સ્કંદ પુરાણ · શ્લોક 5.55-3

ઉત્તાનપાદ ઉવાચ -
માહાત્મ્યં તીર્થજં દૃષ્ટ્વા ચિત્રસેનો નરેશ્વરઃ ।
કિં ચકાર ક્વ વા વાસં કિમાહારો બભૂવ હ

ઈશ્વર ઉવાચ -
ભૃગુતુઙ્ગં સમારુહ્ય ઐશાનીં દિશમાશ્રિતઃ ।
તપશ્ચચાર વિપુલં કુણ્ડે તત્ર નૃપોત્તમઃ

સર્વાન્ દેવાન્ હૃદિ ધ્યાત્વા બ્રહ્મવિષ્ણુમહેશ્વરાન્ ।
વિચિક્ષેપ યદાત્માનં પ્રત્યક્ષૌ રુદ્રકેશવૌ ।
કરે ગૃહીત્વા રાજાનં રુદ્રો વચનમબ્રવીત્

ઈશ્વર ઉવાચ -
પ્રાણત્યાગં મહારાજ મા કાલે ત્વં કૃથા વૃથા ।
અદ્યાપ્યસિ યુવા ત્વં વૈ ન યુક્તં મરણં તવ

સ્વસ્થાનં ગચ્છ શીઘ્રં ત્વં ભુક્ત્વા ભોગાન્યથેપ્સિતાન્ ।
કુરુ નિષ્કણ્ટકં રાજ્યં નાકે શક્ર ઇવાપરઃ

ચિત્રસેન ઉવાચ -
ન રાજ્યં કામયે દેવ ન પુત્રાન્ન ચ બાન્ધવાન્ ।
ન ભાર્યાં ન ચ કોશં ચ ન ગજાન્ન તુરંગમાન્

મુઞ્ચ મુઞ્ચ મહાદેવ મા વિઘ્નઃ ક્રિયતાં મમ ।
સ્વર્ગપ્રાપ્તિર્મમાદ્યૈવ ત્વત્પ્રસાદાન્મહેશ્વર

ઈશ્વર ઉવાચ -
યસ્યાગ્રતો ભવેદ્બ્રહ્મા વિષ્ણુઃ શમ્ભુસ્તથૈવ ચ ।
સ્વર્ગેણ તસ્ય કિં કાર્યં સ ગતઃ કિં કરિષ્યતિ

તુષ્ટા વયં ત્રયો દેવા વૃણીષ્વ વરમુત્તમમ્ ।
યથેપ્સિતં મહારાજ સત્યમેતદસંશયમ્

ચિત્રસેન ઉવાચ -
યદિ તુષ્ટાસ્ત્રયો દેવા બ્રહ્મવિષ્ણુમહેશ્વરાઃ ।
અદ્યપ્રભૃતિ યુષ્માભિઃ સ્થાતવ્યમિહ સર્વદા

ગયાશિરો યથા પુણ્યં કૃતં યુષ્માભિરેવ ચ ।
તથૈવેદં પ્રકર્તવ્યં શૂલભેદં ચ પાવનમ્

યત્રયત્ર સ્થિતા યૂયં તત્રતત્ર વસામ્યહમ્ ।
ગણાનાં ચૈવ સર્વેષામાધિપત્યમથાસ્તુ મે

ઈશ્વર ઉવાચ -
અદ્યપ્રભૃતિ તિષ્ઠામઃ શૂલભેદે નરેશ્વર ।
ત્રિકાલાં હિ ત્રયો દેવાઃ કલાંશેન વસામહે

નન્દિસંજ્ઞો ગણાધીશો ભવિષ્યતિ ભવાન્ધ્રુવમ્ ।
મત્સમીપે તુ ભવત આદૌ પૂજા ભવિષ્યતિ

પ્રક્ષિપ્ય તાનિ ચાસ્થીનિ યત્ર દીર્ઘતપા યયૌ ।
સકુટુમ્બો વિમાનસ્થઃ સ્વર્ગતસ્ત્વં તથા કુરુ

એવં દેવા વરં દત્ત્વા ચિત્રસેનાય પાર્થિવ ।
કુણ્ડમૂર્ધનિ યામ્યાયાં ત્રયો દેવાસ્તદા સ્થિતાઃ

પરસ્પરં વદન્ત્યેવં પુણ્યતીર્થમિદં પરમ્ ।
યથા હિ ગયાશિરઃ પુણ્યં પૂર્વમેવ પઠ્યતે ।
તથા રેવાતટે પુણ્યં શૂલભેદં ન સંશયઃ

ઈશ્વર ઉવાચ -
ઇદં તીર્થં તથા પુણ્યં યથા પુણ્યં ગયાશિરઃ ।
સકૃત્પિણ્ડોદકેનૈવ નરો નિર્મલતાં વ્રજેત્

એકં ગયાશિરો મુક્ત્વા સર્વતીર્થાનિ ભૂપતે ।
શૂલભેદસ્ય તીર્થસ્ય કલાં નાર્હન્તિ ષોડશીમ્

