સ્કંદ પુરાણ · અધ્યાય 6.256

॥ ગાલવ ઉવાચ ॥ ॥
એકદા ભગવાન્રુદ્રઃ કૈલાસશિખરે સ્થિતઃ ॥
દધાર પરમાં લક્ષ્મીમુમયા સહિતઃ કિલ

ગણાનાં કોટયસ્તિસ્રસ્તં યદા પર્યવારયન્ ॥
વીરબાહુર્વીરભદ્રો વીરસેનશ્ચ ભૃઙ્ગિરાટ્

રુચિસ્તુટિસ્તથા નન્દી પુષ્પદન્તસ્તથોત્કટઃ ॥
વિકટઃ કણ્ટકશ્ચૈવ હરઃ કેશો વિઘંટકઃ

માલાધરઃ પાશધરઃ શૃઙ્ગી ચ નરનસ્તથા ॥
પુણ્યોત્કટઃ શાલિભદ્રો મહાભદ્રો વિભદ્રકઃ

કણપઃ કાલપઃ કાલો ધનપો રક્તલોચનઃ ॥
વિકટાસ્યો ભદ્રકશ્ચ દીર્ઘજિહ્વો વિરોચનઃ

પારદો ઘનદો ધ્વાંક્ષી હંસક્રી નરકસ્તથા ॥
પંચશીર્ષસ્ત્રિશીર્ષશ્ચ ક્રોડદંષ્ટ્રો મહાદ્ભુત

સિંહવક્ત્રો વૃષહનુઃ પ્રચણ્ડસ્તુંડિરેવ ચ ॥
એતે ચાન્યે ચ બહવસ્તદા ભવસમીપગાઃ

મહાદેવ જયેત્યુચ્ચૈર્ભદ્રકાલીસમન્વિતાઃ ॥
ભૂતપ્રેતપિશાચાનાં સમૂહા યસ્ય વલ્લભાઃ

અસ્તુવંસ્તં સમીપસ્થા વસન્તે સમુપાગતે ॥
વનરાજિર્વિભાતિ સ્મ નવકોરકશોભિતા

દક્ષિણાનિલસંસ્પર્શઃ કવીનાં સુખકૃદ્બભૌ ॥
વિયોગિહૃદયાકર્ષી કિંશુકઃ પુષ્પશોભિતઃ ॥

દ્વન્દ્વાદિવિક્રિયાભાવં ચિક્રીડુશ્ચ સમંતતઃ ॥
તસ્મિન્વિગાઢે સમયે મનસ્યુન્માદકે તથા

નંદી દંડધરઃ સંજ્ઞાં દૃષ્ટ્વા ચક્રે હરો પરઃ॥
અલં ચાપલદોષેણ તપઃ કુર્વંતુ ભો ગણાઃ

તદા સર્વે વનમપિ ભૂકાંડજમભૂત્પુનઃ ॥
ગણાસ્તે તપ આતસ્થુર્દૃષ્ટ્વા કાન્તિંવસન્તજામ્

તતઃ સા વિશ્વજનની પાર્વતી પ્રાહ શંકરમ્ ॥
ઇયં તે કરગા નિત્યમક્ષમાલા મહેશ્વર

ત્વયા કિં જપ્યતે દેવ સંદેહયતિ મે મનઃ ॥
ત્વમેકઃ સર્વ ભૂતાનામાદિકૃત્સકલેશ્વરઃ

ન માતા ન પિતા બંધુસ્તવ જાતિર્ન કશ્ચન ॥
અહં તવ પરં કિંચિદ્વેદ્મિ નાસ્તીતિ કિંચન

શ્રમેણ ત્વં સમાયુક્તો શ્વાસોચ્છ્વાસપરાયણઃ॥
જપન્નપિ મહાભક્ત્યા દૃશ્યસે ત્વં મયા સદા

