સ્કંદ પુરાણ · શ્લોક 5.6-2

॥ શ્રીમહાદેવ ઉવાચ ॥ ॥।
સ્વર્ણજ્વાલેશ્વરં ષષ્ઠં વિદ્ધિ ચાત્ર યશસ્વિનિ ॥
યસ્ય દર્શનમાત્રેણ ધનવાનિહ જાયતે

પુરા સાર્દ્ધં ત્વયા દેવિ ક્રીડતો મમ મંદિરે ॥
જાતં વર્ષશતં દિવ્યં સુરતૈકરસસ્ય ચ

દેવૈઃ સર્વૈસ્તતો વહ્નિઃ પ્રેરિતો મમ સંનિધૌ ॥
તતો વહ્નિઃ સમાયાતસ્ત્રૈલોક્યાર્થે યશસ્વિનિ

તતો વહ્નિમુખે ક્ષિપ્તં વીર્યં સ્વં ક્રીડતા મયા ॥
દહ્યમાનસ્તદા તેન ગંગાં વહ્નિર્જગામ હ

તત્ર ગત્વા પ્રચિક્ષેપ વીર્યમગ્નિઃ સુદુર્દ્ધરમ્ ॥
તથાપિ દહ્યતે વહ્નિર્વીર્યશેષેણ પાર્વતિ

જાતં રમ્યં તતો દિવ્યં વીર્યશેષેણ કાંચનમ્ ॥
જ્વલંતં ચાતિતાપેન દુઃસહં દુર્દ્ધરં પ્રિયે

અગ્નેરપત્યં પ્રથમં દૃષ્ટ્વોત્પન્નં તુ પાર્વતિ ॥
લોભાભિભૂતા અસુરાઃ સુરા ગન્ધર્વકિન્નરાઃ ॥

યક્ષાઃ સાધ્યાઃ પિશાચાશ્ચ મનુષ્યા રાક્ષસાઃ ખગાઃ ॥
અભ્યધાવન્સુસંરબ્ધાસ્તે સુવર્ણજિઘૃક્ષવઃ

સુવર્ણાર્થે મહાન્નાદો મમેદમિતિ જલ્પતામ્ ॥
અજ્ઞાનાત્સંગરશ્ચૈવ સંજાતઃ પ્રાણહારકઃ

અથાવરણમુખ્યાનિ નાનાપ્રહરણાનિ ચ ॥
પ્રગૃહ્યાભ્યનદન્નાદૈર્દેવૈઃ સાર્દ્ધં યશસ્વિનિ

અસુરા અસુરૈઃ સાર્દ્ધં મનુષ્યા માનુષૈઃ સહ ॥
ગન્ધર્વાઃ સહ ગન્ધર્વૈઃ કિંનરૈઃ સહ કિંનરાઃ ॥

ભૂતૈઃ સાર્દ્ધં ચ ભૂતાનિ રાક્ષસૈઃ સહ રાક્ષસાઃ ॥
વેતાલૈઃ સહ વેતાલા યુદ્ધં ચક્રુઃ સુદારુણમ્

પુત્રસ્તુ પિતરં દ્વેષ્ટિ પિતા પુત્રં તથૈવ ચ ॥
હંતિ ભાર્યા સ્વભર્તારં ભર્તા ચ સ્વાં પ્રિયાં તથા

માતરં સ્વસુતો હંતિ માતા પુત્રં હિનસ્તિ ચ ॥
તતો વૈરવિનિર્બંધઃ સંજાતઃ સ્વર્ણકારણાત્

સુરાણામસુરાણાં ચ સર્વં ઘોરતરં મહત્ ॥
પ્રાસાશ્ચ વિપુલાસ્તીક્ષ્ણા ન્યપતંત સહસ્રશઃ ॥
તોમરાશ્ચ સુતીક્ષ્ણાગ્રાઃ શસ્ત્રાણિ વિવિધાનિ ચ

સુવર્ણાર્થે મહાદેવિ વમંતો રુધિરં બહુ

અસિશક્તિગદાઋષ્ટ્યો નિપેતુર્ધરણીતલે ॥
છિન્નાનિ પટ્ટિશૈશ્ચૈવ શિરાંસિ યુધિ દારુણૈઃ

રુધિરેણાવલિપ્તાંગા નિહતાશ્ચ પરસ્પરમ્ ॥
અદ્રીણામિવ કૂટાનિ ધાતુયુક્તાનિ શેરતે

હાહાકારઃ સમભવદ્ભયકૃચ્ચ સહસ્રશઃ ॥
અન્યોન્યં છિંદતાં શસ્ત્રૈઃ સુવર્ણસ્ય ચ કારણાત્

પરિઘૈરાયસૈઃ પાશૈર્વજ્રકલ્પૈશ્ચ મુષ્ટિભિઃ ॥
નિઘ્નતાં સમરે ઽન્યોન્યં શબ્દો દિવમિવાસ્પૃશત્

