામોદરહરિં પ્રતિ ॥
ઇતિહાસં પુરાખ્યાતમૃષિભિઃ કલ્પવાસિભિઃ

ગંગાતીરે શુભે રમ્યે પુણ્યે જનપદાકુલે ॥
ઋષિભિઃ સેવિતે નિત્યં સ્વર્ગમાર્ગપ્રદે ધ્રુવમ્

તત્ર જ્ઞાનવિદો વિપ્રા યજંતિ વિવિધૈર્મખૈઃ ॥
ઋષયઃ સાંખ્યયોગેન દાનેનૈવેતરે જનાઃ

બ્રાહ્મણાઃ ક્ષત્રિયા વૈશ્યાઃ શૂદ્રા સ્વર્ગમભીપ્સવઃ ॥
સેવંતે તજ્જલં દિવ્યં દેવાનામપિ દુર્લભમ્

તત્ર રાજા ગજોનામ બલી સર્વજનાધિપઃ ॥
ગંગાજલાભિષેકાર્થં ત્યક્વા રાજ્યં જગામ હ

ભાર્યા તસ્ય સતી સાધ્વી પુત્રિણી રૂપસંયુતા ॥
સાઽપ્યયાત્સહ તેનૈવ ભર્ત્રા વૈ ભર્તૃવત્સલા

સંગતા નામ નામ્ના ચ દક્ષા દાક્ષાયણી યથા ॥
એવં નિવસતોસ્તત્ર વર્ષાણામયુતં ગતમ્

આજગામ ઋષિસ્તત્ર ભદ્રોનામ મહાયશાઃ ॥
સહિતો બહુભિર્વિપ્રૈર્જપહોમપરાયણૈઃ

ત્યક્ત્વા સંસારમાર્ગં તુ સ્વર્ગમાર્ગજિગીષવઃ ॥
ગંગાનિષેવણં કૃત્વા સ્ફોટયિત્વાઽઽત્મજં મલમ્

જલં દત્ત્વા તુ ભૂતેભ્યઃ પૂજયિત્વા જનાર્દ્દનમ્॥
યાવદ્યાંતિ નદીતીર ઋષયો ભદ્રકાદયઃ ॥
તાવત્પશ્યંતિ રાજાનં ગજં વરગજોપમમ્

તેનૈવ દૃષ્ટા મુનયો રાજ્ઞા નિહતકલ્મષાઃ ॥
સપ્તર્ષયો યથા સ્વર્ગે સુરરાજેન ધીમતા

તમૃષિં સ ચ સંપ્રેક્ષ્ય પદાનિ દશ પંચ ચ ॥
આગચ્છન્ત્વત્ર પૂજાર્હા ભવતો મમ મન્દિરમ્

પશ્યંતુ સંગતાં સર્વે મમ ભાર્યાં યશસ્વિનીમ્ ॥
તસ્યાઃ પૂજાં સમાદાય યો માર્ગો મનસિ સ્થિતઃ

તં ગચ્છધ્વં મહાભાગાઃ પુણ્યાઃ પુણ્યમભીપ્સવઃ ॥
એવમુક્તાસ્તુ તે રાજ્ઞા ઋષયઃ કૌતુકાન્વિતાઃ ॥
આજગ્મુર્મંદિરં શુભ્રં પુરંદરપુરોપમમ્

આસનાનિ વિચિત્રાણિ દત્ત્વા તેષાં મનસ્વિની ॥
સંગતા રાજરાજેન સાર્દ્ધમગ્રે વ્યવસ્થિતા

કૃત્વા કરપુટં રાજા ઋષીણાં પુણ્યકર્મણામ્ ॥
બભાષે વચનં રાજા ભદ્રો ભદ્રં સુસંગતમ્

વસુધા વસુસંપૂર્ણા મંડિતા નગરી પુરી ॥
પર્વતૈશ્ચ સમુદ્રૈશ્ચ સરિદ્ભિશ્ચ સરોવરૈઃ

ગ્રામૈશ્ચતુષ્પથૈર્ઘોરૈર્ગોકુલૈરાકુલીકૃતા ॥
નરરત્નૈરશ્વરત્નૈર્ગજરત્નૈસ્તુ સંકુલા

દુસ્ત્યજા ભોગભોક્તૃણાં પરં જ્ઞાનમજાનતામ્ ॥
સંસારેઽત્ર મહાઘોરે પુનરાવૃત્તિકારિણિ

પતંતિ પુરુષા ભદ્ર પત્રાણીવ પુનઃપુનઃ ॥
કૃતેન યેન વિપ્રેંદ્ર સ્વર્ગં પ્રાપ્નોતિ નિર્મલમ્ ॥
દાનેન તપસા ચૈવ તત્ત્વમા ચક્ષ્વ સુવ્રત

