સ્કંદ પુરાણ · અધ્યાય 6.87

॥ સૂત ઉવાચ ॥ ॥
તથા તત્રાસ્તિ વિપ્રેન્દ્રાઃ સોમસ્યાયતનં શુભમ્॥
યસ્યાપિ દર્શનાદેવ મુચ્યતે પાતકૈર્નરઃ

સોમવારે તુ સંપ્રાપ્તે સોમસ્ય ગ્રહણે નરઃ ॥
યસ્તં પશ્યતિ પાપોઽપિ નરકં ન સ પશ્યતિ

॥ ઋષય ઊચુઃ ॥ ॥
સર્વેષામેવ દેવાનાં દૃશ્યંતેઽત્ર સમાશ્રયાઃ ॥
અત્ર ચંદ્રસ્ય ચૈવૈકઃ કથં જાતઃ સમાશ્રયઃ

એતન્નઃ સૂતપુત્રાતિચિત્રં મનસિ વર્તતે ॥
તસ્માદ્વદ મહાભાગ સર્વં ત્વં વેત્સ્યશેષતઃ

॥ સૂત ઉવાચ ॥ ॥
એનજ્જગદ્દ્વિજશ્રેષ્ઠાઃ સર્વં સોમમયં સ્મૃતમ્ ॥
તસ્માત્પ્રતિષ્ઠિતે તસ્મિંસ્ત્રૈલોક્યં સ્યાત્પ્રતિષ્ઠિતમ્

એતાશ્ચૌષધયઃ સર્વાઃ સસ્યાદ્યાશ્ચેહ ભૂતલે ॥
સર્વાઃ સોમમયાસ્તાશ્ચ યાભિર્જીવંતિ જંતવઃ

તસ્માદ્બ્રહ્માદયો દેવાઃ સોમં પ્રાપ્ય ક્રમાદ્દ્વિજાઃ ॥
તૃપ્તિં યાંતિ પરાં હૃષ્ટા યતસ્તસ્માદ્વરોઽત્ર સઃ ॥ ૭ ।
અગ્નિષ્ટોમાદયો યજ્ઞાસ્તથા સોમે પ્રતિષ્ઠિતાઃ ॥
તસ્ય પાનાદ્યતસ્તૃપ્તિં તત્ર યાંતિ દ્વિજોત્તમાઃ

એતસ્માત્કારણાત્સોમઃ સર્વેષામધિકઃ સ્મૃતઃ ॥
દેવાનાં દાનવાનાં ચ સ હિ પૂજ્યતમઃ સ્મૃતઃ

યથાન્યેષાં સુરેન્દ્રાણાં હર્મ્યાણિ ધરણીતલે ॥
ક્રિયન્તે રાત્રિનાથસ્ય તદ્વત્કુર્વંતિ માનવાઃ

યૈર્યેર્નરૈર્નિશેશસ્ય પ્રાસાદો વિહિતઃ ક્ષિતૌ ॥
તેતે મુક્તિપદં પ્રાપ્તાઃ કૃત્વાઽથ શુભસંચયમ્

યન્મહેશ્વરહર્મ્યાણાં સહસ્રેણ ભવેચ્છુભમ્ ॥
તદેકે નૈવ ચંદ્રસ્ય પ્રાપ્નુવંતિ શુભં નરાઃ

અથ ચન્દ્રોત્થહર્મ્યસ્ય માહાત્મ્યં તદ્દ્વિજોત્તમાઃ ॥
જ્ઞાત્વા બ્રહ્માદયો દેવા ભયસંત્રસ્તમાનસાઃ ॥
તદ્વિઘ્નાર્થમિદં પ્રોચુર્મેરુમૂર્ધાનમાશ્રિતાઃ

સૌમ્યર્ક્ષે સોમવારેણ સૌમ્યે માસિ ચ સંસ્થિતે ॥
તિથૌ ચ સોમદેવત્યે પ્રાપ્તે સોમગ્રહે તથા ॥
સકારૈઃ પંચભિર્યુક્તે કાલે સોમસ્ય મંદિરમ્

ય એકાહેન સંપાદ્ય પ્રાસાદં સ્થાપયિષ્યતિ ॥
ચંદ્રં સ સર્વદેવોત્થહર્મ્યસ્યાપ્નોતિ સત્ફલમ્

સહસ્રગુણિતં સમ્યક્છ્રદ્ધાપૂતેન ચેતસા ॥
અન્યથા યસ્તુ ચંદ્રસ્ય પ્રાસાદં પ્રકરિષ્યતિ

વંશોચ્છેદં સમાસાદ્ય નરકં સ પ્રયાસ્યતિ ॥
એતસ્માત્કારણાદ્ભીતા ન કુર્વંતિ નરા ભુવિ

પ્રાસાદં રાત્રિનાથસ્ય સુપુણ્યમપિ સદ્દ્વિજાઃ ॥
ય એષ રાત્રિનાથસ્ય ક્ષેત્રેઽત્રૈવ વ્યવસ્થિતઃ

પ્રાસાદસ્ત્વંબરીષેણ ભૂભુજા સ વિનિર્મિતઃ ॥
કથંચિત્સમયં પ્રાપ્ય યથોક્તં શાસ્ત્રચિંતકૈઃ

તસ્યૈવોત્તરદિગ્ભાગે દ્વિતીયોઽન્યઃ પ્રતિષ્ઠિતઃ ॥
ચન્દ્રમા ધંધુમારેણ તદ્વત્સોઽપિ પ્રતિષ્ઠિતઃ

તતશ્ચ તૌ મહીપાલૌ તત્પ્રભાવાદુભૌ દ્વિજાઃ ॥
ગતૌ ચ પરમાં સિદ્ધિં જન્મમૃત્યુવિવર્જિતામ્ ॥

પ્રાસાદોઽન્યસ્તૃતીયસ્તુ ક્ષેત્રે પ્રાભાસિકે તથા ॥
ઇક્ષ્વાકુણા નરેંદ્રેણ શ્રદ્ધાયુક્તેન નિર્મિતઃ

પ્રાસાદત્રયમેતદ્ધિ મુક્ત્વાત્ર ધરણીતલે ॥
અપરો નાસ્તિ ચન્દ્રસ્ય સત્યમેતન્મયોદિતમ્ ॥
એકોઽસ્તિ નર્મદાતીરે પુણ્યે રેવોરિસંગમે

એતદ્વઃ સર્વમાખ્યાતં ચન્દ્રમાહાત્મ્યમુત્તમમ્ ॥
પઠતાં શૃણ્વતાં ચાપિ સર્વપાતકનાશનમ્

ઇતિ શ્રીસ્કાંદે મહાપુરાણ એકાશીતિસાહસ્ર્યાં સંહિતાયાં ષષ્ઠેનાગરખણ્ડે હાટકેશ્વરક્ષેત્રમાહત્મ્યે સોમપ્રાસાદમાહાત્મ્યવર્ણનંનામ સપ્તાશીતિતમોઽધ્યાયઃ