છિંધિભિંધિ પ્રધાવ ત્વં પાતયાધિસરેતિ ચ ॥
અશ્રૂયન્ત મહાઘોરાઃ શબ્દાસ્તત્ર સમંતતઃ

એવં તુ તુમુલે યુદ્ધે વર્ત્તમાને મહાભયે ॥
કંપિતા ધરણી દેવિ દેવાસ્ત્રસ્તાઃ સવાસવાઃ

ક્ષુભ્યંતિ સ્મ સમુદ્રાશ્ચ ચેલુશ્ચ ધરણીધરાઃ ॥
તસ્યાર્થે પીડિતં સર્વં સદેવાસુરમાનુષમ્

ઋષયો વાલખિલ્યાદ્યા દેવાઃ શક્રપુરોગમાઃ॥
બૃહસ્પતિં પુરસ્કૃત્ય બ્રહ્મલોકં ગતાઃ સ્ત્રિયઃ

સોચ્છ્વાસા કથયામાસુર્જર્જરીકૃતમસ્તકાઃ ॥
વૃત્તાંતં વિસ્તરાત્સર્વં લોકત્રયવિનાશનમ્

તચ્છ્રુત્વા વચનં તેષાં બ્રહ્મા લોકપિતામહઃ ॥
ચિંતયિત્વા ચ તૈઃ સાર્દ્ધમાજગામ મમાંતિકમ્

મયા પૃષ્ટાસ્તુ તે સર્વે કેનૈતે જર્જરીકૃતાઃ ॥
શસ્ત્રાસ્ત્રૈઃ પીડિતાઃ કેન કસ્માદ્વો ભયમાગતમ્

કશ્ચાસૌ દાનવો દુષ્ટો યેન વૈ પીડિતા ભૃશમ્ ॥
તત્સર્વં કથિતં દેવિ મમાગ્રે ભયવિહ્વલૈઃ

તે મામૂચુસ્તદા દેવા બ્રહ્માદ્યા ભયકારણમ્ ॥

લોભાત્સર્વે વિનષ્ટાઃ સ્મ સુવર્ણસ્ય ચ કારણાત્ ॥
પીડિતં ચ જગત્સર્વં સદેવાસુરમાનુષમ્

ઇતિ તેષાં વચઃ શ્રુત્વા મયા જ્ઞાતં વરાનને ॥
તસ્યાર્થે કલહો ઘોરઃ સંજાતો હિ પરસ્પરમ્

લોકત્રયવિનાશશ્ચ સહસા યેન વૈ કૃતઃ ॥
યમુદ્દિશ્ય ત્યજેત્પ્રાણાંસ્તમાહુર્બ્રહ્મઘાત કમ્

બ્રહ્મહા વહ્નિપુત્રસ્તુ યમુદ્દિશ્ય મૃતો જનઃ ॥
શરીરં શબલં ચૈવ સવિકારં ભવિષ્યતિ

ધાતવો હિ ભવિષ્યંતિ તસ્ય દેહે ન સંશયઃ ॥
લક્ષ્યતે દુઃખમતુલં છેદદાહાદિઘર્ષણમ્

એતસ્મિન્નંતરે વહ્નિર્દૃષ્ટ્વા પુત્રસ્ય ચેષ્ટિતમ્ ॥
જ્ઞાત્વા ક્રોધં મદીયં તુ ભીતો વૈ પુત્રકાર ણાત્

આજગામ સુવર્ણેન સાર્દ્ધં દેવિ મમાંતિકમ્ ॥
પ્રસાદિતોઽહં પુત્રાર્થે વહ્નિના હિ વરાનને

રક્ષણીયસ્ત્વયા દેવ પુત્રોયં તવ શંકર ॥
ભાણ્ડાગારે સ્વકીયે તુ ક્રિયતાં પરમેશ્વર

ત્વયિ તુષ્ટે મહાદેવ પ્રાપ્યોઽયં નાત્ર સંશયઃ ॥
ઇચ્છયા દીયતાં દેવિ યસ્ય કસ્ય જનસ્ય ચ

ઇતિ તસ્ય વચઃ શ્રુત્વા પિતૃદેવમુખસ્ય ચ ॥
તથેતિ ચ પ્રતિજ્ઞાતં મયા લોભાદ્યશસ્વિનિ ॥ ૩૯ ।
સ્નેહાન્મયા વહ્નિપુત્ર ઉત્સંગે ચ કૃતસ્તદા ॥
સ્નેહાદ્વૈ ચુંબિતો મૂર્ધ્નિ પરિષ્વક્તઃ પુનઃપુનઃ