॥ ભદ્ર ઉવાચ ॥ ॥
તીર્થાનિ તોયપૂર્ણાનિ દેવાઃ પાષાણમૃન્મયાઃ ॥
આત્મસ્થં યે ન પશ્યંતિ તે ન પશ્યંતિ તત્પરમ્

સંતિ તીર્થાન્યનેકાનિ પુણ્યાન્યાયતનાનિ ચ ॥
પુણ્યતોયા પવિત્રશ્ચ સરિતઃ સાગરાસ્તથા ॥
બહુપુણ્યપ્રદા પૃથ્વી સ્થાનેસ્થાને પદેપદે

યદ્યસ્તિ તવ રાજેંદ્ર જ્ઞાનં જ્ઞાનવતાં વર ॥
વિષ્ણું જિષ્ણું હૃષીકેશં શંખિનં ગદિનં તથા

ચતુર્ભુજં મહાબાહું પ્રભાસે દૈત્યસૂદનમ્ ॥
વારાહં વામનં ચૈવ નારસિંહં બલાર્જુનમ્

રામં રામં ચ રામં ચ પુરુષોત્તમમેવ ચ ॥
પુંડરીકેક્ષણં ચૈવ ગદાપાણિં તથૈવ ચ

રાઘવં શક્રદમનં ગોવિંદં બહુપુણ્યદમ્ ॥
જયં ચ ભૂધરં ચૈવ દેવદેવં જનાર્દ્દનમ્

સુરોત્તમં શ્રીધરં ચ હરિં યોગીશ્વરં તથા ॥
કપિલેશં ભૂતનાથં શ્વેતદ્વીપપતિં હરિમ્

બદર્યાશ્રમવાસૌ ચ નરનારાયણૌ તથા ॥
પદ્મનાભં સુનાભં ચ હયગ્રીવં વિશાં પતે

દ્વિજનાથં ધરાનાથં ખડ્ગપાણિં તથૈવ ચ ॥
દામોદરં જલાવાસં સર્વપાપહરં હરિમ્

એતાન્યેવ હિ સ્થાનાનિ દેવદેવસ્ય ચક્રિણઃ ॥
ગચ્છતે યત્ર તત્રૈવ મુચ્યતે સર્વપાતકૈઃ

ગંગા ચ યમુના ચૈવ તથા દેવી સરસ્વતી ॥
દૃષદ્વતી ગોમતી ચ તાપી કાવેરિણી તથા

। ।
નર્મદા શર્મદા ચૈવ નદી ગોદાવરી તથા ॥
શતદ્રુશ્ચ તથા વિંધ્યા પયોષ્ણી વરદા તથા

ચર્મણ્વતી ચ સરયૂર્ગંડકી ચંડપાપહા ॥
ચંદ્રભાગા વિપાશા ચ શોણશ્ચૈવ પુનઃપુનઃ

એતાશ્ચાન્યાશ્ચ બહવો હિમવત્પ્રભવાઃ શુભાઃ ॥
તાસુ સ્નાતો નરઃ સ્વર્ગં યાતિ પાતકવર્જિતઃ

વનાનિ નંદનાદીનિ પર્વતા મંદરાદયઃ ॥
નામોચ્ચારેણ યેષાં હિ પાપં યાતિ રસાતલે

॥ ગજ ઉવાચ ॥ ॥
ભદ્રં હિ ભાષિતં ભદ્ર આખ્યાનમમૃતોપમમ્ ॥
પૃચ્છામિ સર્વધર્મજ્ઞ ત્વામહં કિંચિદેવ હિ

