સ્કંદ પુરાણ · શ્લોક 5.56-2

॥ શ્રીમહાદેવ ઉવાચ ॥ ॥
ષટ્પંચાશત્તમં વિદ્ધિ રેવંતેશ્વરસંજ્ઞકમ્ ॥
યસ્ય દર્શનમાત્રેણ પરા સિદ્ધિઃ પ્રજાયતે

અસહંતી પુરા સંજ્ઞા રવેસ્તેજોઽતિદુઃસહમ્ ॥
તપઃ કર્ત્તું ગતા દેવિ જ્ઞાતા સૂર્યેણ સુવ્રતા

અશ્વરૂપં તતઃ કૃત્વા જગામાથોત્તરાન્કુરૂન્ ॥
દદૃશે તત્ર સંજ્ઞાં ચ વડવારૂપધારિણીમ્

ગતા સા સમ્મુખં તસ્ય પૃષ્ઠરક્ષણતત્પરા ॥
તતોભૂન્નાસિકાયોગસ્તયોસ્તત્ર સમેતયોઃ

નાસત્ય દસ્રૌ તનયાવશ્વવક્ત્રૌ વિનિર્ગતૌ ॥
રેતસોંઽતે ચ રેવંતઃ ખડ્ગી ચર્મી તનુત્રધૃક્

અશ્વારૂઢઃ સમુદ્ભૂતસ્તતો બાણધનુર્દ્ધરઃ ॥
તેન વૈ જાતમાત્રેણ અશ્વારૂઢેન લીલયા ॥
નિર્જિતં ચ જગચ્ચેદં સદેવાસુરમાનુષમ્

તતો દેવાઃ પરાભૂતા બ્રહ્માણં શરણં ગતાઃ ॥
પ્રણમ્ય કથયામાસુર્ભયકંપિતકં ધરાઃ

અસ્માકં વિભવં તેજો રવિપુત્રેણ નાશિતમ્ ॥
રેવંતેન સુરેંદ્રેણ શૃણુ લોકપિતામહ

તસ્ય ગાત્રસમુદ્ભૂતો વહ્નિર્ધાવતિ કાલ જિત્ ॥
જ્વલંતિ પાદપાસ્તેન પતંતિ શિખરાણિ ચ

સર્વતો વ્યાકુલીભૂતં હાહાકારમચેતનમ્ ॥
તેનૈવ પીડિતં સર્વં જ્વાલામાલાસમાકુલમ્

દશદિક્ષુ પ્રવૃત્તોઽયં સમૃદ્ધો હવ્યવાહનઃ ॥
સર્વં કિંશુકસંકાશં પ્રજ્વલન્નિવ દૃશ્યતે

ઇતિ તેષાં વચઃ શ્રુત્વા બ્રહ્મણોક્તં વરાનને ॥
જ્ઞાતં મયા સુરશ્રેષ્ઠા ભવતાં કાર્યમીદૃશમ્

ભવિષ્યતિ ચ વસ્તચ્ચ કાંક્ષિતં યત્સુરોત્તમાઃ ॥
ગચ્છધ્વં સહસા તસ્માચ્છંકરં શરણં સુરાઃ

બ્રહ્મણો વચનં શ્રુત્વા મમાંતિકમુપાગતાઃ ॥
ત્રિદશા ભયસંત્રસ્તા નત્વા મામિ દમબ્રુવન્

આદિત્યતનયેનૈવ રેવંતેન મહેશ્વર ॥
દગ્ધં ત્રિભુવનં સર્વં શરીરસ્થેન વહ્નિના ॥
તેજસા મહતા ચૈવ વિક્રમેણ બલેન ચ

અસાધ્યઃ કિલ સોઽસ્માકં સર્વેષાં દેવસત્તમ ॥
ભવાન્પ્રભવતે તસ્ય નાન્યઃ શંકર કશ્ચન

ત્વાં પ્રપદ્યામહે સર્વે ભયાર્ત્તાઃ શરણાર્થિનઃ ॥
શરણં વરદં દેવં ત્રિદશાનાં મહેશ્વર

મયા સ્મૃતઃ સૂર્યપુત્રો રેવંતસ્તત્ક્ષણાત્પ્રિયે ॥
પ્રાપ્તઃ પ્રીતિપ્રસન્નાત્મા વચનં ચેદમબ્રવીત્

કિં મયા દેવ કર્ત્તવ્યં બ્રૂહિ સર્વમશેષતઃ ॥
તતો મયા સૂર્યપુત્ર ઉત્સંગે ચ કૃતસ્તદા

સ્નેહાદાચુંબિતો મૂર્ધ્નિ પરિષ્વક્તઃ પુનઃપુનઃ ॥
દદામિ તે મહાભાગ વરં વરય સુવ્રત

પરિતુષ્ટોસ્મિ તે કામં યથેષ્ટં કામમાપ્નુહિ ॥
ઇદમાજ્ઞાપયામિ ત્વાં શ્રેયશ્ચૈવમવાપ્સ્યસિ

