સ્કંદ પુરાણ · અધ્યાય 6.72

॥ સૂત ઉવાચ ॥ ॥
તત્રૈવ સ્થાપિતં લિંગં ધૃતરાષ્ટ્રેણ ભૂભુજા ॥
દુર્યોધનેન ચાલોક્ય સર્વપાપૈઃ પ્રમુચ્યતે

॥ ઋષય ઊચુઃ ॥ ॥
કસ્મિન્કાલે નરેન્દ્રેણ ધૃતરાષ્ટ્રેણ ભૂભુજા ॥
તત્ર સંસ્થાપિતં લિગં વદ ત્વં રૌમહર્ષણે

॥ સૂત ઉવાચ ॥ ॥
આસીદ્ભાનુમતીનામ બલભદ્રસુતા પુરા ॥
સર્વલક્ષણસંપન્ના રૂપૌ દાર્યગુણાન્વિતા

તાં દદાવથ પત્ન્યર્થે ધાર્તરાષ્ટ્રાય ધીમતે ॥
દુર્યોધનાય સંમન્ત્ર્ય વિષ્ણુના સહ યાદવઃ

અથ નાગપુરાત્સર્વે ભીષ્મ દ્રોણાદયશ્ચ યે ॥
કૌરવાઃ પ્રસ્થિતાસ્તૂર્ણં પુરીં દ્વારવતીં પ્રતિ

તથા પાંડુસુતાઃ પંચ પરિવારસમન્વિતાઃ॥
સૌભ્રાત્રં મન્યમાનાસ્તે દુર્યોધનસમન્વિ તાઃ ॥
જગ્મુર્દ્વારવતીં હૃષ્ટાઃ સૈન્યેન મહતાન્વિતાઃ

અથ ક્રમેણ ગચ્છંતસ્તે સર્વે કુરુપાણ્ડવાઃ ॥
આનર્તવિષયં પ્રાપ્તા ધનધાન્યસમાકુલમ્

સર્વપાપહરં પુણ્યં યત્ર તત્ક્ષેત્રમુત્તમમ્॥
હાટકેશ્વરદેવસ્ય વિખ્યાતં ભુવનત્રયે

અથ પ્રાહ વિશુદ્ધાત્મા વૃદ્ધઃ કુરુપિતામહઃ ॥
ધૃતરાષ્ટ્રં મહીપાલં સપુત્રં પ્રહસન્નિવ

॥ ભીષ્મ ઉવાચ ॥ ॥
એતદ્વત્સ પુરા દૃષ્ટં મયા ક્ષેત્રમનુત્તમમ્॥
હાટકેશ્વરદેવસ્ય સર્વપાતકનાશનમ્

અત્રાહં ચૈવ નિ ર્મુક્તઃ સ્ત્રીહત્યોદ્ભવપાતકાત્ ॥
તસ્માદત્રૈવ રાજેંદ્ર તિષ્ઠામઃ પંચવાસરાન્

યેન સર્વાણિ પશ્યામસ્તીર્થાન્યાયતનાનિ ચ॥
યાન્યત્ર સંતિ પુણ્યાનિ મુનીનાં ભાવિતાત્મનામ્

અથ તદ્વચનાદ્રાજા ધૃતરાષ્ટ્રોંઽબિકાસુતઃ ॥
શતસંખ્યૈઃ સુતૈઃ સાર્ધં કૌતૂહલસમન્વિતઃ

જગામ સત્વરં તત્ર યત્ર તત્ક્ષેત્રમુત્તમમ્ ॥
તપસ્વિગણસંકીર્ણં યુક્તં ચૈવાશ્રમૈઃ શુભૈઃ

બ્રહ્મઘોષેણ મહતા નાદિતં સર્વતોદિશમ્ ॥
વહ્નિપૂજોત્થધૂમ્રેણ કલુષીકૃતપાદ પમ્ ॥
ક્રીડામૃગૈશ્ચ સંકીર્ણં ધાવદ્ભિર્બહુભિસ્તથા

