સ્કંદ પુરાણ · અધ્યાય 5.90

શ્રીમાર્કણ્ડેય ઉવાચ -
રેવાયા ઉત્તરે કૂલે વૈષ્ણવં તીર્થમુત્તમમ્ ।
જલશાયીતિ વૈ નામ વિખ્યાતં વસુધાતલે

દાનવાનાં વધં કૃત્વા સુપ્તસ્તત્ર જનાર્દનઃ ।
ચક્રં પ્રક્ષાલિતં તત્ર દેવદેવેન ચક્રિણા ।
સુદર્શનં ચ નિષ્પાપં રેવાજલસમાશ્રયાત્

યુધિષ્ઠિર ઉવાચ -
ચક્રતીર્થં સમાચક્ષ્વ મુનિસંઘૈશ્ચ વન્દિતમ્ ।
વિષ્ણોઃ પ્રભાવમતુલં રેવાયાશ્ચૈવ યત્ફલમ્

શ્રીમાર્કણ્ડેય ઉવાચ -
સાધુ સાધુ મહાપ્રાજ્ઞ વિરક્તસ્ત્વં યુધિષ્ઠિર ।
ગુહ્યાદ્ગુહ્યતરં તીર્થં નિર્મિતં ચક્રિણા સ્વયમ્

તત્તેઽહં સમ્પ્રવક્ષ્યામિ કથાં પાપપ્રણાશિનીમ્ ।
આસીત્પુરા મહાદૈત્યસ્તાલમેઘ ઇતિ શ્રુતઃ

તેન દેવા જિતાઃ સર્વે હૃતરાજ્યા નરાધિપ ।
યજ્ઞભાગાન્ સ્વયં ભુઙ્ક્તે અહં વિષ્ણુર્ન સંશયઃ

ધનદસ્ય હૃતં ચિત્તં હૃતઃ શક્રસ્ય વારણઃ ।
ઇન્દ્રાણીં વાઞ્છતે પાપો હયરત્નં રવેરપિ

તાલમેઘભયાત્પાર્થ રવિરુદ્રાઃ સવાસવાઃ ।
યમઃ સ્કન્દો જલેશોઽગ્નિર્વાયુર્દેવો ધનેશ્વરઃ

સવાક્પતિમહેશાશ્ચ નષ્ટચિત્તાઃ પિતામહમ્ ।
ગતા દેવા બ્રહ્મલોકં તત્ર દૃષ્ટ્વા પિતામહમ્

તુષ્ટુવુર્વિવિધૈઃ સ્તોત્રૈર્વાગીશપ્રમુખાઃ સુરાઃ ।
ગુણત્રયવિભાગાય પશ્ચાદ્ભેદમુપેયુષે

દૃષ્ટ્વા દેવાન્નિરુત્સાહાન્ વિવર્ણાનવનીપતે ।
પ્રસાદાભિમુખો દેવઃ પ્રત્યુવાચ દિવૌકસઃ

બ્રહ્મોવાચ -
સ્વાગતં સુરસઙ્ઘસ્ય કાન્તિર્નષ્ટા પુરાતની ।
હિમક્લિષ્ટપ્રભાવેણ જ્યોતીંષીવ મુખાનિ વઃ

પ્રશમાદર્ચિષામેતદનુદ્ગીર્ણં સુરાયુધમ્ ।
વૃત્રસ્ય હન્તુઃ કુલિશં કુણ્ઠિતશ્રીવ લક્ષ્યતે

કિં ચાયમરિદુર્વારઃ પાણૌ પાશઃ પ્રચેતસઃ ।
મન્ત્રેણ હતવીર્યસ્ય ફણિનો દૈન્યમાશ્રિતઃ

કુબેરસ્ય મનઃશલ્યં શંસતીવ પરાભવમ્ ।
અપવિદ્ધગતો વાયુર્ભગ્નશાખ ઇવ દ્રુમઃ

યમોઽપિ વિલિખન્ભૂમિં દણ્ડેનાસ્તમિતત્વિષા ।
કુરુતેઽસ્મિન્નમોઘોઽપિ નિર્વાણાલાતલાઘવમ્