ત્વત્તઃપરતરં કિચિદ્યત્ત્વં ધ્યાયસિ ચેતસા ॥
તન્મે કથય દેવેશ યદ્યહં દયિતા તવ

ઇતિ સ્પૃષ્ટસ્તદા શંભુરુવાચ હરિસેવકઃ ॥
હરેર્નામસહસ્રાણાં સારં ધ્યાયામિ નિત્યશઃ

જપામિ રામનામાંકમવાતરં(?) સસપ્તમમ્॥
ચતુર્વિશતિસંખ્યાકાન્પ્રાદુર્ભાવાન્હરેર્ગુણાન્

એતેષામપિ યત્સારં પ્રણવાખ્યં મહત્ફલમ્ ॥
દ્વાદશાક્ષરસંયુક્તં બ્રહ્મરૂપં સના તનમ્

અક્ષરત્રયસંબદ્ધં ગ્રામત્રયસમન્વિતમ્ ॥
સબિંદું પ્રણવં શશ્વજ્જપામિ જપમાલયા

વેદસારમિદં નિત્યં દ્વ્યક્ષરં સતતોદ્યતમ્ ॥
નિર્મલં હ્યમૃતં શાંતં સદૂપમમૃતોપમમ્

કલાતીતં નિર્વશગં નિર્વ્યાપારં મહત્પરમ્ ॥
વિશ્વાધારં જગન્મધ્યં કોટિબ્રહ્માંડબીજકમ્

જડં શુદ્ધક્રિયં વાપિ નિરંજનં નિયામકમ્ ॥
યજ્જ્ઞાત્વા મુચ્યતે ક્ષિપ્રં ઘોરસંસારબંધનાત્

ઓંકારસહિતં યચ્ચ દ્વાદશાક્ષરબીજકમ્ ॥
જપતઃ પાપકોટીનાં દાવાગ્નિત્વં પ્રજાયતે

એતદેવ પરં ગુહ્યમેતદેવ પરં મહઃ ॥
એતદ્ધિ દુર્લભં લોકે લોકત્રયવિભૂષણમ્

પ્રાપ્યતે જન્મકોટીભિઃ શુભાશુભવિનાશકમ્ ॥
એતદેવ પરં જ્ઞાનં દ્વાદશાક્ષરચિન્તનમ્

ચાતુર્માસ્યે વિશેષેણ બ્રહ્મદં ચિંતિતપ્રદમ્ ॥
એતદક્ષરજં સ્તોત્રં યઃ સમાશ્રયતે સદા

મનસા કર્મણા વાચા તસ્ય નાસ્તિ પુનર્ભવઃ ॥
દ્વાદશાક્ષરસંયુક્તં ચક્રદ્વાદશભૂષિતમ્

માસદ્વાદશનામાનિ વિષ્ણોર્યો ભક્તિતત્પરઃ ॥
શાલગ્રામેષુ તાન્યુક્ત્વા ન્યસેદઘહરાણિ ચ

દિવસેદિવસે તસ્ય દ્વાદશાહફલં લભેત્ ॥
દ્વાદશાક્ષર માહાત્મ્યં વર્ણિતું નૈવ શક્યતે

જિહ્વાસહસ્રૈરપિ ચ બ્રહ્મણાપિ ન વાર્યતે ॥
મહામન્ત્રો હ્યયં લોકે જપ્યો ધ્યાતઃ સ્તુતસ્તથા

પાપહા સર્વમાસેષુ ચાતુર્માસ્યે વિશેષતઃ ॥
ઇદં રહસ્યં વેદાનાં પુરાણાનામનેકશઃ

સ્મૃતીનામપિ સર્વાસાં દ્વાદશાક્ષરચિન્તનમ્॥
ચિંતનાદેવ મર્ત્યાનાં સિદ્ધિર્ભવતિ હીપ્સિતા

પુણ્યદાનેન યામ્યેન મુક્તિર્ભવતિ શાશ્વતી ॥
વર્ણૈસ્તથાશ્રમૈરેવ પ્રણવેન સમન્વિતૈઃ

જપૈર્ધ્યાનૈઃ શમપરૈર્મોક્ષં યાસ્યેત નિશ્ચિતમ ॥
શૂદ્રાણાં ચાપિ નારીણાં પ્રણવેન વિવર્જિતઃ

