સ્કંદ પુરાણ · અધ્યાય 6.30

॥ ઋષય ઊચુઃ ॥ ॥
તોષિતઃ કેન સિદ્ધેન તત્ર સિદ્ધેશ્વરો વિભુઃ ॥
એતત્સર્વં સમાચક્ષ્વ વિસ્તરાત્સૂતનન્દન

॥ સૂત ઉવાચ ॥ ॥
આસીત્સિદ્ધાધિપોનામ પુરા હંસ ઇતિ સ્મૃતઃ ॥
અનપત્યતયા તસ્ય કાલશ્ચક્રામ ભૂરિશઃ

તતશ્ચિન્તા પ્રપન્નઃ સ ગત્વા દેવપુરોહિતમ્ ॥
પપ્રચ્છાગિરસઃ પુત્રં વિપ્રશ્રેષ્ઠં બૃહસ્પતિમ્

ભગવંશ્ચાનપત્યસ્ય વાર્દ્ધકં મે સમાગતમ્ ॥
તસ્માદપત્યલાભાય મમોપાયં પ્રકીર્તય

તીર્થયાત્રાં વ્રતં વાપિ શાંતિકં વા દ્વિજોત્તમ ॥
યેન સ્યાત્સંતતિઃ શીઘ્રં ત્વત્પ્રસાદાદ્બૃહસ્પતે

બૃહસ્પતિશ્ચિરં ધ્યાત્વા સિદ્ધં પ્રાહ તતઃ પરમ્ ॥
ચમત્કારપુરં ક્ષેત્રં ગત્વા તત્ર તપઃ કુરુ

તતઃ પ્રાપ્સ્યસિ સત્પુત્રં વંશોદ્ધારક્ષમં શુભમ્ ॥
નાન્યં પશ્યામિ સિદ્ધેશ સુતોપાયં શુભાવહમ્

તતસ્તત્ક્ષેત્રમાસાદ્ય સ સિદ્ધઃ શ્રદ્ધયાન્વિતઃ ॥
લિંગં સંપૂજયામાસ યથોક્તવિધિના સ્વયમ્

તતશ્ચારાધયામાસ દિવાનક્તમતંદ્રિતઃ ॥
બલિ પૂજોપહારેણ ગીતવાદ્યોચ્છ્રયાદિભિઃ

ચાંદ્રાયણૈસ્તથા કૃચ્છ્રૈઃ પારાકૈર્દ્વિજસત્તમાઃ ॥
તથા માસોપવાસૈશ્ચ તોષયામાસ શંકરમ્

તતો વર્ષસહસ્રાભ્યાં તસ્ય તુષ્ટો મહેશ્વરઃ ॥
પ્રોવાચ દર્શનં ગત્વા વૃષારૂઢઃ સહોમયા

હંસાદ્ય તવ તુષ્ટોઽહં તસ્માત્પ્રાર્થય વાંછિતમ્ ॥
અહં તે સંપ્રદાસ્યામિ દુષ્પ્રાપ્યમપિ નિશ્ચિતમ્

॥ હંસ ઉવાચ ॥ ॥
અપત્યાર્થં સમારંભો મયાઽદ્ય વિહિતઃ પુરા ॥
તસ્માત્ત્વં દેહિ મે પુત્રાન્વંશોદ્ધારક્ષ માન્વિભો

ત્વયા ચૈવ સદા લિંગે સ્થેયમત્ર સુરોત્તમ ॥
મમ વાક્યાદસંદિગ્ધં સર્વલોકહિતાર્થતઃ

॥ શ્રીભગવાનુવાચ ॥
અદ્યપ્રભૃતિ લિંગેસ્મિન્નાશ્રયો મે ભવિષ્યતિ ॥
તવ વાક્યેન સિદ્ધેશ સત્યમેતન્મયોદિતમ્ ॥।૫॥
યો મામત્ર સ્થિતં મર્ત્યઃ પૂજયિષ્યતિ ભક્તિતઃ ॥
તસ્યાહં સંપ્રદાસ્યામિ ચિત્તસ્થં સકલં ફલમ્

યો મે લિંગસ્ય યામ્યાશાં સ્થિત્વા મંત્રં જપિષ્યતિ ॥
ષડક્ષરં પ્રદાસ્યામિ તસ્યાયુષ્યં સુતાન્વિતમ્ ॥॥

એવમુક્ત્વા મહાદેવસ્તતશ્ચાદર્શનં ગતઃ ॥
હંસોઽપિ ચ ગૃહં ગત્વા પુત્રાનાપ મહોદયાન્

તસ્માત્સર્વપ્રયત્નેન તલ્લિંગં યત્નતો દ્વિજાઃ ॥
સ્પર્શનીયં ચ પૂજ્યં ચ નમસ્કાર્યં પ્રયત્નતઃ

ષડક્ષરેણ મન્ત્રેણ કીર્તનીયં ચ શક્તિતઃ ॥
વાંછદ્ભિર્વાંછિતાન્કામાન્દુર્લભાંસ્ત્રિદશૈરપિ

ઇતિ શ્રીસ્કાંદે મહાપુરાણ એકાશીતિસાહસ્ર્યાં સંહિતાયાં ષષ્ઠે નાગરખણ્ડે હાટકેશ્વરક્ષેત્રમાહાત્મ્યે સિદ્ધેશ્વરોત્પત્તિવૃત્તાન્તવર્ણનંનામ ત્રિંશોઽધ્યાયઃ ॥