કુણ્ડમુદીચ્યાં યામ્યાયાં દશહસ્તપ્રમાણતઃ ।
રૌદ્રવારુણકાષ્ઠાયાં પ્રમાણં ચૈકવિંશતિ

એતત્પ્રમાણં તત્તીર્થં પિણ્ડદાનાદિકર્મસુ ।
નાધર્મનિરતા દાતું લભન્તે દાનમત્ર હિ

વિષ્ણુસ્તુ પિતૃરૂપેણ બ્રહ્મરૂપી પિતામહઃ ।
પ્રપિતામહો રુદ્રોઽભૂદેવં ત્રિપુરુષાઃ સ્થિતાઃ

કદા પશ્યતિ તીર્થં વૈ કદા નસ્તારયિષ્યતિ ।
ઇતિ પ્રતીક્ષાં કુર્વન્તિ પુત્રાણાં સતતં નૃપ ।
શૂલભેદે નરઃ સ્નાત્વા દૃષ્ટ્વા શૂલધરં સકૃત્

નાપુત્રો નાધનો રોગી સપ્તજન્મસુ જાયતે ।
એકવિંશતિં પિતુઃ પક્ષે માતુશ્વૈવેકવિંશતિમ્

ભાર્યાપક્ષે દશૈવેહ કુલાન્યેતાનિ તારયેત્ ।
શૂલભેદવને રાજઞ્છાકમૂલફલૈરપિ

એકસ્મિન્ભોજિતે વિપ્રે કોટીર્ભવતિ ભોજિતા ।
પઞ્ચસ્થાનેષુ યઃ શ્રાદ્ધં કુરુતે ભક્તિમાન્નરઃ

કુલાનિ પ્રેતભૂતાનિ સર્વાણ્યપિ હિ તારયેત્ ।
દ્વિજદેવપ્રસાદેન પિતૄણાં ચ પ્રસાદતઃ

શ્રાદ્ધદો નિવસેત્તત્ર યત્ર દેવો મહેશ્વરઃ ।
સ્યુરાત્મઘાતિનો યે ચ ગોબ્રાહ્મણહનાશ્ચ યે

દંષ્ટ્રિભિર્જલપાતે ચ વિદ્યુત્પાતેષુ યે મૃતાઃ ।
ન યેષામગ્નિસંસ્કારો નાશૌચં નોદકક્રિયા

તત્ર તીર્થે તુ યસ્તેષાં શ્રાદ્ધં કુર્વીત ભક્તિતઃ ।
મોક્ષાવાપ્તિર્ભવેત્તેષાં યુગમેકં ન સંશયઃ

અજ્ઞાનાદ્યત્કૃતં પાપં બાલભાવાચ્ચ યત્કૃતમ્ ।
તત્સર્વં નાશયેત્પાપં સ્નાનમાત્રેણ ભૂપતે

રજકેન યથા ધૌતં વસ્ત્રં ભવતિ નિર્મલમ્ ।
તથા પાપોઽપિ તત્તીર્થે સ્નાતો ભવતિ નિર્મલઃ

સંન્યાસં કુરુતે યોઽત્ર તીર્થે વિધિસમન્વિતમ્ ।
ધ્યાયન્નિત્યં મહાદેવં સ ગચ્છેત્પરમં પદમ્

ક્રીડિત્વા સ યથાકામં સ્વેચ્છયા શિવમન્દિરે ।
વેદવેદાઙ્ગતત્ત્વજ્ઞો જાયતેઽસૌ શુભે કુલે

રૂપવાન્સુભગશ્ચૈવ સર્વવ્યાધિવિવર્જિતઃ ।
રાજા વા રાજપુત્રો વાચારસમન્વિતઃ

એતત્તે કથિતં રાજંસ્તીર્થસ્ય ફલમુત્તમમ્ ।
યચ્છ્રુત્વા માનવો નિત્યં મુચ્યતે સર્વકિલ્બિષૈઃ

ય ઇદં શ્રાવયેન્નિત્યમાખ્યાનં દ્વિજપુંગવાન્ ।
શ્રાદ્ધે દેવકુલે વાપિ પઠેત્પર્વણિ પર્વણિ

ગીર્વાણાસ્તસ્ય તુષ્યન્તિ મનુષ્યાઃ પિતૃભિઃ સહ ।
પઠતાં શૃણ્વતાં ચૈવ નશ્યતે સર્વપાતકમ્

લિખિત્વા તીર્થમાહાત્મ્યં બ્રાહ્મણેભ્યો દદાતિ યઃ ।
જાતિસ્મરત્વં લભતે પ્રાપ્નોત્યભિમતં ફલમ્

રુદ્રલોકે વસેત્તાવદ્યાવદક્ષરમન્વિતમ્

॥ ઇતિ શ્રીસ્કાન્દે મહાપુરાણ એકાશીતિસાહસ્ર્યાં સંહિતાયાં પઞ્ચમ આવન્ત્યખણ્ડે રેવાખણ્ડે શૂલભેદમાહાત્મ્યે કાશીરાજમોક્ષગમનં નામ પઞ્ચપઞ્ચાશત્તમોઽધ્યાયઃ ॥