પ્રકૃતીનાં ચ સર્વાસાં ન મન્ત્રો દ્વાદશાક્ષરઃ ॥
ન જપો ન તપઃ કાર્યં કાયક્લેશાદ્વિશુદ્ધિતા

વિપ્રભક્ત્યા ચ દાનેન વિષ્ણુધ્યાનેન સિદ્ધ્યતિ ॥
તાસાં મન્ત્રો રામનામ ધ્યેયઃ કોટ્યધિકો ભવેત્

રામેતિ દ્વ્યક્ષરજપઃ સર્વપાપાપનોદકઃ ॥
ગચ્છંસ્તિષ્ઠઞ્છયાનો વા મનુજો રામકીર્તનાત્

ઇહ નિર્વર્તતો યાતિ પ્રાન્તે હરિગણો ભવેત્ ॥
રામેતિ દ્વ્યક્ષરો મન્ત્રો મંત્રકોટિશતાધિકઃ

સર્વાસાં પ્રકૃતીનાં ચ કથિતઃ પાપનાશકઃ ॥
ચાતુર્માસ્યેઽથ સંપ્રાપ્તે સોઽપ્યનંતફલપ્રદઃ

ચાતુર્માસ્યે મહાપુણ્યે લભ્યતે ભક્તિતત્પરૈઃ ॥
દેવવન્નિષ્ફલં તેષાં યમલોકસ્યસેવનમ્

ન રામાદધિકં કિંચિત્પઠનં જગતીતલે ॥
રામનામાશ્રયા યે વૈ ન તેષાં યમયાતના

યે ચ દોષા વિઘ્નકરા મૃતકા વિગ્રહાશ્ચ યે ॥
રામ નામૈવ વિલયં યાંતિ નાત્ર વિચારણા

રમતે સર્વભૂતેષુ સ્થાવરેષુ ચરેષુ ચ ॥
અન્તરાત્મસ્વરૂપેણ યચ્ચ રામેતિ કથ્યતે ॥ ૪૬ ।
રામેતિ મત્રરાજોઽયં ભયવ્યાધિનિષૂદકઃ ॥
રણે વિજયદશ્ચાપિ સર્વકાર્યાર્થસાધકઃ

સર્વતીર્થફલઃ પ્રોક્તો વિપ્રાણામપિ કામદઃ ॥
રામચન્દ્રેતિ રામેતિ રામેતિ સમુદાહૃતઃ

દ્વ્યક્ષરો મન્ત્રરાજોઽયં સર્વકાર્યકરો ભુવિ ॥
દેવા અપિ પ્રગાયંતિ રામનામગુણાકરમ્

તસ્માત્ત્વમપિ દેવેશિ રામનામ સદા વદ ॥
રામનામ જપેદ્યો વૈ મુચ્યતે સર્વકિલ્બિષૈઃ

સહસ્રનામજં પુણ્યં રામનામ્નૈવ જાયતે ॥
ચાતુર્માસ્યે વિશેષેણ તત્પુણ્યં દશધોત્તરમ્

હીનજાતિપ્રજાતાનાં મહદહ્યતિ પાતકમ્

રામો હ્યયં વિશ્વમિદં સમયં સ્વતેજસા વ્યાપ્ય જનાંતરાત્મના ॥
પુનાતિ જન્માંતરપાતકાનિ સ્થૂલાનિ સૂક્ષ્માણિ ક્ષણાચ્ચ દગ્ધ્વા

ઇતિ શ્રીસ્કાંદે મહાપુરાણ એકાશીતિ સાહસ્ર્યાં સંહિતાયાં ષષ્ઠે નાગરખણ્ડે હાટકેશ્વરક્ષેત્રમાહાત્મ્યે શેષશાય્યુપાખ્યાને બ્રહ્મનારદસંવાદે ચાતુર્માસ્યમાહાત્મ્યે રામનામમહિમવર્ણનં નામ ષટ્પંચાશદુત્તરદ્વિશતતમોઽધ્યાયઃ