યસ્મિન્માસે દિને યસ્મિંસ્તીર્થે યસ્મિન્ક્રમાન્નરૈઃ ॥
અક્ષયં સેવ્યતે સ્વર્ગસ્તન્મમાચક્ષ્વ સુવ્રત

સ્નાનં દાનં જપો હોમઃ સ્વાધ્યાયો દેવતાર્ચનમ્ ॥
અક્ષયો યેન વૈ સ્વર્ગસ્તન્મે ગદિતુમર્હસિ

॥ ભદ્ર ઉવાચ ॥ ॥
શ્રૂયતાં રાજશાર્દૂલ કથાં કથયતો મમ ॥
યાં શ્રુત્વા મુચ્યતે પાપાન્નરો નરવરોત્તમ

ઋષીણાં કથિતં પૂર્વં નારદેન મહાત્મના

એવં પૃષ્ટશ્ચ તૈઃ સર્વૈર્નારદો મુનિસત્તમઃ ॥
કથયામાસ સંહૃષ્ટો મેઘદુદુભિનિસ્વનૈઃ

રમ્યે હિમવતઃ પૃષ્ઠે સમવાયે મયા શ્રુતમ્॥
તદહં તવ વક્ષ્યામિ શ્રોતુકામં નરર્ષભ

તીર્થાન્યેવ હિ સર્વાણિ પુનરાવર્ત્તકાનિ તુ ॥
અક્ષયાઁલ્લભતે લોકાંસ્તત્તીર્થં કથયામિ તે

માર્ગશીર્ષે કાન્યકુબ્જ ઉષિત્વા રાજસત્તમ ॥
ન શોચતિ નરો નારી સ્વર્ગં યાતિ પરાવરમ્

પૌષસ્ય પૌર્ણમાસી યા યદિ સા ક્રિયતેઽર્બુદે ॥
વર્ષાણામર્બુદં સ્વર્ગે મોદતે પિતૃભિઃ સહ

માઘ્યાં યદિ ગયાશ્રાદ્ધં પિતૄણાં યચ્છતે નરઃ ॥
ત્રયાણામપિ દેવાનાં ચતુર્થઃ સ પ્રજાયતે

ફાલ્ગુન્યાં હિમવત્પૃષ્ઠે વસન્નેકાં નિશાં નરઃ ॥
સ યાતિ પરમં સ્થાનં યત્ર દેવો જનાર્દ્દનઃ

ચૈત્ર્યાં શ્રાદ્ધં પ્રભાસે તુ યે કુર્વંતિ મનીષિણઃ ॥
ન તે મર્ત્ત્યા ભવન્તીહ કુલજૈઃ સહ સત્તમાઃ

ચતુર્ભુજે તુ વૈશાખ્યાં યે કુર્વંતિ જલપ્રિયે ॥
તથાવંત્યાં નરઃ કશ્ચિત્સ યાતિ પરમાં ગતિમ્

જ્યૈષ્ઠ્યાં જ્યેષ્ઠર્ક્ષયુક્તાયાં શ્રાદ્ધં ચ ત્રિતકૂપકે ॥
કુર્યુર્યુગાનિ તે ત્રીણિ વસંતિ નાકસદ્મનિ

યો વ્રજેશવને નદ્યાં દિનાનિ નવ પંચ ચ ॥
તિષ્ઠતે ચ નરઃ સ્વર્ગં વૈકુણ્ઠમભિગચ્છતિ

શ્રાવણસ્ય તુ માસસ્ય પૂર્ણાયાં પૂર્વસાગરે ॥
સ્નાનં દાનં જપં શ્રાદ્ધં નરઃ કુર્વન્ન શોચતિ

તથા ભાદ્રપદે ક્ષેત્રે પ્રભાસે શશિભૂષણમ્ ॥
પૂજયિત્વા નરો લિંગં દેવલિંગી ભવેત્તતઃ

આશ્વિને ચંદ્રભાગાયાં શ્રાદ્ધં સ્નાનં કરોતિ યઃ ॥
સ્થાનં યુગસહસ્રાણાં કૃતં તેન ત્રિવિષ્ટપે

અષ્ટાક્ષરૈશ્ચતુર્બાહું ધ્યાયંતિ મુનિસત્તમાઃ ॥
બહુનાઽત્ર કિમુક્તેન ગજાહં પ્રવદામિ તે

