સ્કંદ પુરાણ · અધ્યાય 6.55

॥ સૂત ઉવાચ ॥ ॥
તસ્યા એવ સમીપસ્થં દેવદેવં નલેશ્વરમ્ ॥
દૃષ્ટ્વા વિમુચ્યુતે પાપાત્સ્થાપિતં નલભૂભુજા

યસ્તં પશ્યેન્નરો ભક્ત્યા માઘે ષષ્ઠ્યાં સિતે દ્વિજાઃ ॥
સર્વ રોગવિનિર્મુક્તઃ પ્રાપ્નોતિ પરમં પદમ્

કણ્ડૂઃ પામાથ દદ્રૂણિ મંડલાનિ વિચર્ચિકા ॥
દર્શનાત્તસ્ય નશ્યન્તિ જન્તૂનાં ભાવિતાત્મનામ્

અસ્તિ તસ્યાગ્રતઃ કુણ્ડં સ્વચ્છોદકસુપૂરિતમ્॥
મત્સ્યકૂર્મસમાકીર્ણં પદ્મિનીખંડમંડિતમ્

યસ્તત્ર કુરુતે સ્નાનં પ્રત્યૂષે સોમવાસરે ॥
અપિ કુષ્ઠામયમસ્તઃ સ ભૂયઃ સ્યાત્પુનર્નવઃ

યદા સંસ્થાપિતઃ શંભુર્નલેન પૃથિવીભુજા ॥
તદા તુષ્ટેન સ પ્રોક્તો બ્રૂહિ કિં તે કરોમ્યહમ્

॥
॥ નલ ઉવાચ ॥ ॥
અત્ર સ્થેયં ત્વયા દેવ સદા સન્નિહિતેન ચ ॥
સર્વલોકહિતાર્થાય રોગનાશાય શંકર

॥ શંકર ઉવાચ ॥ ॥
અહં ત્વદ્વચનાદ્રાજન્સંપ્રાપ્તે સોમવાસરે ॥
પ્રત્યૂષે ચ નિવત્સ્યામિ પ્રાસાદે નાત્ર સંશયઃ

માઘાષ્ટમ્યામહોરાત્રં સકલં ચ મહીપતે ૦।
પ્રાણિનાં રોગનાશાય શુક્લપક્ષે વિશેષતઃ

યો મામત્ર સ્થિતં તત્ર દિવસે વીક્ષયિષ્યતિ ॥
સ્નાત્વા સુવિમલે કુંડે સમ્યક્છ્રદ્ધાસમન્વિતઃ ॥
તસ્ય નાશં પ્રયાસ્યંતિ વ્યાધયો ગાત્રસંભવાઃ

યોઽસ્ય કુંડસ્ય સંભૂતાં મૃત્તિકામપિ માનવઃ ॥
સંધાસ્યતિ નિજે દેહે સોમવારે નિશાક્ષયે ॥
સોઽપિ રોગૈર્વિનિર્મુક્તઃ સંભવિષ્યતિ પુષ્ટિમાન્

નિષ્કામસ્તુ પુનર્યો માં તસ્મિન્કાલે નૃપોત્તમ ॥
પૂજયિષ્યતિ સદ્ભક્ત્યા પુષ્પધૂપાનુલેપનૈઃ ॥
સર્વપાપવિનિર્મુક્તો મમ લોકં સ યાસ્યતિ

॥ સૂત ઉવાચ ॥ ॥
એવમુક્ત્વા સ ભગવાંસ્ત્રૈલોક્યદીપકો હરઃ ॥
અન્તર્ધાનં ગતો વિપ્રા યથા દીપોઽત્ર તત્ક્ષણાત્

નલોઽપિ તુષ્ટિમાપન્નસ્તમારાધ્ય ચિરં નૃપઃ ॥
તદાહૂયાખિલાન્વિપ્રાંશ્ચમત્કારપુરોદ્ભવાન્ ॥।૪॥
એષ સંસ્થાપિતઃ શંભુર્મયા યુષ્મત્પુરોંતિકે ॥
યેન દૃષ્ટેન રોગાણાં સર્વેષાં જાયતે ક્ષયઃ

અધુનાહં ગમિષ્યામિ સ્વરાજ્યાય કૃતે દ્વિજાઃ ॥
નિષધાં ચ પુરીમેષ સર્વૈઃ પૂજ્યઃ સમાહિતૈઃ

॥ બ્રાહ્મણા ઊચુઃ ॥ ॥
એવં પાર્થિવશાર્દૂલ કરિષ્યામઃ સમાહિતાઃ ॥
તવ દેવકૃતે યત્નં યાત્રાદ્યાસુ ક્રિયાસુ ચ

તથા પૂજાં કરિષ્યામઃ શ્રદ્ધયા પરયા યુતાઃ ॥
અસ્માકં પુત્રપૌત્રા યે ભવિષ્યંતિ તથા પરે ॥
વંશજાસ્તે કરિષ્યંતિ પૂજામસ્ય સુભક્તિતઃ

॥ સૂત ઉવાચ ॥ ॥
એવમુક્તઃ સ ભૂપાલસ્તૈર્વિપ્રૈસ્તુષ્ટિસંયુતઃ ॥
પ્રતસ્થે તાન્પ્રણમ્યોચ્ચૈઃ સર્વૈસ્તૈશ્ચાભિનંદિતઃ ॥

એવં સ ભગવાઞ્છંભુસ્તસ્મિન્સ્થાને વ્યવસ્થિતઃ ॥
હિતાય સર્વલોકાનાં સર્વરોગક્ષયાવહઃ

તસ્માત્સર્વપ્રયત્નેન વીક્ષણીયઃ સદા હિ સઃ ॥
વિશેષાત્સોમવારેણ શાશ્વતં શ્રેય ઇચ્છતા

ઇતિ શ્રીસ્કાંદે મહાપુરાણ એકાશીતિસાહસ્ર્યાં સંહિતાયાં ષષ્ઠે નાગરખણ્ડે હાટકેશ્વર ક્ષેત્રમાહાત્મ્યે નલેશ્વરમાહાત્મ્યવર્ણનંનામ પઞ્ચપઞ્ચાશત્તમોઽધ્યાયઃ