સ્કંદ પુરાણ · અધ્યાય 6.223

॥ ભર્તૃયજ્ઞ ઉવાચ ॥ ॥
શ્રાદ્ધાર્હૈર્બ્રાહ્મણૈઃ કાર્યં શ્રાદ્ધં દર્શે તુ પાર્વણમ્॥
વિપરીતં ન કર્તવ્યં શ્રાદ્ધમેકં કથંચન

જારજાતાપવિદ્ધાદ્યૈર્યો નરઃ શ્રાદ્ધમાચરેત્ ॥
બ્રાહ્મણૈસ્તુ ન સંદેહસ્તચ્છ્રાદ્ધં વ્યર્થતાં વ્રજેત્

॥ આનર્ત ઉવાચ ॥ ॥
ભયં મે સુમહજ્જાતમત્ર યત્પરિકીર્તિતમ્ ॥
જારજાતાપવિદ્ધૈસ્તુ યચ્છ્રાદ્ધં વ્યર્થતાં વ્રજેત્

મનુના દ્વાદશ પ્રોક્તાઃ કિલ પુત્રા મહામતે ॥
અપુત્રાણાં ચ પુત્રત્વં યે કુર્વંતિ સદૈવ હિ

ઔરસઃ ક્ષેત્રજશ્ચૈવ ક્રયક્રીતશ્ચ પાલિતઃ ॥
પ્રતિપન્નઃ સહોઢશ્ચ કાનીનશ્ચાપિ સત્તમ

તથાન્યૌ કુણ્ડગોલૌ ચ પુત્રાવપિ પ્રકીર્તિતૌ

શિષ્યશ્ચ રક્ષિતો મૃત્યોસ્તથાશ્વત્થો વનાંતિગઃ ॥
કિમેતે નૈવ કથિતા યત્ત્વમેવં પ્રજલ્પસિ

॥ ભર્તૃયજ્ઞ ઉવાચ ॥ ॥
સત્યમેતન્મહાભાગ સર્વે તે ધર્મતઃ સુતાઃ ॥
પરં યુગત્રયે પ્રોક્તા ન કલૌ કલુષાપહાઃ ॥

તદર્થં તેષુ સન્તાનં તાવન્માત્રં યુગેયુગે ॥
સત્ત્વાઢ્યાનાં ચ લોકાનાં ન કલૌ ચાલ્પમેધસામ્

કલાવેવ સમાખ્યાતો વ્યવહારઃ પ્રપા તદઃ ॥
અલ્પસત્ત્વા યતો લોકાસ્તેન ચૈષ વિધિઃ સ્મૃતઃ

અત્ર યઃ સંકરં કુર્યાદ્યોનેસ્તસ્ય ફલં શૃણુ ॥
બ્રાહ્મણ્યાં બ્રાહ્મણાત્પુત્રો બ્રહ્મઘ્નઃ સંપ્રજાયતે

સર્વાધમાનામધમો યો વારડ ઇતિ સ્મૃતઃ

ક્ષત્રિયાચ્ચ તથા સૂતો વૈશ્યાન્માગધ એવ ચ ॥
શૂદ્રાત્તથાંત્યજઃ પ્રોક્તસ્તેનૈતે વર્જિતાઃ સુતાઃ

એતેષામપિ નિર્દિષ્ટાઃ સપ્ત રાજન્સુપુત્રકાઃ ॥
પંચ વંશવિનાશાય પૂર્વેષાં પાતનાય ચ

ઔરસઃ પ્રતિપન્નશ્ચ ક્રીતઃ પાલિત એવ ચ ॥
શિષ્યશ્ચ દત્તજીવશ્ચ તથાશ્વત્થશ્ચ સપ્તમઃ

પુંનામ્નો નરકાદ્ઘોરાદ્રક્ષંતિ ચ સદા હિ તે ॥
પતન્તં પુરુષં તત્ર તેન તે શોભનાઃ સ્મૃતાઃ

ક્ષેત્રજશ્ચ સહોઢશ્ચ કાનીનઃ કુણ્ડગોલકૌ ॥
પંચૈતે પાતયંતિસ્મ પિતૄન્સ્વર્ગગતાનપિ

એતસ્માત્કારણાચ્છ્રાદ્ધં જારજાતસ્ય તદ્વૃથા

ઇતિ શ્રીસ્કાંદે મહાપુરાણ એકાશીતિસાહસ્ર્યાં સંહિતાયાં ષષ્ઠે નાગરખણ્ડે હાટકેશ્વરક્ષેત્રમાહાત્મ્યે શ્રાદ્ધકલ્પે શ્રાદ્ધાર્હાનર્હબ્રાહ્મણાદિવર્ણનંનામ ત્રયોવિંશત્યુત્તરશતતમોઽધ્યાયઃ ॥ ૨૨૩ । ॥