સ્કંદ પુરાણ · અધ્યાય 6.211

॥ વિશ્વામિત્ર ઉવાચ ॥ ॥
રાજ્ઞો દારિદ્ર્યદોષસ્ય કુષ્ઠવ્યાધેશ્ચ કારણમ્ ॥
કથયિત્વા પુનઃ પ્રાહ નારદો મુનિસત્તમઃ

॥ નારદ ઉવાચ ॥ ॥
એતત્તે સર્વમાખ્યાતં રાજન્કુષ્ઠસ્ય કારણમ્ ॥
દારિદ્ર્યસ્ય ચ યત્સમ્યગ્જ્ઞાત્વા દિવ્યેન ચક્ષુષા

અધુના સંપ્રવક્ષ્યામિ યથા તવ પરાભવઃ ॥
શત્રુભ્યઃ સંપ્રજાતોઽત્ર દ્વિજાનામપમાનતઃ

આનર્તાધિપતિર્યોઽત્ર કશ્ચિદ્રાજ્યેઽભિષિચ્યતે ॥
સ પૂર્વં ગચ્છતિ ગ્રામં નાગરાણાં પ્રભક્તિતઃ

ત્વયા તત્કલ્પિતં રાજન્નૈવ દત્તં પ્રમાદતઃ ॥
પરાભૂતા દ્વિજાસ્તે ચ યાચમાના મુહુર્મુહુઃ

તથા કોપવશાદ્યાનિ શાસનાનિ દ્વિજન્મનામ્ ॥
લોપિતાનિ ત્વયાન્યાનિ પિતૃપૈતામહાનિ ચ

તેન તેઽત્ર પરાભૂતિઃ સંજાતા શત્રુસંભવા ॥
એવં જ્ઞાત્વા દ્વિજેદ્રાણાં શાસ નાનિ પ્રયચ્છ ભોઃ

ગૃહીતાનિ ચ યાન્યેવ તેષાં મોક્ષં સમાચર ॥
તચ્છ્રુત્વા પાર્થિવઃ સોઽથ શંખતીર્થે પ્રભક્તિતઃ

સ્નાત્વા વિપ્રાન્સમા હૂય મધ્યગેન સમન્વિતાન્ ॥
શંખાદિત્યસ્ય પુરતઃ પ્રક્ષાલ્ય ચરણૌ નૃપ

દદૌ ચ શાસનશતં પ્રક્ષાલ્ય ચરણાંસ્તતઃ ॥
ષડ્વિંશત્યધિકં રાજા નાગરાણાં મહાત્મનામ્

એતસ્મિન્નંતરે તત્ર શત્રવો યે ચ સંસ્થિતાઃ ॥
સર્વે મૃત્યું સમાપન્ના બ્રાહ્મણાનાં પ્રસાદતઃ

વિશ્વામિત્ર ઉવાચ ॥ ॥
એતત્તે સર્વમાખ્યાતં શંખતીર્થસમુદ્ભવમ્ ॥
પ્રભાવં પાર્થિવશ્રેષ્ઠ કિં ભૂયઃ શ્રોતુમિચ્છસિ

ઇતિ શ્રીસ્કાંદે મહાપુરાણ એકાશીતિસાહસ્ર્યાં સંહિતાયાં ષષ્ઠે નાગરખણ્ડે હાટકેશ્વરક્ષેત્રમાહાત્મ્યે શંખતીર્થમાહાત્મ્યવર્ણનંનામૈકાદશોત્તરદ્વિશતતમોઽધ્યાયઃ