સ્કંદ પુરાણ · અધ્યાય 6.172

સૂત ઉવાચ ॥ ॥
તતઃપ્રભૃતિ ચ્છિદ્રાણિ વિશ્વામિત્રો નિરીક્ષયન્ ॥
વસિષ્ઠસ્ય વધાર્થાય સંસ્થિતો દ્વિજસત્તમાઃ

આત્મશક્તિપ્રભાવેન મશકસ્ય યથા ગજઃ ॥
અન્યસ્મિન્નહનિ પ્રાપ્તે વિશ્વામિત્રેણ સા નદી

સમાહૂતા સમાયાતા દ્રુતં સા સ્ત્રીસ્વરૂપિણી ॥
અબ્રવીત્પ્રાંજલિર્ભૂત્વા આદેશો દીયતાં મમ ॥
બ્રહ્મર્ષે યેન કાર્યેણ સમાહૂતાસ્મિ સાંપ્રતમ્

॥ વિશ્વામિત્ર ઉવાચ ॥ ॥
યદા નિમજ્જનં કુર્યાત્તવ તોયે મહાનદિ ॥
પરમં વેગમાસ્થાય તદાઽઽનય મમાંતિકમ્

પૂર્ણશ્રોત્રં જલે નૈવ વ્યાકુલાંગં વ્યવસ્થિતમ્ ॥
નિહન્મિ યેન શીઘ્રં ચ નાન્યચ્છિદ્રં પ્રલક્ષયે

એવમુક્તા તદા તેન વિશ્વામિત્રેણ સા નદી ॥
વિત્રસ્તા ભયસંયુક્તા શાપાદ્વાક્યમુવાચ સા

નાહં દ્રોહં કરિષ્યામિ વસિષ્ઠસ્ય મહાત્મનઃ ॥
બ્રહ્મર્ષે ન ચ તે યુક્તં કર્તું વૈ બ્રહ્મણો વધમ્

યદિ ત્વં બ્રહ્મણા પ્રોક્તો બ્રહ્મર્ષિઃ સ્વયમેવ તુ ॥
કામાન્નાયં વસિષ્ઠસ્તુ તસ્માત્કોપં પરિત્યજ

મનસાપિ વધં યસ્તુ બ્રાહ્મણસ્ય વિચિંતયેત્ ॥
તપ્તકૃચ્છ્રેણ મુચ્યેત મનુઃ સ્વાયંભુવોઽબ્રવીત્

વાચયા પ્રવદેદ્યસ્તુ બ્રાહ્મણસ્ય વધં નરઃ ॥
ચાંદ્રાયણેન શુદ્ધિઃ સ્યાત્તસ્ય દેવોઽબ્રવીદિદમ્

તસ્માન્નાહં કરિષ્યામિ તવ વાક્યં કથંચન ॥
વસિષ્ઠાર્થં તુ યત્પ્રોક્તં કુરુ યત્તવ રોચતે

તચ્છ્રુત્વા કુપિતસ્તસ્યા વિશ્વામિત્રો દ્વિજોત્તમાઃ ॥
શશાપ તાં નદીં શ્રેષ્ઠાં યત્તદ્વક્ષ્યામિ શ્રૂયતામ્

યસ્માત્પાપે વચો મહ્યં ન કૃતં કુનદિ ત્વયા ॥
તસ્માદ્રક્તપ્રવાહસ્તે જલજોઽયં ભવિષ્યતિ

એવમુક્ત્વા કરાત્તોયં સપ્તવારાભિમંત્રિતમ્ ॥
ચિક્ષેપાથ જલે તસ્યાઃ ક્રોધસંરક્તલોચનઃ

તતશ્ચ તત્ક્ષણાજ્જાતં તત્તોયં રુધિરં દ્વિજાઃ ॥
સારસ્વતં સુપુણ્યં ચ યદાસીચ્છંખસંનિભમ્

એતસ્મિન્નંતરે પ્રાપ્તા ભૂતપ્રેતનિશાચરાઃ ॥
પીત્વાપીત્વા પ્રનૃત્યંતિ ગાયંતિ ચ હસંતિ ચ

યે તત્ર તાપસાઃ કેચિત્તટે તસ્યા વ્યવસ્થિતાઃ ॥
તે સર્વેઽપિ ચ તાં ત્યક્તા દૂરદેશં સમાશ્રિતાઃ

બહિર્વાસાશ્ચ યે તત્ર નાગરાઃ સમવસ્થિતાઃ ॥
ચણ્ડશર્મ પ્રભૃતયસ્તેઽપિ યાતાઃ સુદૂરતઃ

વસિષ્ઠોઽપિ મુનિશ્રેષ્ઠો જગામાર્બુદપર્વતમ્ ॥
વિશ્વામિત્રસ્તુ વિપ્રર્ષિશ્ચમત્કારપુરં ગતઃ

હાટકેશ્વરજે ક્ષેત્રે યત્સ્થિતં વિપ્રસંકુલમ્ ॥
તત્રાશ્રમપદં કૃત્વા તપસ્તેપે સુદારુણમ્

।
યેન સૃષ્ટિક્ષમો જાતઃ સ્પર્ધતે બ્રહ્મણા સહ ॥
એતદ્વઃ સર્વમાખ્યાતં યથા સારસ્વતં જલમ્

રુધિરત્વમનુપ્રાપ્તં વિશ્વામિત્રસ્ય શાપતઃ ॥
ચંડશર્માદયો વિપ્રા યથા દેશાંતરં ગતાઃ

ઇતિ શ્રીસ્કાંદે મહાપુરાણ કાશીતિસાહસ્ર્યાં સંહિતાયાં ષષ્ઠે નાગરખણ્ડે હાટકેશ્વરક્ષેત્રમાહાત્મ્યે સરસ્વતીશાપવૃત્તાંતવર્ણનંનામ દ્વિસપ્તત્યુત્તરશતતમોઽધ્યાયઃ