સ્કંદ પુરાણ · અધ્યાય 6.154

॥ સૂત ઉવાચ ॥ ॥
યા નારી તત્ર સત્કુણ્ડે સ્નાત્વા તાં પાર્વતીં પુનઃ ॥
દૃષ્ટ્વા સ્નાતિ તતસ્તીર્થે તસ્મિન્રૂપમયે શુભે

પુનશ્ચ પાર્વતીં પશ્યેચ્છ્રદ્ધયા પરયા યુતા ॥
સદ્યઃ સા મુચ્યતે કૃત્સ્નૈરાજન્મમરણાંતિકૈઃ

તત્રૈવાસ્તિ જયાનામ પાર્વત્યાઃ કિંકરી દ્વિજાઃ ॥
તયા તત્ર કૃતં કુણ્ડં ગૌરીકુણ્ડસમીપતઃ

યા તત્ર કુરુતે સ્નાનં તૃતીયાદિવસેઽબલા ॥
સુતસૌભાગ્યસંપન્ના સા ભવેત્પતિવલ્લભા

તથાન્યદપિ તત્રાસ્તિ વિજયાકુણ્ડમુત્તમમ્ ॥
તત્ર સ્નાતાઽપિ વંધ્યા સ્ત્રી જાયતે પુત્રસંયુતા

ન ચ પશ્યતિ પુત્રાણાં કદાચિદ્વ્યસનં દ્વિજાઃ ॥
ન વિયોગં ન દુઃખં ચ સ્વપ્નાંતે ચ કદાચન

કાકવંધ્યાઽપિ યા નારી તત્ર સ્નાનં સમાચરેત્॥
સા પુત્રાન્વિવિધાઁલ્લબ્ધ્વા સ્વર્ગલોકે મહીયતે

॥
॥ ઋષય ઊચુઃ ॥ ॥
એતેષાં સૂત તીર્થાનાં તીર્થમસ્તિ સુસિદ્ધિદમ્॥
ક્વચિત્કિંઞ્ચિદ્ભવેત્સિદ્ધિર્યત્ર સ્નાનાચ્છરીરજા

॥ સૂત ઉવાચ ॥ ॥
સપ્તવિંશતિલિંગાનિ યાનિ સંતિ દ્વિજોત્તમાઃ ॥
તેષાં મધ્યેઽભવત્સિદ્ધિરેકસ્મિન્નિખિલા દ્વિજાઃ

એકસ્ય સત્ત્વયુક્તસ્ય વીરવ્રતયુતસ્ય ચ ॥
આશ્વિનસ્ય ચતુર્દશ્યાં કૃષ્ણાયાં દ્વિજસત્તમાઃ

અર્ધરાત્રે વિધાનેન તેષાં પૂજાં કરોતિ યઃ ॥
પ્રાગુક્તં જપનં ભક્ત્યા સ ક્રમાત્સાધકોત્તમઃ

અંગન્યાસં વિધાયોચ્ચૈઃ ક્ષુરિકાસૂક્તમુચ્ચરત્ ॥
તેષામગ્રે પુનઃ સમ્યક્પૂજયિત્વા ચ શંકરમ્

પૃથગેકૈકશો ભક્ત્યા પૂજયેદ્દિક્પતીંશ્ચ વૈ

અથાઽઽગત્ય ગણેશો વૈ વિકરાલો ભયાનકઃ ॥
લંબોદરો વૈ નગ્નશ્ચ કૃષ્ણદન્તસમુદ્ભવઃ

ખડ્ગહસ્તોઽબ્રવીદ્યુદ્ધં પ્રકુરુષ્વ મયા સમમ્ ॥
મુક્ત્વૈતત્કપટં ભૂમૌ યદિ વીરોઽસિ સાત્ત્વિકઃ

તતસ્તત્કર્ષણાચ્ચાપિ યસ્તેનાશુ પ્રતાડ્યતે ॥
સ તેનૈવ શરીરેણ નીયતે તેન તત્પદમ્

યત્ર સ્થાને જરામૃત્યુર્ન શોકશ્ચ કદાચન ॥
તથા ચિત્રેશ્વરીપીઠે સિદ્ધિરેકસ્ય કીર્તિતા

માઘકૃષ્ણચતુર્દશ્યાં યઃ પીઠં તત્ર પૂજયેત્ ॥
આગમોક્તવિધાનેન સમ્યક્છ્રદ્ધાસમન્વિતઃ

પશ્ચાત્કપાલમાદાય મહામાંસપ્રપૂરિતમ્ ॥
અહમસ્ય કરોમ્યદ્ય મહામાંસસ્ય વિક્રયમ્

સિદ્ધિમૂલ્યે ન ગૃહ્ણાતુ કશ્ચિચ્ચેદસ્તિ સાત્ત્વિકઃ ॥
તતશ્ચ યાચતે યશ્ચ પ્રગૃહ્ણાતિ ચ સદ્દ્વિજાઃ

સ તમાદાય નિર્યાતિ યત્ર દેવો મહેશ્વરઃ ॥
હાટકેશ્વરજં લિંગં ચિત્રશર્મપ્રતિષ્ઠિતમ્

તસ્ય સ્થાનસ્ય મધ્યસ્થો યસ્તં પૂજયતે નરઃ ॥
શિવરાત્રૌ નિશીથે ચ પુષ્પલક્ષણભક્તિતઃ ॥
સુસિદ્ધિમાપ્નુયાત્તૂર્ણં સ શરીરેણ તત્ક્ષણાત્