[[fઇલે:દમોદર્ કુન્દ્ - જુનગધ્ - ગુજરત્ - દ્સ્ચ્004.જ્પ્ગ્।થુમ્બ્।600પ્x।[હ્ત્ત્પ્સ્:॥એન્.wઇકિપેદિઅ.ઓર્ગ્।wઇકિ।દમોદર્_કુન્દ્ દામોદરકુણ્ડ]ઃ]]
દામોદરસમં તીર્થં ન ભૂતં ન ભવિષ્યતિ ॥
માસાનાં કાર્ત્તિકઃ શ્રેષ્ઠઃ કાર્ત્તિકે ભીષ્મપંચકમ્

તત્રાપિ દ્વાદશી શ્રેષ્ઠા રાજન્દામોદરે જલે ॥
કિમન્યૈર્બહુભિસ્તીર્થેઃ કિ ક્ષેત્રૈઃ કિ મહાવનૈઃ ॥
દામોદરે નરઃ સ્નાત્વા સર્વપાપૈઃ પ્રમુચ્યતે

॥ ગજ ઉવાચ ॥ ॥
ભદ્ર ભદ્રં ત્વયા પ્રોક્તં રસાયનમિવાપરમ્ ॥
ભૂયોઽહં શ્રોતુમિચ્છામિ તીર્થસ્યાસ્ય મહાફલમ્

કે દેશાઃ કિં પ્રમાણં તુ કા નદી કેઃ ચ પર્વતાઃ ॥
જના વસંતિ કે તત્ર ઋષયઃ કે તપસ્વિનઃ

॥ ભદ્ર ઉવાચ ॥ ॥
પૃથિવી વસુસંપૂર્ણા સાગરેણ તુ વેષ્ટિતા ॥
મંડિતા નગરૈર્ગ્રામૈઃ સુરૈઃ પરપુરંજય

વારાણસી પ્રભાસં ચ સંગમં સિતકૃષ્ણયોઃ ॥
એવં સારાણિ તીર્થાનિ યસ્માન્મૃત્યુહરાણિ ચ

દામોદરેતિ યે નૂનં સ્મરંતો યત્ર તત્ર હિ॥
તે વસંતિ હરેર્ગેહં ન સરંતિ કદાચન

સોમનાથસ્ય સાન્નિધ્ય ઉદયન્તો ગિરિર્મહાન્ ॥
તસ્ય પશ્ચિમભાગે તુ રૈવતક ઇતિ સ્મૃતઃ

વાહિની વહતે તત્ર નદી કાંચનશેખરાત્ ॥
ધાતવસ્તત્ર તે રક્તાઃ શ્વેતા નીલાસ્તથાઽસિતાઃ

પાષાણાઃ કુઞ્જરાકારાશ્ચાન્યે સૈરિભસન્નિભાઃ ॥
ચણકાકૃતયશ્ચાન્યે અન્યે ગોક્ષુરકપ્રભાઃ

વૃક્ષા વલ્લ્યશ્ચ ગુલ્માશ્ચ સંતાનાઃ સંત્યનેકશઃ ॥
સર્વં તત્કાંચનમયં મૂલં પુષ્પં ફલં દલમ્

ન હિ પશ્યતિ પાપાત્મા મુક્તઃ પાપેન પશ્યતિ ॥
સેવ્યતે સ ગિરિર્નિત્યં ધાતુવાદપરૈર્નરૈઃ

બ્રાહ્મણૈઃ ક્ષત્રિયૈર્વૈશ્યૈઃ શૂદ્રૈઃ શૂદ્રાનુગૈર્બહિઃ ॥
પક્ષિણસ્તત્ર બહવઃ શિવાશિવગિરસ્તદા