અમી ચ કથમાદિત્યાઃ પ્રતાપક્ષતિશીતલાઃ ।
ચિત્રન્યસ્તા ઇવ ગતાઃ પ્રકામાલોકનીયતામ્

તદ્બ્રૂત વત્સાઃ કિમિતઃ પ્રાર્થયધ્વં સમાગતાઃ ।
કિમાગમનકૃત્યં વો બ્રૂત નિઃસંશયં સુરાઃ

મયિ સૃષ્ટિર્હિ લોકાનાં રક્ષા યુષ્માસ્વવસ્થિતા ।
તતો મન્દાનિલોદ્ભૂતકમલાકરશોભિના

ગુરું નેત્રસહસ્રેણ પ્રેરયામાસ વૃત્રહા ।
સ દ્વિનેત્રં હરેશ્ચક્ષુઃ સહસ્રનયનાધિકમ્

વાચસ્પતિરુવાચેદં પ્રાઞ્જલિર્જલજાસનમ્ ।
યુષ્મદ્વંશોદ્ભવસ્તાત તાલમેઘો મહાબલઃ

ઉપતાપયતે દેવાન્ધૂમકેતુરિવોચ્છ્રિતઃ ।
તેન દેવગણાઃ સર્વે દુઃખિતા દાનવેન ચ

તાલમેઘો દૈત્યપતિઃ સર્વાન્નો બાધતે બલી ।
તસ્માત્ત્વાં શરણં પ્રાપ્તાઃ શરણં નો વિધે ભવ

તતઃ પ્રસન્નો ભગવાન્ વેધાસ્તાનબ્રવીદ્વચઃ

બ્રહ્મોવાચ -
તાલમેઘેન વો મધ્યે બલી તેન સમઃ સુરાઃ ।
વિના માધવદેવેન સાધ્યો મે નૈવ દાનવઃ

તતઃ સુરગણાઃ સર્વે વિરિઞ્ચિપ્રમુખા નૃપ ।
ક્ષીરોદં પ્રસ્થિતાઃ સર્વે દુઃખિતાસ્તેન વૈરિણા

ત્વરિતાઃ પ્રસ્થિતા દેવાઃ કેશવં દ્રષ્ટુકામ્યયા ।
ક્ષીરોદં સાગરં ગત્વાસ્તુવંસ્તે જલશાયિનમ્

દેવા ઊચુઃ ।
જગદાદિરનાદિસ્ત્વં જગદન્તોઽપ્યનન્તકઃ ।
જગન્મૂર્તિરમૂર્તિસ્ત્વં જય ગીર્વાણપૂજિત

જય ક્ષીરોદશયન જય લક્ષ્મ્યા સદા વૃત ।
જય દાનવનાશાય જય દેવકિનન્દન

જય શઙ્ખગદાપાણે જય ચક્રધર પ્રભો ।
ઇતિ દેવસ્તુતિં શ્રુત્વા પ્રબુદ્ધો જલશાય્યથ

ઉવાચ મધુરાં વાણીં મેઘગમ્ભીરનિસ્વનામ્ ।
કિમર્થં બોધિતો બ્રહ્મન્ સમર્થૈર્વઃ સુરાસુરૈઃ

બ્રહ્મોવાચ -
તાલમેઘભયાત્કૃષ્ણ સમ્પ્રાપ્તાસ્તવ મન્દિરમ્ ।
ન વધ્યઃ કસ્યચિત્પાપસ્તાલમેઘો જનાર્દન