સિદ્ધિસ્થાનાનિ સર્વાણિ તસ્મિન્ક્ષેત્રે સ્થિતાનિ વૈ॥
વીરવ્રતપ્રયુક્તાનાં માનવાનાં દ્વિજોત્તમાઃ

॥
॥ ઋષય ઊચુઃ ॥ ॥
તામસો યસ્ત્વયા પ્રોક્તઃ સિદ્ધિમાર્ગો મહામતે ॥
અનર્હો બ્રાહ્મણેન્દ્રાણાં શ્રોત્રિયાણાં વિશેષતઃ

શુદ્ધાન્તઃ કરણૈઃ સૂત ભૂતહિંસાવિવર્જિતૈઃ ॥
યથા સંપ્રાપ્યતે મોક્ષો બ્રાહ્મણૈઃ સુચિરાદપિ

તત્ત્વં બ્રૂહિ મહાભાગ મોક્ષોપાયં દ્વિજન્મનામ્

॥
॥ સૂત ઉવાચ ॥ ॥
રુદ્રૈર્દશભિઃ સંયુક્તમાનંદેશ્વરકં તથા ॥
સ્નાત્વા તદગ્રતઃ કુણ્ડે શાસ્ત્રદૃષ્ટેન કર્મણા

સંસિદ્ધિમાપ્નુયાન્મર્ત્યો દુર્લભાં ત્રિદશૈરપિ ॥
માઘમાસે નરઃ સ્નાત્વા વિશ્વામિત્રહ્રદે નરઃ

પ્રત્યૂષે તિલપાત્રં ચ બ્રાહ્મણાય નિવેદયેત્ ॥
સર્વપાપવિનિર્મુક્તો બ્રહ્મ લોકે મહીયતે

યદ્યપિ સ્યાદ્દુરાચારઃ સર્વાશી સર્વવિક્રયી ॥
સુપર્ણાખ્યસ્ય દેવસ્ય પુરતઃ શ્રદ્ધયાઽન્વિતઃ

પ્રાયોપવેશનં કૃત્વા હ્યુપવાસપરો નરઃ ॥
યસ્ત્યજેન્માનવઃ પ્રાણાન્ન સ ભૂયોઽભિજાયતે

એવં સિદ્ધિત્રયં પ્રોક્તં બ્રાહ્મણાનાં હિતાવહમ્ ॥
સાત્ત્વિકં બ્રાહ્મણશ્રેષ્ઠાઃ શંસિતં ત્રિદશૈરપિ

અન્યાનિ તત્ર તીર્થાનિ દેવતાયતનાનિ ચ ॥
તાનિ સ્વર્ગપ્રદાન્યાહુર્મુનયઃ શંસિતવ્રતાઃ

એતદ્વઃ સર્વમાખ્યાતં ક્ષેત્રમાહાત્મ્યમુત્તમમ્ ॥
હાટકેશ્વરદેવસ્ય સર્વપાતકનાશનમ્

યોઽત્ર સર્વેષુ તીર્થેષુ સ્નાત્વા પશ્યતિ ભક્તિતઃ ॥
સર્વાણ્યાયતનાન્યેવ સ પાપોઽપિ વિમુચ્યતે

એતત્ખંડં પુરાણસ્ય પ્રથમં પરિકીર્તિતમ્ ॥
કાર્તિકેયપ્રણીતસ્ય સર્વપાપહરં શુભમ્

યશ્ચૈતત્કીર્તયેદ્ભક્ત્યા શૃણુયાદ્વા સમાહિતઃ ॥
ઇહ ભુક્ત્વા સુવિપુલાન્ભોગાન્યાતિ ત્રિવિષ્ટપમ્

સર્વતીર્થેષુ યત્પુણ્યં સર્વદાનૈશ્ચ યત્ફલમ્ ॥
તત્ફલં સમવાપ્નોતિ શૃણ્વઞ્છ્રદ્ધાસમન્વિતઃ

શ્રુત્વા પુરાણમેતદ્ધિ જન્મકોટિસમુદ્ભવાત્ ॥
પાતકાદ્વિપ્રમુચ્યેત કુલાનામુદ્ધરેચ્છતમ્

તતો વ્યાસઃ પૂજનીયો વસ્ત્રદાનાદિભૂષણૈઃ ॥
ગોભૂહિરણ્યનિર્વાપૈર્દાનૈશ્ચ વિવિધૈરપિ

તેન સંપૂજિતો વ્યાસઃ કૃષ્ણદ્વૈપાયનઃ મનુઃ ॥
સાક્ષાત્સત્યવતીપુત્રો યેન વ્યાસઃ સુપૂજિતઃ

એકમપ્યક્ષરં યસ્તુ ગુરુઃ શિષ્યે નિવેદયેત્॥
પૃથિવ્યાં નાસ્તિ તદ્દ્રવ્યં યદ્દત્ત્વા હ્યનૃણી ભવેત્

એતત્પવિત્રમાયુષ્યં ધન્યં સ્વ સ્ત્યયનં મહત્॥
યચ્છ્રુત્વા સર્વદુઃખેભ્યો મુચ્યતે નાત્ર સંશયઃ॥૪૩।
ઇતિ શ્રીસ્કાંદે મહાપુરાણ એકાશીતિસાહસ્ર્યાં સંહિતાયાં ષષ્ઠે નાગરખણ્ડે હાટકેશ્વર ક્ષેત્રમાહાત્મ્યે ચિત્રેશ્વરીપીઠક્ષેત્રમાહાત્મ્યવર્ણનંનામ ચતુઃપંચાશદુત્તરશતતમોઽધ્યાયઃ