સ્કંદ પુરાણ · અધ્યાય 6.255

ગાલવ ઉવાચ ॥ ॥
એવં તે લબ્ધશાપાશ્ચ પાર્વતીશાપ પીડિતાઃ ॥
અનપત્યા બભૂવુશ્ચ તથા ચ પ્રતિમાનવાઃ

શાલગ્રામસ્તુ ગંડક્યાં નર્મદાયાં મહેશ્વરઃ ॥
ઉત્પદ્યતે સ્વયંભૂશ્ચ તાવેતૌ નૈવ કૃત્રિમૌ

ચતુર્વિંશતિભેદેન શાલગ્રામગતો હરિઃ ॥
પરીક્ષ્યઃ પુરુષૈર્નિત્યમેકરૂપઃ સદાશિવઃ

શાલગ્રામશિલા યત્ર ગંડકીવિમલે જલે ॥
તત્ર સ્નાત્વા ચ પીત્વા ચ બ્રહ્મણઃ પદમાપ્નુયાત્

તાં પૂજયિત્વા વિધિવદ્ગંડકીસંભવાં શિલામ્ ॥
યોગીશ્વરો વિશુદ્ધાત્મા જાયતે નાત્ર સંશયઃ

એતત્તે કથિતં સર્વં યત્પૃષ્ટોઽહમિહ ત્વયા ॥
યથા હરો વિપ્રશાપં પ્રાપ્તવાંસ્તન્નિશામય

યઃ શૃણોતિ નરો ભક્ત્યા વાચ્યમાનામિમાં કથામ્ ॥
ગિરીશનૃત્યસંબન્ધામુમાદેહાર્દ્ધવર્ણિતામ્

બ્રહ્મણઃ સ્તુતિસંયુક્તાં સ ગચ્છેત્પરમાં ગતિમ્ ॥
શ્લોકાર્દ્ધં શ્લોકપાદં વા સમસ્તં શ્લોકમેવ વા

યઃ પઠેદવિરોધેન માયામાનવિવર્જિતઃ ॥
સ યાતિ પરમં સ્થાનં યત્ર ગત્વા ન શોચતિ

ચાતુર્માસ્યે વિશેષેણ પઠઞ્છૃણ્વન્નરોત્તમઃ ॥
લભતે ચિંતિતાં સિદ્ધિં ધનપુત્રાદિસંવૃતઃ

।
યથા બ્રહ્માદયો દેવા ગીતવાદ્યાભિયોગતઃ ॥
પરાં સિદ્ધિ મવાપુસ્તે દુર્ગાશિવસમીપતઃ

વર્ષાકાલે ચ સંપ્રાપ્તે ભક્તિયોગે જનાર્દને ॥
મહેશ્વરેઽથ દુર્ગાયાં ન ભૂયઃ સ્તનપો ભવેત્

ગણેશસ્ય સદા કુર્યાચ્ચાતુર્માસ્યે વિશેષતઃ ॥
પૂજાં મનુષ્યો લાભાર્થં યત્નો લાભપ્રદો હિ સઃ

સૂર્યો નીરોગતાં દદ્યાદ્ભક્ત્યા યૈઃ પૂજ્યતે હિ સઃ॥
ચાતુર્માસ્યે સમાયાતે વિશેષફલદો નૃણામ્

ઇદં હિ પંચાયતનં સેવ્યતે ગૃહમેધિભિઃ ॥
ચાતુર્માસ્યે વિશેષેણ સેવિતં ચિંતિતપ્રદમ્

શાલગ્રામગતં વિષ્ણું યઃ પૂજયતિ નિત્યદા ॥
દ્વારવતીચક્રશિલાસહિતં મોક્ષદાયકમ્

ચાતુર્માસ્યે વિશેષેણ દર્શનાદપિ મુક્તિદમ્ ॥
યસ્મિન્સ્તુતે સ્તુતં સર્વં પૂજિતે પૂજિતં જગત્

પૂજિતઃ પઠિતો ધ્યાતઃ સ્મૃતો વૈ કલુષાપહઃ ॥
શાલગ્રામે કિં પુનર્યચ્છાલગ્રામગતો હરિઃ

પુનર્હિ હરિનૈવેદ્યં ફલં ચાપિ ધૃતં જલમ્ ॥
ચાતુર્માસ્યે વિશેષેણ શાલગ્રામગતં શુભમ્

તિલાઃ પુનંત્યર્પિતાશ્ચ શાલગ્રામસ્ય શૂદ્રજ ॥
ચાતુમાસ્યે વિશેષેણ નરં ભક્ત્યા સમન્વિતમ્

સ લક્ષ્મીસહિતો નિત્યં ધનધાન્યસમન્વિતઃ ॥
મહાભાગ્યવતાં ગેહે જાયતે નાત્ર સંશયઃ

સ લક્ષ્મીસહિતો વિષ્ણુર્વિજ્ઞેયો નાત્ર સંશયઃ ॥
તં પૂજયેન્મહાભક્ત્યા સ્થિરા લક્ષ્મીર્ગૃહે ભવેત્

તાવદ્દરિદ્રતા લોકે તાવદ્ગર્જતિ પાતકમ્ ॥
તાવત્ક્લેશાઃ શરીરેઽસ્મિન્ન યાવત્પૂજયેદ્ધરિમ્

સ એવ પૂજ્યતે યત્ર પંચક્રોશં પવિત્રકમ્ ॥
કરોતિ સકલં ક્ષેત્રં ન તવાઽશુભસંભવઃ

એતદેવ મહાભાગ્યમેતદેવમહાતપઃ ॥
એષ એવ પરો મોક્ષો યત્ર લક્ષ્મીશપૂજનમ્

શંખશ્ચ દક્ષિણાવર્ત્તો લક્ષ્મીનારાયણાત્મકઃ ॥
તુલસી કૃષ્ણસારોઽત્ર યત્ર દ્વારવતી શિલા ॥
તત્ર શ્રીર્વિજયો વિષ્ણુર્મુક્તિરેવં ચતુષ્ટયમ્

લક્ષ્મીનારાયણે પૂજાં વિધાતુર્મનુજસ્ય તુ ॥
દદાતિ પુણ્યમતુલં મુક્તો ભવતિ તત્ક્ષણાત્

ચાતુર્માસ્યે વિશેષેણ પૂજ્યો લક્ષ્મીયુતો હરિઃ

કુર્વતસ્તસ્ય દેવસ્ય ધ્યાનં કલ્મષનાશનમ્ ॥
તુલસીમઞ્જરીભિશ્ચ પૂજિતો જન્મનાશનઃ

પૂજિતો બિલ્વપત્રેણ ચાતુર્માસ્યેઽઘહૃત્તમઃ

સર્વપ્રયત્નેન સ એવ સેવ્યો યો વ્યાપ્ય વિશ્વં જગતામધીશઃ ॥
કાલે સૃજત્યત્તિ ચ હેલયા વા તં પ્રાપ્ય ભક્તો ન હિ સીદતીતિ

ઇતિ શ્રીસ્કાંદે મહાપુરાણ એકાશીતિસાહસ્ર્યાં સંહિતાયાં ષષ્ઠે નાગરખણ્ડે હાટકેશ્વરક્ષેત્રમાહાત્મ્યે શેષશાય્યુપાખ્યાને બ્રહ્મનારદસંવાદે ચાતુર્માસ્યમાહાત્મ્યે લક્ષ્મીનારાયણમહિમવર્ણનંનામ પઞ્ચપઞ્ચાશદુત્તરદ્વિશતતમોઅધ્યાયઃ