સ્કંદ પુરાણ · અધ્યાય 6.83

॥ સૂત ઉવાચ ॥ ॥
તત્રાશ્ચર્યમભૂત્પૂર્વં યત્તદ્બ્રાહ્મણસત્તમાઃ ॥
અહં વઃ કીર્તયિષ્યામિ પુરાણે યદુદાહૃતમ્

વેણુર્નામ મહીપાલઃ પુરાસીત્સૂર્યવંશજઃ ॥
સદૈવ પાપસંયુક્તો દુર્મેધાઃ કામપીડિતઃ

શાસનાનિ પ્રદત્તાનિ બ્રાહ્મણાનાં મહાત્મનામ્ ॥
અન્યૈઃ પાર્થિવશાર્દૂલૈસ્તેન તાનિ હૃતાન્યલમ્

વિધ્વંસિતાઃ સ્ત્રિયો નૈકા વિધવાશ્ચ વિશેષતઃ ૪
કુમાર્યો રૂપવત્યશ્ચ તથા નિજ કુલોદ્ભવાઃ

દેવતારાધનં પૂજાં કર્તું નૈવ દદાતિ સઃ ॥
ન ચ યજ્ઞં ન હોમં ચ સ્વાધ્યાયં ન ચ પાપકૃત્

પ્રોવાચાથ જનાન્સર્વાન્માં પૂજયત સર્વદા ॥
ન મામભ્યધિકોઽન્યોઽસ્તિ દેવો વા બ્રાહ્મણોઽપિ વા

મયા તુષ્ટેન સર્વેષાં સંપત્સ્યતિ હૃદિ સ્થિતમ્ ॥
ઇહ લોકેષ્વસંદિગ્ધં શુભં વા યદિ વાઽશુભમ્

તેન શસ્ત્રવિહીનાનાં વિશ્વસ્તાનાં વધઃ કૃતઃ ॥
સંત્યક્તાઃ શરણં પ્રાપ્તાઃ પુરુષા ભયવિહ્વલાઃ

નષ્ટો મહાહવં દૃષ્ટ્વા શત્રુસંઘાનુપસ્થિતાન્ ॥
ક્ષાત્રં ધર્મં પરિત્યજ્ય પ્રાણરક્ષાર્થમેવ હિ

અચૌરાઃ પ્રગૃહીતાશ્ચ ચૌરાઃ સંરક્ષિતાઃ સદા ॥
સાધવઃ ક્લેશિતા નિત્યં તેષાં સંહરતા ધનમ્

ન કૃતં ચ વ્રતં તેન શ્રદ્ધાપૂતેન ચેતસા ॥
ન દત્તં બ્રાહ્મણેભ્યશ્ચ ન ચ યષ્ટં કદાચન ॥।

એવં તસ્ય નરેન્દ્રસ્ય પાપાસક્તસ્ય નિત્યશઃ ॥
કુષ્ઠવ્યાધિરભૂદુગ્રો વંશોચ્છેદશ્ચ સદ્દ્વિજાઃ

તતસ્તં વ્યાધિના ગ્રસ્તં પુત્રપૌત્રવિવર્જિતમ્ ॥
દાયાદાઃ સહસોપેતા રાજ્યં જહ્રુસ્તતઃ પરમ્

તં ચ નિર્વાસયામાસુસ્તસ્માદ્દેશાત્પદાતિકમ્ ॥
એકાકિનં પરિત્યક્તં સર્વૈરપિ સુહૃદ્ગણૈઃ

સોઽપિ સર્વૈઃ પરિત્યક્તસ્તેન પાપેન કર્મણા ॥
કલત્રૈરપિ ચાત્મીયૈઃ સ્મૃત્વા પૂર્વવિચેષ્ટિતમ્

એકાકી ભ્રમમાણોઽથ સોઽપિ કષ્ટવશં ગતઃ ॥
ક્ષુત્તૃષ્ણાસુપરિશ્રાંતઃ ક્ષેત્રેઽત્રૈવ સમાગતઃ