હંસસારસચક્રાહ્વાઃ શુકકોકિલબર્હિણઃ ॥
મૃગાશ્ચ વાનરેન્દ્રાશ્ચ હંસા વ્યાઘ્રાસ્તથૈવ ચ

તત્તીર્થસ્ય પ્રભાવેન ન દુષ્ટાન્યાચરંતિ તે ॥
કાલેન મૃત્યુમાયાંતિ પશુપક્ષિસરીસૃપાઃ

સર્વે વિમાનમારૂઢા ગચ્છન્તિ હરિમન્દિરમ્॥
વાયુના પાતિતં યત્ર પત્રપુષ્પફલાદિકમ્

તસ્યા નદ્યા જલં સ્પૃષ્ટ્વા સર્વં વૈ મુક્તિમાપ્નુતે ॥
સા નદી પૃથિવીં ભિત્ત્વા પાતાલાદાગતા નૃપ

પૂર્વં પન્નગરાજસ્તુ તેન માર્ગેણ ચાગતઃ ॥
સ્નાતું દામોદરે તીર્થે યમમૃત્યુપ્રઘાતિનિ

સ્વર્ગાદાગત્ય ચન્દ્રોઽપિ યષ્ટું યજ્ઞં સુપુષ્કલમ્ ॥
યક્ષ્મરોગાદ્વિનિર્મુક્તો ગતઃ સ્વર્ગં નિરામયઃ

બલિના ચૈવ દાનાનિ દત્તાન્યાગત્ય કાર્તિકે ॥
હરિશ્ચન્દ્રેણ વિધિના નલેન નહુષેણ ચ

નાભાગેનાંબરીષાદ્યૈઃ કૃતં કર્મ સુદુષ્કરમ્ ॥
દત્ત્વા દાનાન્યનેકાનિ ગજા ગાવો હયા રથાઃ

અનડુત્કાંચના ભૂમિં રત્નાનિ વિવિધાનિ ચ ॥
છત્રાણિ વિપ્રમુખ્યેભ્યો યાનાનિ ચૈવ વાસસી

અન્નાનિ રસમિશ્રાણિ દત્ત્વા દામોદરાગ્રતઃ ॥
ગતાસ્તે વિષ્ણુ ભુવનં નાગચ્છંતિ મહીતલે

પત્રં પુષ્પં ફલં તોયં તસ્મિંસ્તીર્થે દદાતિ યઃ ॥
દ્વિજાનાં ભક્તિસંયુક્તઃ સ યાતિ જલશાયિનમ્

પ્રકૃતિં ચાપિ યો દદ્યાન્મુષ્ટિં વાથ ક્ષુધાર્થિને ॥
વિમાનવરમારૂઢઃ સ સોમં પ્રતિ ગચ્છતિ

દામોદરાગ્રતઃ કૃત્વા પર્વતાનન્નસંભવાન્ ॥
પૂજિતાન્ફલપુષ્પૈશ્ચ દીપં દદ્યાત્સવર્ત્તિકમ્

અવાપ્ય દુષ્કરં સ્થાનં કુલાનાં તારયેચ્છતમ્ ॥
ચતુરંગુલમાત્રેપિ દત્તે દામોદરાગ્રતઃ

દાને યુગસહસ્રાણિ સ્વર્ગલોકે મહીયતે ॥
મા ગચ્છ હિમવત્પૃષ્ઠં મલયં મા ચ મન્દરમ્

ગચ્છ રૈવતકં શૈલં યત્ર દામોદરઃ સ્થિતઃ ॥
કૃત્વા માસોપવાસં તુ દ્વિજો દામોદરાગ્રતઃ

ન નિવર્તતિ કાલેન દામોદરપુરં વ્રજેત્ ॥
કરોત્યનશનં યશ્ચ નરો નાર્યથવા પુનઃ ॥
સર્વ લોકાનતિક્રમ્ય સ હરેર્ગેહમાપ્નુયાત્

વિઘ્નાનિ તત્ર તિષ્ઠન્તિ નિત્યં પઞ્ચશતાનિ ચ ॥
ધર્મવિધ્વંસકર્તૄણિ નરસ્તત્ર ન ગચ્છતિ

પ્રદ્યુમ્નબલશૈનેયગદાચક્રાદિભિઃ સદા ॥
શતલક્ષપ્રમાણૈસ્તુ સેવ્યતે સ ગિરિર્મહાન્

ક્રીડંતિ નાર્યસ્તેષાં હિ નિત્યં દામોદરાગ્રતઃ ॥
સુચન્દ્રવદના ગૌર્યઃ શ્યામાશ્ચૈવ સુમધ્યમાઃ

