સ્કંદ પુરાણ · અધ્યાય 6.102

॥ સૂત ઉવાચ ॥ ॥
સંપ્રસ્થિતસ્ય રામસ્ય સ્વકીયં સદનં પ્રતિ ॥
યદાશ્ચર્યમભૂન્માર્ગે શ્રૂયતાં દ્વિજસત્તમાઃ

નભોમાર્ગેણ ગચ્છત્તદ્વિમાનં પુષ્પકં દ્વિજાઃ ॥
અકસ્માદેવ સઞ્જાતં નિશ્ચલં ચિત્રકૃન્નૃણામ્

અથ તન્નિશ્ચલં દૃષ્ટ્વા પુષ્પકં ગગનાંગણે ॥
રામો વાયુસુતસ્યેદં વચનં પ્રાહ વિસ્મયાત્ ॥ ૩
ત્વં ગત્વા મારુતે શીઘ્રં ભૂમિં જાનીહિ કારણમ્ ॥
કિમેતત્પુષ્પકં વ્યોમ્નિ નિશ્ચલત્વમુપાગતમ્

કદાચિદ્ધાર્યતે નાસ્ય ગતિઃ કુત્રાપિ કેનચિત્ ॥
બ્રહ્મદૃષ્ટિપ્રસૂતસ્ય પુષ્પકસ્ય મહાત્મનઃ

બાઢમિત્યેવ સ પ્રોચ્ય હનૂમાન્ધરણીતલમ્ ॥
ગત્વા શીઘ્રં પુનઃ પ્રાહ પ્રણિપત્ય રઘૂત્તમમ્

અત્રાસ્યાધઃ શુભં ક્ષેત્રં હાટકેશ્વર સંજ્ઞિતમ્ ॥
યત્ર સાક્ષાજ્જગત્કર્તા સ્વયં બ્રહ્મા વ્યવસ્થિતઃ

આદિત્યા વસવો રુદ્રા દેવવૈદ્યૌ તથાશ્વિનૌ ॥
તત્ર તિષ્ઠન્તિ તે સર્વે તથાન્યે સિદ્ધકિન્નરાઃ

એતસ્માત્કારણાન્નૈતદતિક્રામતિ પુષ્પકમ્ ॥
તત્ક્ષેત્રં નિશ્ચલીભૂતં સત્યમેતન્મયોદિતમ્

॥ સૂત ઉવાચ ॥ ॥
તસ્ય તદ્વચનં શ્રુત્વા કૌતૂહલસમવિતઃ ॥
પુષ્પકં પ્રેરયામાસ તત્ક્ષેત્રં પ્રતિ રાઘવઃ ॥૬.૧૦૨.॥॥
સર્વૈસ્તૈર્વાનરૈઃ સાર્ધં રાક્ષસૈશ્ચ પૃથગ્વિધૈઃ ॥
અવતીર્ય તતો હૃષ્ટસ્તસ્મિન્ક્ષેત્રે સમન્તતઃ

તીર્થમાલોકયામાસ પુણ્યાન્યાયતનાનિ ચ ॥
તતો વિલોકયામાસ પિતામહવિનિર્મિતામ્ ॥
ચામુણ્ડાં તત્ર ચ સ્નાત્વા કુણ્ડે કામપ્રદાયિનિ

તતો વિલોકયામાસ પિત્રા તસ્ય વિનિર્મિતમ્॥
રામઃ સ્વમિવ દેવેશં દૃષ્ટ્વા દેવં ચતુર્ભુજમ્॥

રાજવાપ્યાં શુચિર્ભૂત્વા સ્નાત્વા તર્પ્ય નિજાન્પિતૄન્ ॥
તતશ્ચ ચિન્તયામાસ ક્ષેત્રે ત્ર બહુપુણ્યદે

લિંગં સંસ્થાપયામ્યેવ યદ્વત્તાતેન કેશવઃ ॥
તથા મે દયિતો ભ્રાતા લક્ષ્મણો દિવમાશ્રિતઃ

યસ્તસ્ય નામનિર્દિષ્ટં લિંગં સંસ્થાપયામ્યહમ્ ॥
તં ચાપિ મૂર્તિમંતં ચ સીતયા સહિતં શુભમ્ ॥
ક્ષેત્રે મેધ્યતમે ચાત્ર તથાત્માનં દૃષન્મયમ્

એવં સ નિશ્ચયં કૃત્વા પ્રાસાદાનાં ચ પંચકમ્ ॥
સ્થાપયામાસ સદ્ભક્ત્યા રામઃ શસ્ત્રભૃતાં વરઃ

તતસ્તે વાનરાઃ સર્વે રાક્ષસાશ્ચ વિશેષતઃ ॥
લિંગાનિ સ્થાપયામાસુઃ સ્વાનિસ્વાનિ પૃથક્પૃથક્

તત્રૈવ સુચિરં કાલં સ્થિતાસ્તે શ્રદ્ધયાઽન્વિતાઃ ॥
તતો જગ્મુરયોધ્યાયાં વિમાનવરમાશ્રિતાઃ

એતદ્વઃ સર્વમાખ્યાતં યથા રામેશ્વરો મહાન્ ॥
લક્ષ્મણેશ્વરસંયુક્તસ્તસ્મિંસ્તીર્થે સુશોભને

યસ્તૌ પ્રાતઃ સમુત્થાય સદા પશ્યતિ માનવઃ ॥
સ કૃત્સ્નં ફલમાપ્નોતિ શ્રુતે રામાયણેઽત્ર યત્

અથાષ્ટમ્યાં ચતુર્દશ્યાં યો રામચરિતં પઠેત્ ॥
તદગ્રે વાજિમેધસ્ય સ કૃત્સ્નં લભતે ફલમ્

ઇતિ શ્રીસ્કાંદે મહાપુરાણ એકાશીતિસાહસ્ર્યાં સંહિતાયાં ષષ્ઠે નાગરખણ્ડે હાટકેશ્વરક્ષેત્રમાહાત્મ્યે શ્રીરામચન્દ્રેણ હાટકેશ્વરક્ષેત્રે લક્ષ્મણાદિપ્રાસાદપઞ્ચકનિર્માણપ્રતિષ્ઠાપનવર્ણનંનામ દ્વ્યુત્તરશતતમોઽધ્યાયઃ