સ્કંદ પુરાણ · શ્લોક 5.52-3

ઈશ્વર ઉવાચ -
અન્યદાખ્યાનકં વક્ષ્યે પુરા વૃત્તં નરાધિપ ।
સકુટુમ્બો ગતઃ સ્વર્ગં મુનિર્યત્ર મહાતપાઃ

ઉત્તાનપાદ ઉવાચ -
કથં નાકં ગતો વિપ્રઃ સકુટુમ્બો મહાનૃષિઃ ।
કૌતુકં પરમં દેવ કથયસ્વ મમ પ્રભો

ઈશ્વર ઉવાચ -
ચિત્રસેન ઇતિ ખ્યાતઃ કાશીરાજઃ પુરાભવત્ ।
શૂરો દાતા સુધર્માત્મા સર્વકામસમૃદ્ધિમાન્

સા પુરી જનસંકીર્ણા નાનારત્નોપશોભિતા ।
વારાણસીતિ વિખ્યાતા ગઙ્ગાતીરમુપાશ્રિતા

શરચ્ચન્દ્રપ્રતીકાશા વિદ્વજ્જનવિભૂષિતા ।
ઇન્દ્રયષ્ટિસમાકીર્ણા ગોપગોકુલસંવૃતા

બહુધ્વજસમાકીર્ણા વેદધ્વનિનિનાદિતા ।
વણિગ્જનૈર્બહુવિધૈઃ ક્રયવિક્રયશાલિની

યન્ત્રાદાનૈઃ પ્રતોલીભિરુચ્ચૈશ્ચાન્યૈઃ સુશોભિતા ।
દેવતાયતનૈર્દિવ્યૈરાશ્રમૈર્ગહનૈર્યુતા

નાનાપુષ્પફલૈર્રમ્યા કદલીખણ્ડમણ્ડિતા ।
પનસૈર્બકુલૈસ્તાલૈરશોકૈરામ્રકૈસ્તથા

રાજવૃક્ષકપિત્થૈશ્ચ દાડિમૈરુપશોભિતા ।
વેદાધ્યયનનિર્ઘોષૈઃ પવિત્રીકૃતમઙ્ગલા

તસ્યા ઉત્તરદિગ્ભાગે આશ્રમોઽભૂત્સુશોભનઃ ।
તન્મન્દારવનં નામ ત્રિષુ લોકેષુ વિશ્રુતમ્

બહુમન્દારસંયુક્તં તેન મન્દારકં વિદુઃ ।
વિપ્રો દીર્ઘતપા નામ સર્વદા તત્ર તિષ્ઠતિ

તપસ્તપતિ સોઽત્યર્થં તેન દીર્ઘતપાઃ સ્મૃતઃ ।
સ તિષ્ઠતિ સપત્નીકઃ સસુતઃ સસ્નુષસ્તથા

શુશ્રૂષન્તિ સદા તસ્ય પુત્રાઃ પઞ્ચ પ્રયત્નતઃ ।
તસ્ય પુત્રઃ કનીયાંસ્તુ ઋક્ષશૃઙ્ગો મહાતપાઃ

વેદાધ્યયનસમ્પન્નો બ્રહ્મચારી ગુણાન્વિતઃ ।
યોગાભ્યાસરતો નિત્યં કન્દમૂલફલાશનઃ

તિષ્ઠતે મૃગરૂપેણ મૃગયૂથચરસ્તદા ।
દિનાન્તે ચ દિનાન્તે ચ માતાપિત્રોઃ સમીપગઃ

અભિવાદયતે નિત્યં ભક્તિમાન્મુનિપુત્રકઃ ।
પુનર્ગચ્છતિ તત્રૈવ કાનને ગિરિગહ્વરે

ક્રીડન્બાલમૃગૈઃ સાર્દ્ધં પ્રત્યહં સ મુનેઃ સુતઃ ।
કદાચિદ્દૈવયોગેન ઋક્ષશૃઙ્ગો મમાર સઃ

॥ ઇતિ શ્રીસ્કાન્દે મહાપુરાણ એકાશીતિસાહસ્ર્યાં સંહિતાયાં પઞ્ચમ આવન્ત્યખણ્ડે રેવાખણ્ડે શૂલભેદમાહાત્મ્યે ઋક્ષશૃઙ્ગચરિત્રે દીર્ઘતપોમુન્યાખ્યાનવર્ણનં નામ દ્વિપઞ્ચાશત્તમોઽધ્યાયઃ ॥