નિતંબિન્યઃ સુકેશાશ્ચ શુભ્રાઃ સ્વાયતલોચનાઃ ॥
સુગંડા લલિતાશ્ચૈવ સુકક્ષાઃ સુપયોધરાઃ

શોભમાનાઃ સુજંઘાશ્ચ સુપાદાઃ સુન્દરાંગુલીઃ ॥
રાજપુત્ર્યો ગિરૌ તસ્મિન્હસંતિ ચ રમંતિ ચ

કૌસુંભં પાદયુગલે કુંકુમં પીતકંચુકમ્॥
બ્રાહ્મણીભ્યો દદન્તીહ સ્પર્દ્ધમાનાઃ પૃથક્પૃથક્

ભક્ષ્યં ભોજ્યં ચ પેયં ચ લેહ્યં ચોષ્યં ચ પિચ્છિલમ્ ॥
તાંબૂલં પુષ્પસંયુક્તં કાર્તિકે હરિવાસરે

દૃષ્ટ્વા તુ રેવતીકુંડં પ્રદદ્યાત્ફલમુત્તમમ્ ॥
પુત્રિણી ઋદ્ધિસંપન્ના સુભગા જાયતે સતી

એવં કૃત્વા તુ સા રાત્રિ નીયતે નિદ્રયા વિના ॥
વેદઘોષૈઃ સુપુણ્યૈસ્તુ ભારતાખ્યાનવાચનૈઃ

હુંકૃતૈસ્તલશબ્દૈશ્ચ તાલશબ્દૈઃ પુનઃપુનઃ ॥
દેશભાષાવિભાષિણ્યો રામામણ્ડલમધ્યતઃ ॥
હાસ્યનૃત્યસમાયુક્તા રાજન્દામોદરાગ્રતઃ

પઞ્ચપાષાણકં હર્મ્યં યઃ કરોતિ શિવાલયમ્ ॥
પંચવર્ષસહસ્રાણિ સ્વર્ગ લોકે મહીયતે

દશપાષાણસંયુક્તં કૃત્વા દામોદરાગ્રતઃ ॥
દશવર્ષસહસ્રાણિ સ્વર્ગે હલ્લતિ મલ્લતિ

શતપાષાણકં હર્મ્યં યઃ કરોતિ મહન્નૃપ ॥
મન્દિરં સુન્દરં શુભ્રં સ યાતિ હરિમન્દિરમ્

કૃત્વા સાહસ્રિકં ચૈત્યં બહુરૂપસમન્વિતમ્ ॥
સર્વાઁલ્લોકાનતિક્રમ્ય પરં બ્રહ્માધિગચ્છતિ

પંચવર્ણધ્વજં દદ્યાદ્દામોદરગૃહોપરિ ॥
તં તુ પ્રમાણવર્ષાણિ દિવ્યાનિ સ દિવં વ્રજેત્

તસ્ય ગવ્યૂતિમાત્રેણ ક્ષેત્રં વસ્ત્રાપથં શુભમ્ ॥
યદ્દૃષ્ટ્વા સર્વપાપાનિ વિલીયન્તે બહૂનિ ચ

રાજંસ્તત્પદમાયાતિ યદ્ગત્વા ન નિવર્ત્તતે ॥
પૂજયિત્વા ભવં દેવં ભવસંભવનાશનમ્

નરો નારી નૃપશ્રેષ્ઠ શિવલોકે મહીયતે ॥
તચ્છ્રુત્વા વચનં તસ્ય ભદ્રસ્ય ચ સુભાષિતમ્

આગતઃ કાર્તિકીં કર્ત્તું દેવે દામોદરે તતઃ ॥
ઋગ્યજુઃસામસંયુક્તૈર્બ્રાહ્મણૈર્બ્રહ્મવિત્તમૈઃ

ક્ષત્રિયૈઃ ક્ષત્રધર્મજ્ઞૈર્વૈશ્યૈર્દાનપરાયણૈઃ ॥
સહ શૂદ્રૈઃ સમાયાતસ્તસ્મિંસ્તીર્થે ગજો નૃપઃ

