સ્કંદ પુરાણ · અધ્યાય 6.257

॥ પાર્વત્યુવાચ ॥ ॥
દ્વાદશાક્ષરમાહાત્મ્યં મમ વિસ્તરતો વદ ॥
યથાવર્ણં યત્ફલં ચ યથા ચ ક્રિયતે મયા

॥ શ્રીમહાદેવ ઉવાચ ॥ ॥
દ્વિજાતીનાં સહોંકારસહિતો દ્વાદશાક્ષરઃ ॥
સ્ત્રીશૂદ્રાણાં નમસ્કારપૂર્વકઃ સમુદાહૃતઃ

પ્રકૃતીનાં રામનામ સંમતો વા ષડક્ષરઃ ॥
સોઽપિ પ્રણવહીનઃ સ્યાત્પુરાણસ્મૃતિનિર્ણયઃ

ક્રમોઽયં સર્વવર્ણાનાં પ્રકૃતીનાં સદૈવ હિ ॥
ક્રમેણ રહિતો યસ્તુ કરોતિ મનુજો જપમ્ ॥
તસ્ય પ્રકુપ્યતિ વિભુર્નરકાદિપ્રદાયકઃ

॥ પાર્વત્યુવાચ ॥ ॥
મયા ત્રિમાત્રયા સ્વામિન્સેવ્યતે જગદીશ્વરઃ ॥
રૂપમસ્ય કથં જાને વચસામપ્યગોચરમ્

॥ ઈશ્વર ઉવાચ । ॥
પ્રણવસ્યાધિકારો ન તવાસ્તિ વરવર્ણિનિ ॥
નમો ભગવતે વાસુદેવાયેતિ જપઃ સદા

॥ પાર્વત્યુવાચ ॥ ॥
યદિ સપ્રણવં દદ્યાદ્દ્વાદશાક્ષરચિંતનમ ॥
પ્રણવે નાધિકારો મે કથં ભવતિ ધૂર્જટે । ૭ ॥ ॥
॥ ઈશ્વર ઉવાચ ॥ ॥
પ્રણવઃ સર્વદેવાનામાદિરેષ પ્રકીર્તિતઃ ॥
બ્રહ્મા વિષ્ણુઃ શિવશ્ચૈવ વસંતિ દયિતાયુતાઃ

તત્ર સર્વાણિ ભૂતાનિ સર્વ તીર્થાનિ ભાગશઃ ॥
તિષ્ઠંતિ સર્વતીર્થાનિ કૈવલ્યં બ્રહ્મ એવ યઃ

તસ્ય યોગ્યા તદા દેવિ ભવિષ્યસિ યદા તપઃ ॥
ચાતુર્માસ્યે હરિપ્રીત્યૈ કરિષ્યસિ શુભાનને

તપસા પ્રાપ્યતે કામસ્તપસા ચ મહત્ફલમ્ ॥
તપસા જાયતે સર્વં તત્તપઃ સુલભં નરૈઃ

યશઃ સૌભાગ્યમતુલં ક્ષમાસત્યાદયો ગુણાઃ ॥
સુલભં તપસા નિત્યં તપશ્ચર્ત્તું ન શક્યતે

યદા હિ તપસો વૃદ્ધિસ્તદા ભક્તિર્હરૌ ભવેત્ ॥
તદા હિ તપસો હાનિર્યદા ભક્તિં વિના કૃતમ્

તાવત્તપાંસિ ગર્જંતિ દેહેઽસ્મિન્સતતં નૃણામ્ ॥
યદા વિષ્ણું સ્મરેન્નિત્યં જિહ્વાગ્રં પાવનં ભવેત્

યથા પ્રદીપે જ્વલિતે પ્રણશ્યતિ મહત્તમઃ ॥
તથા હરેઃ કથાયાં ચ યાતિ પાપમનેકધા

તસ્માત્પાર્વતિ યત્નેન હરૌ સુપ્તે તપઃ કુરુ ॥
ચાતુર્માસ્યેઽથ સંપ્રાપ્તે પ્રણવેન સમન્વિતમ્

વિશુદ્ધહૃદયા ભૂત્વા મન્ત્રરાજમિમં જપ। ॥
સ એવ ભગવાંસ્તુષ્ટો દ્વાદશાક્ષરસંયુતમ્

પ્રદાસ્યતિ પરં જ્ઞાનં બ્રહ્મરૂપમખણ્ડિતમ્ ।
બ્રહ્મકલ્પાંતકોટીષુ જપ ત્વં દ્વાદશાક્ષરમ્

મન્ત્રરાજં સપ્રણવં ધ્યાયેત્સોઽપિ ન પશ્યતિ ॥
ઇત્યુક્તા સા તપોનિષ્ઠા તપશ્ચરિતુમાગતા

હિમાચલસ્ય શિખરે ચાતુર્માસ્યે સમાગતે ॥
બ્રહ્મચર્યવ્રતપરા વસનત્રયસંયુતા

પ્રાતર્મધ્યેઽપરાહ્ને ચ ધ્યાયન્તી હરિશંકરમ્ ॥
વપુર્યથા પુરા કૃષ્ટં પૂજને શંકરસ્ય ચ

સખીજન સમાયુક્તા પિતુઃ શૃંગે મનોહરે ॥
અતપત્સા વિશાલાક્ષી ક્ષમાદિગુણસંયુતા

॥ ગાલવ ઉવાચ ॥ ॥
યા હિ યોગીશ્વરધ્યેયા યા વન્દ્યા વિશ્વવન્દિતા ॥
જનની યા ચ વિશ્વસ્ય સાઽપિ કામાત્તપોગતા

યા હિ પ્રકૃતિસદ્રૂપા તડિત્કોટિસમપ્રભા ॥
વિરજા યા સ્વયં વન્દ્યા ગુણાતીતાચરત્તપઃ

પૃથ્વ્યંબુ તેજો વાયુશ્ચ ગગનં યન્મયં વિદુઃ ॥
મૂલપ્રકૃતિરૂપા યા સા ચકારોત્તમ તપઃ

યા સ્થાવરં જંગમમાશુ વિશ્વં વ્યાપ્ય સ્થિતા યા પ્રકૃતેઃ પુરાપિ ॥
સ્પૃહાદિરૂપેણ ચ તૃપ્તિદાત્રી દેવે પ્રસુપ્તે તપસાઽઽપ શુદ્ધિમ્

ઇતિ શ્રીસ્કાંદે મહાપુરાણ એકાશીતિસાહસ્ર્યાં સંહિતાયાં ષષ્ઠે નાગરખણ્ડે હાટકેશ્વરક્ષેત્રમાહાત્મ્યે શેષશાય્યુપાખ્યાને બ્રહ્મનારદસંવાદે ચાતુર્માસ્યમાહાત્મ્યે દ્વાદશાક્ષરનામમહિમપૂર્વકપાર્વતીતપોવર્ણનં નામ સપ્તપંચાશદુત્તરશતતમોઽધ્યાયઃ