સ્કંદ પુરાણ · અધ્યાય 6.136

માંડવ્ય ઉવાચ ॥ ॥
ગ્રહીષ્યામિ સુરશ્રેષ્ઠા વરં યુષ્મત્સમુદ્રવમ્ ॥
પરં મે નિર્ણયં ચૈકં ધર્મરાજઃ પ્રચક્ષતુ॥ । ૧ ॥
સર્વેષાં પ્રાણિનાં લોકે કૃતં કર્મ શુભાશુભમ્ ॥
ઉપતિષ્ઠતિ નાન્યત્ર સત્યમેતત્સુરોત્તમાઃ

મયાપ્યત્ર પરે ચાપિ કિં કૃતં પાતકં ચ યત્ ॥
ઈદૃશીં વેદનાં પ્રાપ્તો ન ચ મૃત્યું કથચન

॥ ધર્મરાજ ઉવાચ ॥ ॥
અન્યદેહે ત્વયા વિપ્ર બાલભાવેન વર્તતા ॥
શૂલાગ્રેણ સુતીક્ષ્ણેન કાયે વિદ્ધો બકઃ ક્ષિતૌ

નાન્યત્કૃતમપિ સ્વલ્પં પાતકં કિંચિદેવ હિ ॥
એતસ્માત્કારણાદેષા વ્યથા સંસેવિતા દ્વિજ

॥
॥ સૂત ઉવાચ ॥ ॥
તસ્ય તદ્વચનં શ્રુત્વા ભૃશં ક્રોધસમન્વિતઃ ॥
તતસ્તં પ્રાહ માંડવ્યો ધર્મરાજં પુરઃ સ્થિતમ્

અસ્ય સ્વલ્પાપરાધસ્ય યસ્માદ્ભૂયાન્વિનિગ્રહઃ ॥
કૃતસ્ત્વયા સુદુર્બુદ્ધે તસ્માચ્છાપં ગૃહાણ મે

ત્વં પ્રાપ્ય માનુષં દેહં શૂદ્રયોનૌ વ્યવસ્થિતઃ ॥
જાતિક્ષયકૃતં દુઃખં પ્રભૂતં સેવયિષ્યસિ

તથા કૃતા મયૈષાદ્ય વ્યવસ્થા સર્વદેહિનામ્ ॥
અષ્ટમાદ્વત્સરાદૂર્ધ્યં કર્મણા ગર્હિતેન ચ ॥
પ્રગ્રહીષ્યતિ વૈ જંતુઃ પુરુષો યોષિદેવ વા

એવમુક્ત્વા સ માંડવ્યો ધર્મરાજં તતઃ પરમ્ ॥
પ્રસ્થિતો રોષનિર્મુક્તો વાંછિતાશાં પ્રતિ દ્વિજાઃ

અથ તં પ્રસ્થિતં દૃષ્ટ્વા પ્રોચુઃ સર્વે દિવૌકસઃ ॥
ધર્મરાજકૃતે વ્યગ્રાઃ શ્રુત્વા શાપં તથાવિધમ્

॥ દેવા ઊચુઃ ॥ ॥
ભગવન્પાપસક્તસ્ય ધર્મરાજસ્ય કેવલમ્॥
ન ત્વમર્હસિ શાપેન શૂદ્રં કર્તું કથંચન

પ્રસાદં કુરુ તસ્માત્ત્વમસ્ય ધર્મપતેર્દ્વિજ ॥
અસ્માકં વચનાત્સદ્યઃ પ્રાર્થયસ્વ તથા વરમ્ ॥

॥ માંડવ્ય ઉવાચ ॥ ॥
નાન્યથા જાયતે વાણી યા મયોક્તા સુરોત્તમાઃ ॥
અવશ્યં ધર્મરાજોઽયં શૂદ્રયોનૌ પ્રયાસ્યતિ

પરં નૈવાસ્ય સંતાનં તસ્યાં યોનૌ ભવિષ્યતિ ॥
સંપ્રાપ્સ્યતિ ચ ભૂયોઽપિ ધર્મરાજત્વમુત્તમમ્