ત્વમેવ જહિ તં દુષ્ટં મૃત્યું યાસ્યતિ નાન્યથા

શ્રીકૃષ્ણ ઉવાચ -
સ્વસ્થાનં ગમ્યતાં દેવાઃ સ્વકીયાં લભત પ્રજામ્ ।
દુષ્ટાત્માનં હનિષ્યામિ તાલમેઘં મહાબલમ્

સ્થાનં બ્રુવન્તુ મે દેવા વસેદ્યત્ર સ દાનવઃ

દેવા ઊચુઃ ।
હિમાચલગુહાયાં સ વસતે દાનવેશ્વરઃ ।
ચતુર્વિંશતિસાહસ્રૈઃ કન્યાભિઃ પરિવારિતઃ

તુરઙ્ગૈઃ સ્યન્દનૈઃ કૃષ્ણ સંખ્યા તસ્ય ન વિદ્યતે ।
નટા નાનાવિધાસ્તત્ર અસંખ્યાતગુણા હરે

દ્વિરદાઃ પર્વતાકારા હયાશ્ચ દ્વિરદોપમાઃ ।
મહાબલો વસેત્તત્ર ગીર્વાણભયદાયકઃ

શ્રુત્વા દેવો વચસ્તેષાં દેવાનામાતુરાત્મનામ્ ।
અચિન્તયદ્ગરુત્મન્તં શત્રુસઙ્ઘવિનાશનમ્

ચક્રં કરેણ સંગૃહ્ય ગદાચક્રધરઃ પ્રભુઃ ।
શાર્ઙ્ગં ચ મુશલં સીરં કરૈર્ગૃહ્ય જનાર્દનઃ

આરૂઢઃ પક્ષિરાજેન્દ્રં વધાર્થં દાનવસ્ય ચ ।
દાનવસ્ય પુરે પેતુરુત્પાતા ઘોરરૂપિણઃ

ગોમાયુર્ગૃધ્રમધ્યે તુ કપોતૈઃ સમમાવિશત્ ।
વિના વાતેન તસ્યૈવ ધ્વજદણ્ડઃ પપાત હ

સર્પસૂષકયોર્યુદ્ધં તથા કેસરિનાગયોઃ ।
ઉન્માર્ગાઃ સરિતસ્તત્રાવહન્રક્તવિમિશ્રિતાઃ ।
અકાલતરુપુષ્પાણિ દૃશ્યન્તે સ્મ સમન્તતઃ

તતઃ પ્રાપ્તો જગન્નાથો હિમવન્તં નગેશ્વરમ્ ।
પાઞ્ચજન્યશ્વસહસા પૂરિતઃ પુરસન્નિધૌ

તેન શબ્દેન મહતા હ્યારૂઢો દાનવેશ્વરઃ ।
ઉવાચ ચ તદા વાક્યં તાલમેઘો મહાબલઃ

તાલમેઘ ઉવાચ -
કોઽયં મૃત્યુવશં પ્રાપ્તો હ્યજ્ઞાત્વા મમ વિક્રમમ્ ।
ધુન્ધુમારાજ્ઞયા હ્યાશુ સ્વસૈન્યપરિવારિતઃ

બલાદાનય તં બદ્ધ્વા મમાગ્રે બહુશાલિનમ્

ધુન્ધુમાર ઉવાચ -
આનયામિ ન સન્દેહઃ સુરો યક્ષોઽથ કિન્નરઃ ।
સ્યન્દનૌઘૈઃ સમાયુક્તો ગજવાજિભટૈઃ સહ

હૃષ્ટસ્તતો જગદ્યોનિઃ સુપર્ણસ્થો મહાબલઃ ।
ગૃહ્યતાં ગૃહ્યતામેષ ઇત્યુક્તાસ્તેન કિંકરાઃ

