સ્કંદ પુરાણ · અધ્યાય 6.44

॥ મેનકોવાચ ॥ ॥
નૂનં હિ કામધર્મે ત્વં ન પ્રવીણો મહાદ્યુતે ॥
તેન મામીદૃશૈર્વાક્યૈર્નિવારયસિ રાગિણીમ્

॥ સૂત ઉવાચ ॥ ॥
એવમુક્તસ્તતો ભૂયો વિશ્વામિત્રોઽબ્રવીદિદમ્ ॥
કોપેન મહતા યુક્તો નિઃસ્પૃહસ્તત્પરિગ્રહે

॥ વિશ્વામિત્ર ઉવાચ ॥ ॥
ત્વં જીવ ગચ્છ વા મૃત્યું નાહં કર્તાસ્મિ તે વચઃ ॥
વ્રતનાશાત્તુ યત્પાપમધિકં સ્ત્રીવધાદ્ભવેત્

પ્રાયશ્ચિત્તં બુધૈરુક્તં વ્રતિનાં સ્ત્રીવધે કૃતે ॥
ન સંગાત્તુ પુનસ્તાસાં તસ્માત્ત્વં ગન્તુમર્હસિ

ન કેવલં વ્રતોપેતાઃ સ્ત્રીસંગાત્પાપમાપ્નુયુઃ ॥
વ્રતબાહ્યા અપિ નરાઃ સક્તાઃ સ્ત્રીષુ પતંત્યધઃ

સંસારભ્રમણં નારી પ્રથમેપિ સમાગમે ॥
વહ્નિપ્રદક્ષિણા વ્યાજન્યાયેનૈવ પ્રદર્શયેત્

તસ્માત્સ્ત્રીભિઃ સમં પ્રાજ્ઞઃ સંભાષામપિ વર્જયેત્ ॥
આસ્તાં તાવત્સમાસંગં ય ઇચ્છેચ્છ્રેય આત્મનઃ

અંગાર સદૃશા નારી ઘૃતકુંભસમઃ પુમાન્ ॥
અસ્પર્શાદ્દૃઢતામેતિ તત્સંપર્કાદ્વિલીયતે

સ્ત્રિયો મૂલમનર્થાનાં સર્વેષાં પ્રાણિનાં ભુવિ ॥
તસ્માત્ત્યાજ્યા સુદૂરેણ તાઃ સ્વર્ગસ્ય નિરોધકાઃ

કુલીના વિત્તવત્યશ્ચ નાથવત્યોઽપિ યોષિતઃ ॥
એકસ્મિન્નંતરે રાગં કુર્વંત્યેતાઃ સુચઞ્ચલાઃ

ન સ્ત્રીભ્યઃ કિંચિદન્યદ્ધિ પાપાય વિદ્યતે ભુવિ ॥
યાસાં સંગસમાસાદ્ય સંસારે ભ્રમતે જનઃ ॥॥॥
નીચોઽપિ કુરુતે સેવાં યસ્તાસાં વિજનેષ્વથ ॥
વિરૂપં વાપિ નીચં વા તં સેવન્તે હિ તાઃ સ્ત્રિયઃ

અનર્થત્વાન્મનુષ્યાણાં ભયાત્પરિજનસ્ય ચ ॥
મર્યાદાયામમર્યાદાઃ સ્ત્રિયસ્તિષ્ઠન્તિ ભર્તૃષુ

॥સૂત ઉવાચ ॥ ॥
એવં સંભર્ત્સિતા તેન મેનકા કોપસંયુતા ॥
શશાપ તં મુનિશ્રેષ્ઠં સ્ફુરમાણોષ્ઠસંપુટા

યસ્માત્ત્વયા પરિત્યક્તા સકામાહં સુદુર્મતે॥
ત્યજતા કામજં ધર્મં તસ્માચ્છાપં ગૃહાણ મે