તતો નિવાર્ય સૈન્યં સ્વમુપદ્રવભયાન્નૃપઃ ॥
પઞ્ચભિઃ પાંડવૈઃ સાર્ધં શતસંખ્યૈસ્તથા સુતૈઃ ॥

ભીષ્મેણ સોમદત્તેન બાહ્લીકેન સમન્વિતઃ॥
દ્રોણાચાર્યેણ વીરેણ તત્પુત્રેણ કૃપેણ ચ

સૌબલેન ચ કર્ણેન તથાન્યૈરપિ પાર્થિવૈઃ॥
પરિવારપરિત્યક્તૈસ્તસ્મિન્ક્ષેત્રે ચચાર સઃ

તેઽપિ સર્વે મહાત્માનઃ ક્ષત્રિયાસ્તત્ર સંસ્થિતાઃ ॥
ચક્રુર્ધર્મક્રિયાઃ સર્વાઃ શ્રદ્ધાપૂતેન ચેતસા

સ્નાનં ચક્રુર્વિધાનેન તીર્થેષુ દ્વિજસત્તમાઃ ॥
ભ્રાંત્વાભ્રાંત્વા સુપુણ્યેષુ શ્રુત્વાશ્રુત્વા દ્વિજન્મનામ્

દાનાનિ ચ વિશિષ્ટાનિ દદુરિષ્ટાનિ ચાપરે ॥
દીનેભ્યઃ કૃપણેભ્યશ્ચ તપસ્વિભ્યો વિશેષતઃ

ચક્રુઃ શ્રાદ્ધક્રિયાશ્ચાન્યે પિતૄનુદ્દિશ્ય ભક્તિતઃ ॥
પિતૄણાં તર્પણં ચાન્યે તિલમિશ્ર જલેન ચ

અન્યે હોમક્રિયા ભૂપા જપમન્યે નિરર્ગલમ્ ॥
સ્વાધ્યાયમપરે શાન્તાઃ સમ્યક્છ્રદ્ધાસમન્વિતાઃ

દેવતાયતનાન્યન્યે માહાત્મ્યસહિતાનિ ચ ॥
શ્રુત્વા પૂર્વનૃપાણાં ચ પૂજયંતિ વિશેષતઃ

બલિદાનૈઃ સુવસ્ત્રૈશ્ચ ગન્ધપુષ્પોપલેપનૈઃ ॥
માર્જનૈધ્વજદાનૈશ્ચ તથા પ્રેક્ષણકૈઃ શુભૈઃ

મંડનૈઃ પુષ્પમાલાભિઃ સમંતાદ્દ્વિજસત્તમાઃ ॥
હસ્ત્યશ્વરથદાનૈશ્ચ ગોર્ભિર્વસ્ત્રૈશ્ચ કાંચનૈઃ ॥
કૃતાર્થા બ્રાહ્મણાઃ સર્વે કૃતાસ્તૈ સ્તત્ર ભક્તિતઃ

એવં સ્નાત્વા તથાઽભ્યર્ચ્ય દેવાન્વિપ્રાન્નૃપોત્તમાઃ ॥
ધૃતરાષ્ટ્રસમાયુક્તા જગ્મુઃ સ્વશિબિરં તતઃ

શંસન્તો વિસ્મયા વિષ્ટાસ્તીર્થાન્યાયતનાનિ ચ ॥
તસ્મિન્ક્ષેત્રે દ્વિજાંશ્ચૈવ તાપસાન્સંશિતવ્રતાન્

ઇતિ શ્રીસ્કાંદે મહાપુરાણ એકાશીતિસાહસ્ર્યાં સંહિતાયાં ષષ્ઠે નાગરખંડે શ્રીહાટકેશ્વરક્ષેત્રમાહાત્મ્યે ધૃતરાષ્ટ્રાદિકૃતહાટકેશ્વરક્ષેત્રદર્શનવર્ણનંનામ દ્વિસપ્તતિતમોઽધ્યાયઃ