ચતુર્દિક્ષુ પ્રધાવન્ત ઇતશ્ચેતશ્ચ સર્વતઃ ।
સુપર્ણેનાગ્નિરૂપેણ દગ્ધાસ્તે શલભા યથા

ધુન્ધુમારોઽપિ કૃષ્ણેન શરઘાતેન તાડિતઃ ।
હતો વક્ષઃસ્થલે પાપો મૃતાવસ્થો રથોપરિ

હાહાકારં તતઃ સર્વે દાનવાશ્ચક્રુરાતુરાઃ ।
તાલમેઘસ્તતઃ ક્રુદ્ધો રથારૂઢો વિનિર્ગતઃ ।
દદૃશે કેશવં પાર્થ શઙ્ખચક્રગદાધરમ્

તાલમેઘ ઉવાચ -
અન્યે તે દાનવાઃ કૃષ્ણ યે હતાઃ સમરે ત્વયા ।
હિરણ્યકશિપુપ્રખ્યાનપુમાંસો હિ તેઽચ્યુત

ઇત્યુક્ત્વા દાનવઃ પાર્થ વર્ષયામાસ સાયકૈઃ ।
દાનવસ્ય શરાન્મુક્તાન્ છેદયામાસ કેશવઃ

ગરુત્માનવધીત્સૈન્યમવધ્યં યત્સુરાસુરૈઃ ।
કૃષ્ણેન દ્વિગુણાસ્તસ્ય પ્રેષિતાઃ સ્વશિલીમુખાઃ

દ્વિગુણં દ્વિગુણીકૃત્ય પ્રેષયામાસ દાનવઃ ।
તાનપ્યષ્ટગુણૈઃ કૃષ્ણશ્છાદયામાસ સાયકૈઃ

તતઃ ક્રુદ્ધેન દૈત્યેન હ્યાગ્નેયં બાણમુત્તમમ્

વારુણં પ્રેષયામાસ ત્વાગ્નેયં શમિતં તતઃ ।
વારુણેનૈવ વાયવ્યં તાલમેઘો વ્યસર્જયત્

સાર્પં ચૈવ હૃષીકેશો વાયવ્યસ્ય પ્રશાન્તયે ।
નારસિંહં નૃસિંહોઽપિ પ્રેષયામાસ પાણ્ડવ

નારસિંહં તતો દૃષ્ટ્વા તાલમેઘો મહાબલઃ ।
ઉત્તીર્ય સ્યન્દનાચ્છીઘ્રં ગૃહીત્વા ખડ્ગચર્મણી

કૃષ્ણ ત્વાં પ્રેષયિષ્યામિ યમમાર્ગં સુદારુણમ્ ।
ઇત્યુક્ત્વા દાનવઃ પાર્થ આગતઃ કેશવં પ્રતિ

ખડ્ગેનાતાડયદ્દૈત્યો ગદાપાણિં જનાર્દનમ્ ।
મણ્ડલાગ્રં તતો ગૃહ્ય કેશવો હૃષ્ટમાનસઃ

જઘનોરઃસ્થલે પાર્થ તાલમેઘં મહાહવે ।
જનાર્દનસ્તદા દૈત્યં દૈત્યો હરિમહન્મૃધે

જનાર્દનસ્તતઃ ક્રુદ્ધસ્તાલમેઘાય ભારત ।
અમોઘં ચક્રમાદાય મુક્તં તસ્ય ચ મૂર્ધનિ

નિપપાત શિરસ્તસ્ય પર્વતાશ્ચ ચકમ્પિરે ।
સમુદ્રાઃ ક્ષુભિતાઃ પાર્થ નદ્ય ઉન્માર્ગગામિનીઃ

પુષ્પવૃષ્ટિં તતો દેવા મુમુચુઃ કેશવોપરિ ।
અવધ્યઃ સુરસઙ્ઘાનાં સૂદિતઃ કેશવ ત્વયા

સ્વસ્થાશ્ચૈવ તતો દેવાસ્તાલમેઘે નિપાતિતે ।
જનાર્દનોઽપિ કૌન્તેય નર્મદાતટમાશ્રિતઃ

ક્ષીરોદાં નર્મદાં મત્વા અનન્તભુજગોપરિ ।
લક્ષ્મ્યા સમન્વિતઃ કૃષ્ણો નિલીનશ્ચોત્તરે તટે