દદામિ તે મહાભાગ વરં વરય શોભનમ્ ॥
પરિતુષ્ટોઽસ્મિ વૈ કામં યથેષ્ટં સમવાપ્નુહિ

અહમાજ્ઞાપયામિ ત્વાં શ્રેયશ્ચૈવમવાપ્સ્યસિ ॥
મમાભીષ્ટકરં સ્થાનં વિદ્યતે પૃથિવીતલે

અક્ષયં પ્રલયે પુત્ર મહાકાલવનં શુભમ્ ॥
તત્રૈવ વિદ્યતે લિંગં કર્કોટકસ્ય દક્ષિણે

મહાપાપહરં પુત્ર દર્શનાદ્દીપ્તિદાયકમ્ ॥
તસ્ય દર્શનમાત્રેણ કૃતકૃત્યો ભવિષ્યસિ

પુણ્યશ્ચૈવ પવિત્રેણ દુર્લભશ્ચ ભવિષ્યતિ ॥
અકુલીનઃ કુલીનસ્તુ સમલો નિર્મલો નરઃ

વિરૂપો રૂપવાંશ્ચૈવ ત્વત્પ્રસાદાદ્ભવિષ્યતિ ॥
દાનાનિ પરિપૂર્ણાનિ વ્રતાનિ નિયમાસ્તથા

યજ્ઞાશ્ચૈવોપવાસાશ્ચ તીર્થં પિંડાદિકં ત્વયા ॥
સુસંપૂર્ણા ભવિષ્યંતિ તવ દાનેન સુવ્રત

સર્વેષાં ચૈવ રત્નાનામાધિપત્યં કરિષ્યસિ ॥
પ્રિયાભીષ્ટો હિ દેવાનાં લોકાનાં ચ ભવિષ્યસિ

ઇત્યુક્તોઽસૌ મહાદેવિ દિવ્યરૂપો વરાનને ॥
જ્વાલામાલા વૃતઃ પુણ્યો નિર્મલો હિ બભૂવ હ

લિંગેનોક્તઃ સુવર્ણસ્તુ દિષ્ટ્યાદિષ્ટ્યેતિ કાંચનમ્ ॥
અદ્યપ્રભૃતિ નામ્ના વૈ ખ્યાતિં યાસ્યસિ ભૂતલે

સ્થાતવ્યં મત્સમીપે તુ વહ્નિપુત્ર ત્વયા સદા ॥
અક્ષયા ભવિતા કીર્ત્તિસ્ત્વદીયા ભુવનત્રયે

ઇત્યુક્તો દેવિ લિંગેન વહ્નિપુત્રોઽતિનિર્મલઃ ॥
જ્વાલાવૃતતનુર્જાતઃ સૂર્યકોટિસમપ્રભઃ

દીપ્તિર્લબ્ધા સુવર્ણેન જ્વાલામાલાકુલા તદા ॥
અતો દેવિ સુવિખ્યાતઃ સ્વર્ણજ્વાલેશ્વરઃ શિવઃ

યસ્તમર્ચયતે ભક્ત્યા સ્વર્ણજ્વાલેશ્વરં શિવમ્ ॥
તસ્ય સંજાયતે દેવિ વિજયો રાજ્યમૂર્જિતમ્ ॥
ઐશ્વર્યં દાનશક્તિશ્ચ પુત્રપૌત્રમનંતકમ્ ॥

જ્ઞાનતોઽજ્ઞાનતો વાપિ યત્પાપં કુરુતે નરઃ ॥
તત્ક્ષાલયતિ દેહોત્થં દર્શનાન્નાત્ર સંશયઃ

યત્ફલં પિંડદાનેન ગયાયાં લભતે નરઃ ॥
તત્ફલં દ્વિગુણં પ્રોક્તં પૂજયા નાત્ર સંશયઃ

ગાયત્ર્યાઃ શતસાહસ્રૈઃ સમ્યગ્જપ્તૈશ્ચ યત્ફલમ્॥
તત્ફલં સમવાપ્નોતિ સ્વર્ણજ્વાલેશ્વરસ્તુતેઃ

યત્પુણ્યં સર્વદાનેન દત્તેન વિધિપૂર્વકમ્ ॥
તત્ફલં સમવાપ્નોતિ કીર્તનાન્નાત્ર સંશયઃ

પૂજયંતિ ચતુર્દશ્યાં સ્વર્ણજ્વાલેશ્વરં તુ યે ॥
પૂજ્યંતે તે સદા લક્ષ્મ્યા પૂરયંત્યા મનોરથાન્

રક્ષિતં ત્રિદશૈર્દેવિ ગણૈર્નાનાવિધૈસ્તથા ॥
લિંગં કશ્ચિન્ન જાનાતિ મમ માયાવિમોહિતઃ

મમ પ્રસાદાત્તદ્દેવિ દૃશ્યતે લિંગમુત્તમમ્ ॥
એતત્તે કથિતં સમ્યગન્યચ્છૃણુ વરાનને

ઇતિ શ્રીસ્કાંદે મહાપુરાણ એકાશીતિસાહસ્ર્યાં સંહિતાયાં પંચમ આવંત્યખણ્ડે ચતુરશીતિલિઙ્ગમાહાત્મ્યે સ્વર્ણજ્વાલેશ્વરમાહાત્મ્યવર્ણનંનામ ષષ્ઠોઽધ્યાયઃ