સ્કંદ પુરાણ · અધ્યાય 6.273

॥ સૂત ઉવાચ ॥ ॥
એતેષાં તુ સહસ્રેણ ભવેદ્ગ્રાહ્યં દિનં દ્વિજાઃ ॥
ચતુર્દશ સહસ્રાક્ષા જાયંતે તત્ર વાસરે

સપ્તમસ્તુ સહસ્રાક્ષઃ સાંપ્રતં વર્તતેઽત્ર યઃ ॥
એકસપ્તતિસંવર્તચતુર્દશદિને વિધેઃ

યુગાનાં કુરુતે રાજ્યં મનવશ્ચ તથા પરે ॥
સ્વાયંભુવપ્રભૃતયો યથા શક્રાસ્તથા સ્થિતાઃ ॥

જાયન્તો નામ શક્રોઽયં સાંપ્રતં વર્તતે તુ યઃ ॥
વૈવસ્વતો મનુશ્ચૈવ અષ્ટાવિંશત્પ્રમાણકઃ

ચતુર્યુગસ્ય સંજાતો ગતેસ્મિઞ્છેષમાત્રકે ॥
ભવિષ્યતિ બલિઃ શક્રો વાસુદેવપ્રસાદતઃ

તેન તસ્ય પ્રતિજ્ઞાતં રાજ્યં ચૈવાષ્ટમે મનૌ

એવં સર્વે સુરાશ્ચાન્યે ત્રયસ્ત્રિંશત્પ્રમાણતઃ ॥।
કોટયઃ પ્રભવિષ્યંતિ યથા ચૈવ તથા પુરા

યોઽયં બ્રહ્મા સ્થિતો વિપ્રાઃ સાંપ્રતં સૃષ્ટિકારકઃ ॥
તસ્યાનેન પ્રમાણેન જાતં સંવત્સરાષ્ટકમ્ ॥

ષણ્માસાશ્ચ દિનાર્ધં ચ પ્રથમં શુક્લપૂર્વકમ્॥
સૌરસાવનચંદ્રાર્ક્ષૈર્માનૈરેભિશ્ચતુર્વિધૈઃ

કલૌ નિર્યાતિ સર્વેષાં ભૂતાનાં ક્ષિતિમણ્ડલે ॥
પંચષષ્ટ્યાઽધિકૈશ્ચૈવ દિનાનાં ચ શતૈસ્ત્રિભિઃ ॥
ભવેત્સંવત્સરં સૌરં પઞ્ચોનૈસ્તૈશ્ચ સાવનમ્

ચાંદ્ર એકાદશોનસ્તુ ત્રિંશદ્ધીન ઉડૂદ્ભવઃ ॥
શીતાતપૌ તથા વૃષ્ટિઃ સૌરમાનેન જાયતે

વૃક્ષાણાં ફલનિષ્પત્તિઃ સસ્યાનાં ચ તથા પરા ।
અગ્નિષ્ટોમાદયો યજ્ઞા વર્તંતે યે ધરાતલે

ઉત્સાહાશ્ચ વિવાહાશ્ચ સાવનેન ભવંતિ ચ ॥
કુસીદાદ્યાશ્ચ યે કેચિદ્વ્યવહારાશ્ચ વૃત્તિજાઃ

અધિમાસપ્રયુક્તેન તે સ્યુશ્ચાંદ્રેણ નિર્મિતાઃ ॥
નાક્ષત્રેણ તુ માનેન સિધ્યંતે ગ્રહચારિકાઃ

નાન્યત્કિંચિદ્ધરાપૃષ્ઠ એતન્માનચતુષ્ટયાત્ ॥
એતેન તુ પ્રમાણેન દેવદૈત્યાશ્ચ માનવાઃ

વર્ત્તંતે બ્રાહ્મણશ્રેષ્ઠાઃ શ્રુતિરેષા પુરાતની ॥
એતદ્યુગપ્રમાણં તુ યઃ પઠેદ્ભક્તિસંયુતઃ

એતેષામેવ લિંગાનાં સપ્તાનાં બ્રાહ્મણોત્તમાઃ ॥
નાપમૃત્યુ ભયં તસ્ય કથંચિત્સંભવિષ્યતિ

ઇતિ શ્રીસ્કાંદે મહાપુરાણ એકાશીતિસાહસ્ર્યાં સંહિતાયાં ષષ્ઠે નાગરખણ્ડે હાટકેશ્વરક્ષેત્રમાહાત્મ્યે યુગપ્રમાણવર્ણનંનામ ત્રિસપ્તત્યુત્તરદ્વિશતતમોઽધ્યાયઃ ॥ ૨૭૩