આરાધયતુ ચાવ્યગ્રઃ ક્ષેત્રેઽત્રૈવ ત્રિલોચનમ્ ॥
પ્રસાદાત્તસ્ય દેવસ્ય શીઘ્રં મૃત્યુમવાપ્સ્યતિ

તથા દેયો વરો મહ્યં ભવદ્ભિર્યદિ સ્વર્ગપાઃ ॥
તદેષા શૂલિકાઽસ્માકં સ્પર્શાદ્ભૂયાત્સુધર્મદા ॥

॥ દેવા ઊચુઃ ॥ ॥
એનાં યઃ પ્રાતરુત્થાય સ્પર્શયિષ્યતિ શૂલિકામ્ ॥
પાતકાત્સ વિમુક્તો વા ઇહ લોકે ભવિષ્યતિ

એવમુક્ત્વા મુનિં તં તે દેવાઃ શક્રપુરોગમાઃ ॥
તતસ્તાં સાદરં પ્રાહુઃ સહ ભર્ત્રા પતિવ્રતામ્

ત્વમપિ પ્રાર્થયાભીષ્ટમસ્મત્તો વરવર્ણિનિ ॥
યત્તે ચિત્તે સ્થિતં નિત્યં નાદેયં વિદ્યતેઽત્ર નઃ

॥ પતિવ્રતોવાચ ॥ ॥
યેયં મયાકૃતા ગર્તા સ્થાનેઽત્ર ત્રિદશેશ્વરાઃ ॥
મન્નામ્ના ખ્યાતિમાયાતુ દીર્ઘિકેતિ જગત્ત્રયે

॥ દેવા ઊચુઃ ॥ ॥
અદ્યપ્રભૃતિ લોકેઽત્ર ગર્ત્તેયં તવ શોભને ॥
દીર્ઘિકેતિ સુવિખ્યાતા ભવિષ્યતિ જગત્ત્રયે

યેઽસ્યાં સ્નાનં કરિષ્યંતિ પ્રાતરુત્થાય માનવાઃ ॥
સર્વપાપવિનિર્મુક્તાસ્તે ભવિષ્યંતિ તત્ક્ષણાત્

કન્યારાશિગતે સૂર્યે સંપ્રાપ્તે પંચમીદિને ॥
યેઽત્ર સ્નાનં કરિષ્યંતિ શ્રદ્ધયા સહિતા નરાઃ

અપુત્રાસ્તે ભવિષ્યંતિ સપુત્રા વંશવર્ધનાઃ ॥
એવમુક્ત્વાઽથ તાં દેવા જગ્મુઃ સ્વર્ગં દ્વિજોત્તમાઃ॥

પતિવ્રતાપિ તેનૈવ સહ કાંતેન સુન્દરી ॥
સેવયામાસ કલ્યાણી સ્મરસૌખ્યમનુત્તમમ્

પર્વતેષુ સુરમ્યેષુ નદીનાં પુલિનેષુ ચ ॥
ઉદ્યાનેષુ વિચિત્રેષુ વનેષૂપવનેષુ ચ

તતો વયસિ સંપ્રાપ્તે પશ્ચિમે કાલપર્યયાત્ ।
તદેવાત્મીયસત્તીર્થં સેવયામાસ સાદરમ્

તતો દેહં પરિત્યક્ત્વા સ્વકાંતં વીક્ષ્ય તં મૃતમ્ ॥
તત્ર તોયે જગામાથ બ્રહ્મલોકં પતિવ્રતા । ૨૯ ॥
એતદ્વઃ સર્વમાખ્યાતં દીર્ઘિકાખ્યાનમુત્તમમ્ ॥
યસ્ય સંશ્રવણાદેવ નરઃ પાપાત્પ્રમુચ્યતે

ઇતિ શ્રીસ્કાંદે મહાપુરાણ એકાશીતિસાહસ્ર્યાં સંહિતાયાં ષષ્ઠે નાગરખંડે હાટકેશ્વર ક્ષેત્રમાહાત્મ્યે દીર્ઘિકોત્પત્તિમાહાત્મ્યવર્ણનંનામ ષટ્ત્રિંશદુત્તરશતતમોઽધ્યાયઃ ॥ ૧૩૬