તતઃ પ્રાસાદમાસાદ્ય સુપર્ણાખ્યસમુદ્ભવમ્ ॥
યાવત્પ્રાપ્તઃ પરિત્યક્તસ્તાવ ત્પ્રાણૈરુપોષિતઃ

તતો દિવ્યવપુર્ભૂત્વાવિમાનવરમાશ્રિતઃ ॥
જગામ શિવલોકં સ દુર્લભં ધાર્મિકૈરપિ

સેવ્યમાનોપ્સરોભિશ્ચ સ્તૂયમાનશ્ચ કિન્નરૈઃ ॥
ગીયમાનશ્ચ ગન્ધર્વૈઃ શિવપાર્શ્વે વ્યવસ્થિતઃ

અથ તં સંનિધૌ દૃષ્ટ્વા ગૌરી પપ્રચ્છ સાદરમ્॥
કોઽયં દેવ સમાયાતઃ સુકૃતી તવ મન્દિરે ॥
અનેન કિં કૃતં કર્મ યત્પ્રાપ્તોઽત્ર વિભૂતિધૃક્

॥ શ્રીભગવાનુવાચ ॥ ॥
એષ પાપસમાચારઃ સદાઽઽસીત્પૃથિવીપતિઃ ॥
વેણુસંજ્ઞો ધરાપૃષ્ઠે કુષ્ઠવ્યાધિસમાકુલઃ

સ સંત્યક્તો નિજૈર્દારૈઃ શત્રુવર્ગેણ ધર્ષિતઃ ॥
ભ્રમમાણઃ સમાયાતઃ સુપર્ણાખ્યસ્ય મન્દિરે

ઉપવાસપરિશ્રાંતઃ સાંનિધ્યં મમ યત્ર ચ ॥
સર્વપ્રાણૈઃ પરિત્યક્તસ્તસ્મિન્નાયતને શુભે

તત્પ્રભાવાદિહ પ્રાપ્તઃ સત્યમેતન્મયોદિતમ્ ॥
અન્યોઽપ્યનશનં કૃત્વા પ્રાણાન્યસ્તત્ર સંત્યજેત્

સ સર્વાભ્યધિકાં ભૂતિં પ્રાપ્નુયાદ્વરવર્ણિનિ ॥
યાનેતાન્વીક્ષસે દેવિ ગણાન્મે પાર્શ્વસંસ્થિતાન્

એતૈસ્તત્ર કૃતં સર્વૈર્દેવિ પ્રાયોપવેશનમ્ ॥
અપિ કીટપતંગા યે પશવઃ પક્ષિણો મૃગાઃ ॥
પ્રાસાદે તત્ર નિર્મુક્તાઃ પ્રાણૈર્યાંતિ મમાંતિકમ્

॥ સૂત ઉવાચ ॥ ॥
તચ્છ્રુત્વા પાર્વતી વાક્યં પ્રોક્તં દેવેન શમ્ભુના ॥
વિસ્મયાવિષ્ટહૃદયા સાધુ સાધ્વિતિ સાઽબ્રવીત્

તતઃપ્રભૃતિ લોકેઽત્ર પુરુષા મુક્તિમિચ્છવઃ ॥
દૂરતોઽપિ સમભ્યેત્ય સ્વાન્પ્રાણાંસ્તત્ર તત્યજુઃ

પ્રાયોપવેશનં કૃત્વા શ્રદ્ધયા પરયા યુતાઃ ॥
ગચ્છન્તિ ચ પરાં સિદ્ધિમપિ પાપપરાયણાઃ

એતદ્વઃ સર્વમાખ્યાતં સર્વપાતકનાશનમ્ ॥
સુપર્ણાખ્યસ્ય માહાત્મ્યં યન્મયા સ્વપિતુઃ શ્રુતમ્

ઇતિ શ્રીસ્કન્દે મહાપુરાણ એકાશીતિસાહસ્ર્યાં સંહિતાયાં ષષ્ઠે નાગરખણ્ડે શ્રીહાટકેશ્વરક્ષેત્રમાહાત્મ્યે સુપર્ણાખ્યમાહાત્મ્યવર્ણનંનામ ત્ર્યશીતિતમોઽધ્યાયઃ