સ્કંદ પુરાણ · અધ્યાય 6.240

॥ બ્રહ્મોવાચ ॥ ॥
હરેર્દીપસ્તુ મદ્દીપાદધિકોઽયં પ્રકુર્વતઃ ॥
વૈકુણ્ઠવાસ એવ સ્યાન્મમૈશ્વર્યમવાંછિતમ્

॥ નારદ ઉવાચ ॥ ॥
દીપોઽયં વિષ્ણુભવને મન્ત્રવદ્વિહિતો નરૈઃ ॥
સદા વિશેષફલદશ્ચાતુર્માસ્યેઽધિકઃ કથમ્

॥
॥ બ્રહ્મોવાચ ॥ ॥
વિષ્ણુર્નિત્યાધિદૈવં મે વિષ્ણુઃ પૂજ્યઃ સદા મમ ॥
વિષ્ણુમેનં સદા ધ્યાયે વિષ્ણુર્મત્તઃ પરો હિ સઃ

સ વિષ્ણુ વલ્લભો દીપઃ સર્વદા પાપહારકઃ ॥
ચાતુર્માસ્યે વિશેષેણ કામનાસિદ્ધિકારકઃ

વિષ્ણુર્દીપેન સંતુષ્ટો યથા ભવતિ પુત્રક ॥
તથા યજ્ઞસહસ્રૈશ્ચ વરં નૈવ પ્રયચ્છતિ

સ્વલ્પ વ્યયેન દીપસ્ય ફલમાનંતકં નૃણામ્ ॥
અનંતશયને પ્રાપ્તે પુણ્યસંખ્યા ન વિદ્યતે

તસ્માત્સર્વાત્મભાવેન શ્રદ્ધયા સંયુતેન ચ ॥
દીપપ્રદાનં કુરુતે હરેઃ પાપૈર્ન લિપ્યતે

ઉપચારૈઃ ષોડશકૈર્યતિરૂપે હરૌ પુનઃ ॥
દીપપ્રદાને વિહિતે સર્વમુદ્દ્યોતિતં જગત્

દીપાદનંતરં બ્રહ્મન્નન્નસ્ય ચ નિવેદનમ્ ॥
ત્રયોદશ્યા ભક્તિયુક્તૈઃ કાર્યં મોક્ષપદસ્થિતૈઃ

અમૃતં સંપરિત્યજ્ય યદન્નં દેવતા અપિ ॥
સ્પૃહયંતિ ગૃહસ્થસ્ય ગૃહદ્વારગતાઃ સદા

હરૌ સુપ્તે વિશેષેણ પ્રદેયઃ પ્રત્યહં નરૈઃ ॥
ફલૈરર્ઘ્યો વિષ્ણુતુષ્ટ્યૈ તત્કાલસમુદા હૃતૈઃ

તાંબૂલવલ્લીપત્રૈશ્ચ તથા પૂગફલૈઃ શુભૈઃ ॥
દ્રાક્ષાજંબ્વામ્રજફલૈરક્રોડૈર્દાડિમૈરપિ

બીજપૂરફલૈશ્ચૈવ દદ્યાદર્ઘ્યં સુભક્તિતઃ ॥
શંખતોયં સમાદાય તસ્યોપરિ ફલં શુભમ્

મંત્રેણાનેન વિપ્રેન્દ્ર કેશવાય નિવેદયેત્ ॥
પુનરાચમનં દેયમન્નદાનાદનંતરમ્

આર્તિક્યં ચ તતઃ કુર્યાત્સર્વપાપવિનાશનમ્ ॥
ચતુર્દશ્યા નમસ્કુર્યાદ્વિષ્ણવે યતિરૂપિણે

પંચદશ્યા ભ્રમઃ કાર્યઃ સર્વદિક્ષુ દ્વિજૈઃ સહ ॥
સપ્તસાગરજૈ સ્તોયૈર્દત્તૈર્યત્ફલમાપ્યતે

તત્તોયદાનાચ્ચ હરેઃ પ્રાપ્યતે વિષ્ણુવલ્લભૈઃ ॥
ચતુર્વારભ્રમીભિશ્ચ જગત્સર્વં ચરાચરમ્

ક્રાંતં ભવતિ વિપ્રાગ્ર્ય તત્તીર્થગમનાદિકમ્ ॥
ષોડશ્યા દેવસાયુજ્યં ચિન્તયેદ્યોગવિત્તમઃ

આત્મનશ્ચ હરેર્નિત્યં ન મૂર્તિં ભાવયેત્તદા ॥
મૂર્તામૂર્તસ્વરૂપ ત્વાદ્દૃશ્યો ભવતિ યોગવિત્

તસ્મિન્દૃષ્ટે નિવર્તેત સદસદ્રૂપજા ક્રિયા ॥
આત્માનં તેજસાં મધ્યે ચિન્તયેત્સૂર્યવર્ચસમ્

અહમેવ સદા વિષ્ણુરિત્યાત્મનિ વિચારયન્ ॥
લભતે વૈષ્ણવં દેહં જીવન્મુક્તો દ્વિજો ભવેત્

ચાતુર્માસ્યે વિશેષેણ યોગયુક્તો દ્વિજો ભવેત્ ॥
ઇયં ભક્તિઃ સમાદિષ્ટા મોક્ષમાર્ગપ્રદે હરૌ

ઇતિ શ્રીસ્કાંદે મહાપુરાણ એકાશીતિસાહસ્ર્યાં સંહિતાયાં ષષ્ઠે નાગરખણ્ડે હાટકેશ્વરક્ષેત્રમાહાત્મ્યે શેષશાય્યુ પાખ્યાને બ્રહ્મનારદસંવાદે ચાતુર્માસ્યમાહાત્મ્યે દીપદાનાદિસાયુજ્યચિન્તનાન્તભક્તિનિરૂપણં નામ ચત્વારિંશદુત્તરદ્વિશતતમોઽધ્યાયઃ