ચક્રં વિભીષણં મર્ત્યે જ્વાલામાલાસમન્વિતમ્ ।
પતિતં નર્મદાતોયે જલશાયિસમીપતઃ

નિર્ધૂતકલ્મષં જાતં નર્મદાતોયયોગતઃ ।
તાલમેઘવધોત્પન્નં યત્પાપં નૃપનન્દન

તત્સ્રવં ક્ષાલિતં સદ્યો નર્મદાંભસિ ભારત ।
તદાપ્રભૃતિ લોકેઽસ્મિઞ્જલશાયી મહીપતે

ચક્રતીર્થં વદન્ત્યન્યે કેચિત્કાલાઘનાશનમ્ ।
વિખ્યાતં ભારતે વર્ષે નર્મદાયાં મહીપતે

તત્તીર્થસ્ય પ્રભાવોઽયં શ્રૂયતામવનીપતે ।
યથાઽનન્તો હિ નાગાનાં દેવાનાં ચ જનાર્દનઃ

માસાનાં માર્ગશીર્ષોઽસ્તિ નદીનાં નર્મદા યથા ।
માસિ માર્ગશિરે પાર્થ હ્યેકાદશ્યાં સિતેઽહનિ

ગત્વા યો મનુજો ભક્ત્યા કામક્રોધવિવર્જિતઃ ।
વૈષ્ણવીં ભાવનાં કૃત્વા જલેશં તુ વ્રજેત વૈ

એકભુક્તં ચ નક્તં ચ તથૈવાયાચિતં નૃપ ।
ઉપવાસં તથા દાનં બ્રાહ્મણાનાં ચ ભોજનમ્

કરોતિ ચ કુરુશ્રેષ્ઠ ન સ યાતિ યમાલયમ્ ।
યમલોકભયાદ્ભીતા યે લોકાઃ પાણ્ડુનન્દન

તે પશ્યન્તુ શ્રિયઃ કાન્તં નાગપર્યઙ્કશાયિનમ્ ।
ગોપીજનસમાવૃત્તં યોગનિદ્રાં સમાશ્રિતમ્ ।
વિશ્વરૂપં જગન્નાથં સંસારભયનાશનમ્

સ્નાપયેત્પરયા ભક્ત્યા ક્ષૌદ્રક્ષીરેણ સર્પિષા ।
ખણ્ડેન તોયમિશ્રેણ જગદ્યોનિં જનાર્દનમ્

સ્નાપ્યમાનં ચ પશ્યન્તિ યે લોકા ગતમત્સરાઃ ।
તે યાન્તિ પરમં લોકં સુરાસુરનમસ્કૃતમ્

ઘૃતેન બોધયેદ્દીપમથવા તૈલપૂરિતમ્ ।
રાત્રૌ જાગરણં કૃત્વા દૈવસ્યાગ્રે વિમત્સરાઃ

યે કથાં વૈષ્ણવીં ભક્ત્યા શૃણ્વન્તિ ચ નૃપોત્તમ ।
બ્રહ્મહત્યાદિપાપાનિ નશ્યન્તે નાત્ર સંશયઃ

પ્રદક્ષિણન્તિ યે મર્ત્યા જલશાયિજગદ્ગુરુમ્ ।
પ્રદક્ષિણીકૃતા તૈસ્તુ સપ્તદ્વીપા વસુંધરા

તતઃ પ્રભાતે વિમલે પિત્ઃન્ સંતર્પયેજ્જલૈઃ ।
શ્રાદ્ધં ચ બ્રાહ્મણૈસ્તત્ર યોગ્યૈઃ પાણ્ડવ માનવાઃ