દત્ત્વા દાનાન્યનેકાનિ હુત્વા હવિર્હુતાશને ॥
અગ્નિષ્ટોમાદિકાન્યજ્ઞાન્હયમેધાદિકાન્બહૂન્ ॥
ચકાર વિધિવદ્રાજા ગજસ્તત્ર સમાહિતઃ

તતશ્ચ ન્યવસત્તત્ર તપઃ કર્તું સહર્ષિભિઃ ॥
ઊર્દ્ધ્વપાદાઃ સ્થિતા વિપ્રાઃ પીત્વા ધૂમમધોમુખાઃ ॥
શુષ્કપત્રાશનાશ્ચાન્યે અન્યે વૈ ફલભોજનાઃ

મૂલાનિ ચાન્યે ભક્ષંતિ અન્યે વાર્યંશના દ્વિજાઃ ॥
આલોકંતિ સ્વમન્યે ચ તથાન્યે જલશાયિનઃ

પઞ્ચાગ્નિસાધકાશ્ચાન્યે શિલાચૂર્ણસ્ય ભક્ષકાઃ ॥
જપંતિ ચાન્યે સંશુદ્ધા ગાયત્રીં વેદમાતરમ્ ॥
સાવિત્રીં મનસા ચાન્યે દેવીમન્યે સરસ્વતીમ્

સૂક્તાનિ હિ પવિત્રાણિ બ્રહ્મણા નિર્મિતાનિ ચ ॥
અન્યેઽવસંસ્તદા તત્ર દ્વાદશાક્ષરચિન્તકાઃ

આલોક્ય સર્વશાસ્ત્રાણિ વિચાર્ય ચ પુનઃપુનઃ ॥
ઇદમેવ સુનિષ્પન્નં ધ્યેયો નારાયણઃ સદા

આરાધિતઃ સુદુષ્પારે ભવે ભગવતો વિના ॥
તથા નાન્યો મહાદેવાત્પતન્તં યોઽભિરક્ષતિ

ગતાગતાનિ વર્તંતે ચંદ્રસૂર્યાદયો ગ્રહાઃ ॥
અદ્યાપિ ન નિવર્તંતે દ્વાદશાક્ષરચિંતકાઃ

।
યેઽક્ષરા ઋષયશ્ચાન્યે દેવલોકજિગીષવઃ ॥
પ્રાપ્નુવંતિ તતઃ સ્થાનં દગ્ધબીજં ચ તત્તથા

સકૃદુચ્ચરિતં યેન હરિરિત્યક્ષરદ્વયમ્ ॥
બદ્ધઃ પરિકરસ્તેન મોક્ષાય ગમનં પ્રતિ

એકભક્તં તથા નક્તમયાચ્યમુષિતં તથા॥
એવમાદીનિ ચાન્યાનિ કૃત્વા દામોદરાગ્રતઃ ॥
કૃતકૃત્યા ભવંતીહ યાવદાભૂતસંપ્લવમ્

સ રાજા ઋષિભિઃ સાર્દ્ધં યાવત્તિષ્ઠતિ તત્ર વૈ ॥
વિમાનાનિ સહસ્રાણિ તાવત્તત્રાગતાનિ ચ

ગંધર્વાપ્સરસ્તત્ર સિદ્ધચારણકિન્નરાઃ ॥
સર્વે વિમાનમારૂઢાઃ શતશોઽથ સહસ્રશઃ

સર્વૈર્જનપદૈઃ સાર્દ્ધ સ રાજા ભાર્યયા સહ ॥
ગતો વિમાનમારૂઢો યત્તત્પદમનામયમ્

ય ઇદં પઠતે નિત્યં શૃણુયાદ્વાઽપિ માનવઃ ॥
સર્વપાપવિનિર્મુક્તઃ પરં બ્રહ્માધિગચ્છતિ

ઇતિ શ્રીસ્કાંદે મહાપુરાણ એકાશીતિસાહસ્ર્યાં સંહિતાયાં સપ્તમે પ્રભાસખણ્ડે દ્વિતીયે વસ્ત્રાપથક્ષેત્રમાહાત્મ્યે દામોદરમાહાત્મ્યવર્ણનંનામ પ્રથમોઽધ્યાયઃ