અદ્યૈવ ભવ દુબુર્દ્ધે વલીપલિતસંયુતઃ ॥
જરાજર્જ્જરિતાંગશ્ચ તુચ્છદૃષ્ટિર્વિરંગિતઃ

॥ સૂત ઉવાચ ॥ ॥
ઉક્તમાત્રે તુ વચને તત્ક્ષણાન્મુનિસત્તમઃ ॥
બભૂવ તાદૃશઃ સદ્યસ્તયા યાદૃક્પ્રકીર્તિતઃ

તતઃ કોપપરીતાત્મા સોઽપિ તાં શપ્તુમુદ્યતઃ ॥
કમણ્ડલોર્જલં ગૃહ્ય સંતાપાદ્રક્તલોચનઃ

નિર્દોષોઽપિ ત્વયા યસ્માચ્છપ્તોઽહં ગણિકાધમે ॥
તસ્માદ્ભવ ત્વમપ્યાશુ જરાજર્જરિતાંગિકા

સાપિ તદ્વચનાત્સદ્યસ્તાદૃગ્રૂપા વ્યજાયત ॥
યાદૃશોઽસૌ મુનિશ્રેષ્ઠો વલીપલિતગાત્રભૃત્

અથ તાદૃક્સ્વરૂપેણ સ્નાતા તત્ર જલા શયે ॥
ભૂયોઽપિ તાદૃશી જાતા યાદૃશી સંસ્થિતા પુરા

તદ્દૃષ્ટ્વા પરમાશ્ચર્યમતીવ ત્વરયાન્વિતઃ॥
સોઽપિ તત્રાકરોત્સ્નાનં સંજાતશ્ચ યથા પુરા

તતસ્તૌ તીર્થમાહાત્મ્યાદ્રૂપૌદાર્યગુણાન્વિતૌ ॥
મિથ આમંત્ર્ય સંહૃષ્ટૌ ગતૌ દેશં યથેપ્સિતમ્

એવં તીર્થસ્ય માહાત્મ્યં વિજ્ઞાય ભગવાનૃષિઃ ॥
લિંગં સંસ્થાપયામાસ દેવદેવસ્ય શૂલિનઃ

તપશ્ચકાર સુમહત્તસ્મિંસ્તીર્થવરે તદા ॥
કુશસ્તમ્બેન કૃતવાંસ્તત્સરો વિપુલં વિભુઃ ॥

તત્ર સ્નાત્વા નરો યસ્તુ પૂજયેલ્લિંગમુત્તમમ્ ॥
વિશ્વામિત્રેશ્વરં ખ્યાતં સ ગચ્છેચ્છિવમંદિરમ્

અદ્યાપિ દૃશ્યતે તત્ર ગંગોદકસમં જલમ્ ॥
સર્વપાપહરં પુણ્યં સર્વકામપ્રદાયકમ્

યસ્તત્ર કુરુતે સ્નાનં શ્રદ્ધાપૂતેન ચેતસા ॥
સ દેવલોકમાસાદ્ય પિતૃભિઃ સહ મોદતે

તતઃપ્રભૃતિ તત્તીર્થં ખ્યાતિં પ્રાપ્તં મહીતલે ॥
પાતાલે સ્વર્ગલોકે ચ રૂપૌદાર્યપ્રદં નૃણામ્

એતદ્વઃ સર્વમાખ્યાતં યત્પૃષ્ટોઽસ્મિ દ્વિજોત્તમાઃ ॥
વિશ્વામિત્રેશ માહાત્મ્યં સર્વપાતકનાશનમ્

ઇતિ શ્રીસ્કાંદે મહાપુરાણ એકાશીતિસાહસ્ર્યાં સંહિતાયાં ષષ્ઠે નાગરખંડે શ્રીહાટકેવરક્ષેત્રમાહાત્મ્યે વિશ્વામિત્રકુણ્ડોત્પત્તિ વિશ્વામિત્રેશ્વરમાહાત્મ્યવર્ણનંનામ ચતુશ્ચત્વારિંશત્તમોઽધ્યાયઃ