સ્વદારનિરતૈઃ શાન્તૈઃ પરદારવિવર્જકૈઃ ।
વેદાભ્યસનશીલૈશ્ચ સ્વકર્મનિરતૈઃ શુભૈઃ

નિત્યં યજનશીલૈશ્ચ ત્રિસન્ધ્યાપરિપાલકૈઃ ।
શ્રદ્ધયા કારયેચ્છ્રાદ્ધં યદીચ્છેચ્છ્રેય આત્મનઃ

તે ધન્યા માનુષે લોકે વન્દ્યા હિ ભુવિ માનવાઃ ।
યે વસન્તિ સદાકાલં પાદપદ્માશ્રયા હરેઃ

જલશાયં પ્રપશ્યન્તિ પ્રત્યક્ષં સુરનાયકમ્ ।
પક્ષોપવાસં પારાકં વ્રતં ચાન્દ્રાયણં શુભમ્

માસોપવાસમુગ્રં ચ ષષ્ઠાન્નં પઞ્ચમં વ્રતમ્ ।
તત્ર તીર્થે તુ યઃ કુર્યાત્સોઽક્ષયાં ગતિમાપ્નુયાત્

શ્રીમાર્કણ્ડેય ઉવાચ -
અતઃ પરં પ્રવક્ષ્યામિ તિલધેનોશ્ચ યત્ફલમ્ ।
યથા યસ્મિન્યદા દેયા દાને તસ્યાઃ શુભં ફલમ્

એતત્કથાન્તરં પુણ્યમૃષેર્દ્વૈપાયનાત્પુરા ।
શ્રુતં હિ નૈમિષે પુણ્યે નારદાદ્યૈરનેકધા

ઇદં પરમમાયુષ્યં મઙ્ગલ્યં કીર્તિવર્ધનમ્ ।
વિપ્રાણાં શ્રાવયન્વિદ્વાન્ફલાનન્ત્યંસમશ્નુતે

બહુભ્યો ન પ્રદેયાનિ ગૌર્ગૃહં શયનં સ્ત્રિયઃ ।
વિભક્તદક્ષિણા હ્યેતા દાતારં નાપ્નુવન્તિ ચ

એકમેતત્પ્રદાતવ્યં ન બહૂનાં યુધિષ્ઠિર ।
સા ચ વિક્રયમાપન્ના દહત્યાસપ્તમં કુલમ્

યથાલાભા તુ સર્વેષાં ચતુર્દ્રોણા તુ ગૌઃ સ્મૃતા ।
દ્રોણસ્ય વત્સકઃ કાર્યો બહૂનાં વાપિ કામતઃ

યસ્મિન્દેશે તુ યન્માનં વિષયે વા વિચારિતમ્ ।
તેન માનેન તાં કુર્વન્નક્ષયં ફલમશ્નુતે

સુખપૂર્વં શુચૌ ભૂમૌ પુષ્પધૂપાક્ષતૈસ્તથા ।
કર્ણાભ્યાં રત્ને દાતવ્યે દીપૌ નેત્રદ્વયે તથા

શ્રીખણ્ડમુરસિ સ્થાપ્યં તાભ્યાં ચૈવ તુ કાઞ્ચનમ્ ।
ઊર્ધ્વે મધુ ઘૃતં દેયં કુર્યાત્સર્ષપરોમકમ્

કમ્બલે કમ્બલં દદ્યાચ્છ્રોણ્યાં મધુ ઘૃતં તથા ।
યવસં પાયસં દદ્યાદ્ઘૃતં ક્ષૌદ્રસમન્વિતમ્

સ્વર્ણશૃઙ્ગી રૂપ્યશિફારુક્મલાઙ્ગૂલસંયુતા ।
રત્નપૃષ્ઠી તુ દાતવ્યા કાંસ્યપાત્રાવદોહિની

