સ્કંદ પુરાણ · અધ્યાય 6.270

આનર્ત ઉવાચ॥
મૂર્ખત્વાદ્વા પ્રમાદાદ્વા કામાદ્બાલસ્યતોઽપિ વા॥
યો નરઃ કુરુતે પાપં પ્રાયશ્ચિત્તં કરોતિ ન

તસ્ય પાપક્ષયકરં પુણ્યં બ્રૂહિ દ્વિજોત્તમ॥
યેન મુક્તિર્ભવેત્સદ્યો યદિ તુષ્ટોઽસિ મે પ્રભો

લોભમોહપરો યોઽસૌ પાપપિંડં મહામુને॥
પ્રદદાતિ વિધિં બ્રૂહિ યેન યચ્છામ્યહં દ્રુતમ્

ભર્તૃયજ્ઞ ઉવાચ॥
દદ્યાત્સ્વપિંડં સૌવર્ણં પંચવિંશત્પલાત્મકમ્

વિધાયાપરપક્ષે તુ સ્નાપયિત્વા વિધાનતઃ॥
મંડપાદ્યં ચ પ્રાક્કૃત્વા સ્નાત્વા ધૌતાંબરઃ શુચિઃ

તદા સ્વરૂપં પૃથ્વ્યાદિ પૂજયેત્પાપકૃન્નરઃ॥
તથા સ મુચ્યતે પાપાત્તત્કૃતાદ્ધિ ન સંશયઃ

ચતુર્વિંશતિતત્ત્વાનિ પૃથિવ્યાદીનિ યાનિ ચ॥
તેષાં નામભિસ્તત્પિંડં પૂજયેતન્નરાધિપઃ

ૐ પૃથિવ્યૈ નમઃ॥
ૐ અદ્ભ્યો નમઃ॥
ૐ તેજસે નમઃ॥
ૐ વાયવે નમઃ॥
ૐ આકાશાય નમઃ॥
ૐ ઘ્રાણાય નમઃ॥
ૐ જિહ્વાયૈ નમઃ॥
ૐ ચક્ષુષે નમઃ॥
ૐ ત્વચે નમઃ॥
ૐ શ્રોત્રાય નમઃ॥
ૐ ગન્ધાય નમઃ॥
ૐ રસાય નમઃ॥
ૐ રૂપાય નમઃ॥
ૐ સ્પર્શાય નમઃ॥
ૐ શબ્દાય નમઃ॥
ૐ વાચે નમઃ॥
ૐ પાણિભ્યાં નમઃ॥
ૐ પાદાભ્યાં નમઃ॥
ૐ પાયવે નમઃ॥
ૐ ઉપસ્થાય નમઃ॥
ૐ મનસે નમઃ॥
ૐ બુદ્ધ્યૈ નમઃ॥
ૐ ચિત્તાય નમઃ॥
ૐ અહંકારાય નમઃ।
ૐ ક્ષેત્રાત્મને નમઃ॥
ૐ પરમાત્મને નમઃ॥
ધૂપં ધૂરસિ મંત્રેણ અગ્નિર્જ્યોતીતિ દીપકમ્॥
યુવા સુવાસેતિ ચ તતો વાસાંસિ પરિધાપયેત્

તતો બ્રાહ્મણમાનીય વેદવેદાંગપારગમ્॥
પ્રક્ષાલ્ય ચરણૌ તસ્ય વાસાંસિ પરિધાપયેત્

કેયૂરૈઃ કંકણૈશ્ચૈવ અંગુલીયકભૂષણૈઃ

ભૂષયિત્વા તનું તસ્ય તતો મૂર્તિં સમાનયેત્॥
મંત્રેણાનેન રાજેંદ્ર બ્રાહ્મણાય નિવેદયેત્

એષ આત્મા મયા દત્તસ્તવ હેમમયો દ્વિજ॥
યત્કિંચિદ્વિહિતં પાપં પૂર્વં ભૂયાત્તવાખિલમ્

ઇતિ દાનમંત્રઃ॥
તતસ્તુ બ્રાહ્મણો રાજન્મંત્રમેતં સમુચ્ચરેત્

યત્કિંચિદ્વિહિતં પાપં ત્વયા પૂર્વંમયા હિ તત્॥
ગૃહીતં મૂર્તિરૂપં તત્તતસ્ત્વં પાપવર્જિતઃ॥
ઇતિ પ્રતિગ્રહમંત્રઃ

એવં દત્ત્વા વિધાનેન તતો વિપ્રં વિસર્જયેત્॥
એવં કૃતે તતો રાજંસ્તસ્મૈ દત્ત્વાથ દક્ષિણામ્

યથા તુષ્ટિં સમભ્યેતિ તતઃ પાપં નયત્યસૌ॥
તસ્મિન્કૃતે મહારાજ પ્રત્યયસ્તત્ક્ષણાદ્ભવેત્

શરીરં લઘુતામેતિ તેજોવૃદ્ધિશ્ચ જાયતે॥
સ્વપ્ને ચ વીક્ષતે રાત્રૌ સંતુષ્ટમનસઃ સ્થિતાન્

નરાન્સ્ત્રિયઃ સિતૈર્વસ્ત્રૈઃ શ્વેતમાલ્યાનુલેપનૈઃ॥
શ્વેતાન્ગોવૃષભાનશ્વાંસ્તીર્થાનિ વિવિધાનિ ચ

એતત્તે સર્વમાખ્યાતં પાપપિંડસ્ય દાપનમ્॥
શ્રવણાદપિ રાજેંદ્ર યસ્ય પાપૈઃ પ્રમુચ્યતે

અન્યત્રાપિ મહાદાનં પાપપિણ્ડો હરેન્નૃપ॥૬.૨૭૦.૨૦।
એકજન્મકૃતં પાપં નિજકાયેન નિર્મિતમ્॥
કપાલેશ્વરદેવસ્ય સહસ્રગુણિતં હરેત્

પૂર્વવચ્ચૈવ કર્તવ્યો વેદિમંડપયોર્વિધિઃ॥
પરં હોમઃ પ્રકર્તવ્યો ગાયત્ર્યા કેવલં નૃપ॥૨૨।
ઇતિ શ્રીસ્કાન્દે મહાપુરાણ એકાશીતિસાહસ્ર્યાં સંહિતાયાં ષષ્ઠે નાગરખણ્ડે હાટકેશ્વરક્ષેત્રમાહાત્મ્યે કપાલેશ્વરક્ષેત્રમાહાત્મ્યપ્રસંગેન પાપપિંડપ્રદાનવિધાનવર્ણનંનામ સપ્તત્યુત્તરદ્વિશતતમોઽધ્યાયઃ