મમાભીષ્ટં પરં સ્થાનં વિદ્યતે પૃથિવીતલે ॥
અક્ષયં પ્રલયે પુત્ર મહાકાલવનં શુભમ્ ॥
તત્ર દાસ્યામિ તે સ્થાનં તત્ર કીર્ત્તિર્ભવિપ્યતિ

પૂર્વે કંટેશ્વરસ્યાપિ સ્થાનં પરમદુર્લ્ભમ્ ॥
તત્ર ત્વં વસ રેવંત લિંગં દ્રક્ષ્યસિ શાશ્વતમ્

સર્વદા ત્રિદશૈઃ પૂજ્યો ભવિષ્યસિ ન સંશયઃ ॥
ગુહ્યકાધિપતિસ્ત્વં ચ સ્વર્ગલોકે ભવિષ્યસિ

અશ્વશાલાસુ સર્વાસુ પૂજનીયો ભવિષ્યસિ ॥
નૃપતીનાં ગૃહે ચૈવ વસિષ્યસિ સુપૂજિતઃ

તેજો મદીયં તત્સ્થાનં લિંગાકારં સનાતનમ્ ॥
પૂજિતં ત્રિદશૈસ્તત્ર સંસેવ્યં યત્નતસ્ત્વયા

એવમુક્તો મયા દેવિ રેવંતો રવિજસ્તદા ॥
જગામાકાશમાવિશ્ય મહાકાલવનં ક્ષણાત્

દદર્શ તત્ર તલ્લિંગં જ્યોતીરૂપં સનાતનમ્ ॥
સૂર્યપુત્રસ્તુ રેવંતો દૃષ્ટો લિંગેન પાર્વતિ

પ્રોક્તઃ પ્રણયપૂર્વેણ દિષ્ટ્યા દૃષ્ટોઽસિ સૂર્યજ ॥
અદ્યપ્રભૃતિ તે નામ્ના ખ્યાતિં યાસ્યામિ ભૂતલે

સ્થાતવ્યં મત્સમીપે તુ સૂર્યપુત્ર ત્વયા સદા ॥
અક્ષયા ભવિતા કીર્ત્તિસ્ત્વદીયા ભુવનત્રયે

રેવંતેશ્વરસંજ્ઞોઽહં ભવિષ્યામિ ન સંશયઃ ॥
યે માં દ્રક્ષ્યંતિ રેવંત ભક્ત્યા પરમયા યુતાઃ ॥
તેષામશ્વા ભવિષ્યંતિ વિજયો યશ ઊર્જિતમ્

ઐશ્વર્યં દાનશક્તિશ્ચ પુત્રપૌત્રમનંતકમ્ ॥
ગુહ્યકાનાં પતિર્ભૂત્વા સ્વર્ગલોકે સ વત્સ્યતિ

લિંગસ્ય વચનં શ્રુત્વા પ્રોક્તં વૈ રવિસૂનુના ॥
રેવંતેન વિશાલાક્ષિ સંતુષ્ટેનાંતરાત્મના

દેહિ મે હ્યચલા ભક્તિં દેહિ મે સ્થાનમુત્તમમ્ ॥
દેહિ મે પરમં જ્ઞાનં ધ્રુવાં કીર્તિં ચ દેહિ મે

ભગવન્ભૂતભવ્યેશ ભવબંધભયાપહ ।
સંસ્કૃતાર્થોઽસ્મિ સંજાતસ્તવ દેવસ્ય દર્શનાત્

જન્મકોટિસુસંશુદ્ધા યે ત્વાં પશ્યંતિ દેહિનઃ ॥
ન તેષાં પુનરાવૃત્તિર્ઘોરસંસારસાગરે ।

ઇત્યુક્ત્વા રવિસૂનુર્વૈ રેવંતો રવિવલ્લભઃ ॥
રેવંતેશ્વરદેવસ્ય સમીપે સંવ્યવસ્થિતઃ

એષ તે કથિતો દેવિ પ્રભાવઃ પાપનાશનઃ ।
રેવંતેશ્વરદેવસ્ય ઘંટેશ્વરમથો શૃણુ

ઇતિ શ્રીસ્કાંદે મહાપુરાણ એકાશીતિસાહસ્ર્યાં સંહિતાયાં પઞ્ચમ આવંત્યખંડે ચતુરશીતિલિઙ્ગ માહાત્મ્યે રેવંતેશ્વરમાહાત્મ્યવર્ણનંનામ ષટ્પઞ્ચાશત્તમોઽયાયઃ