યત્સ્યાદ્બાલ્યકૃતં પાપં યદ્વા કૃતમજાનતા ।
વાચા કૃતં કર્મકૃતં મનસા યદ્વિચિન્તિતમ્

જલે નિષ્ઠીવિતં ચૈવ મુશલં વાપિ લઙ્ઘિતમ્ ।
વૃષલીગમનં ચૈવ ગુરુદારનિષેવણમ્

કન્યાયા ગમનં ચૈવ સુવર્ણસ્તેયમેવ ચ ।
સુરાપાનં તથા ચાન્યત્તિલધેનુઃ પુનાતિ હિ

અહોરાત્રોપવાસેન વિધિવત્તાં વિસર્જયેત્ ।
યા સા યમપુરે ઘોરે નદી વૈતરણી સ્મૃતા

વાલુકાયોઽશ્મસ્થલા ચ પચ્યતે યત્ર દુષ્કૃતી ।
અવીચિર્નરકો યત્ર યત્ર યામલપર્વતૌ

યત્ર લોહમુખાઃ કાકા યત્ર શ્વાનો ભયંકરાઃ ।
અસિપત્ત્રવનં ચૈવ યત્ર સા કૂટશાલ્મલી

તાન્સુખેન વ્યતિક્રમ્ય ધર્મરાજાલયં વ્રજેત્ ।
ધર્મરાજસ્તુ તં દૃષ્ટ્વા સૂનૃતં વક્તિ ભારત

વિમાનમુત્તમં યોગ્યં મણિરત્નવિભૂષિતમ્ ।
અત્રારુહ્ય નરશ્રેષ્ઠ પ્રયાહિ પરમાં ગતિમ્

મા ચ ચાટુ ભટે દેહિ મૈવ દેહિ પુરોહિતે ।
મા ચ કાણે વિરૂપે ચ ન્યૂનાઙ્ગે ન ચ દેવલે

અવેદવિદુષે નૈવ બ્રાહ્મણે સર્વવિક્રયે ।
મિત્રઘ્ને ચ કૃતઘ્ને ચ મન્ત્રહીને તથૈવ ચ

વેદાન્તગાય દાતવ્યા શ્રોત્રિયાય કુટુમ્બિને ।
વેદાન્તગસુતે દેયા શ્રોત્રિયે ગૃહપાલકે

સર્વાઙ્ગરુચિરે વિપ્રે સદ્વૃત્તે ચ પ્રિયંવદે ।
પૂર્ણિમાયાં તુ માઘસ્ય કાર્ત્તિક્યામથ ભારત

વૈશાખ્યાં માર્ગશીર્ષ્યાં વાષાઢ્યાં ચૈત્ર્યામથાપિ વા ।
અયને વિષુવે ચૈવ વ્યતીપાતે ચ સર્વદા

ષડશીતિમુખે પુણ્યે છાયાયાં કુંજરસ્ય વા ।
એષ તે કથિતઃ કલ્પસ્તિલધેનોર્મયાનઘ

વ્રજન્તિ વૈષ્ણવં લોકં દત્ત્વા પાદં યમોપરિ ।
પ્રાણત્યાગાત્પરં લોકં વૈષ્ણવં નાત્ર સંશયઃ ।
ભિત્ત્વાશુ ભાસ્કરં યાન્તિ નાત્ર કાર્યા વિચારણા

એતત્તે સર્વમાખ્યાતં ચક્રતીર્થફલં નૃપ ।
યચ્છ્રુત્વા માનવો ભક્ત્યા સર્વપાપૈઃ પ્રમુચ્યતે

॥ ઇતિ શ્રીસ્કાન્દે મહાપુરાણ એકાશીતિસાહસ્ર્યાં સંહિતાયાં પઞ્ચમ આવન્ત્યખણ્ડે જલશાયિતીર્થમાહાત્મ્યવર્ણનં નામ નવતિતમોઽધ્યાયઃ ॥