સ્કંદ પુરાણ · શ્લોક 5.43-3
શ્રીમાર્કણ્ડેય ઉવાચ -
તતો ગચ્છેત્તુ રાજેન્દ્ર વિમલેશ્વરમુત્તમમ્ ।
તત્ર દેવશિલા રમ્યા સ્વયં દેવૈર્વિનિર્મિતા
તત્ર સ્નાત્વા તુ યો ભક્ત્યા બ્રાહ્મણાન્પૂજયેન્નૃપ ।
સ્વલ્પેનાપિ હિ દાનેન તસ્ય ચાન્તો ન વિદ્યતે
યુધિષ્ઠિર ઉવાચ -
કાનિ દાનાનિ વિપ્રેન્દ્ર શસ્તાનિ ધરણીતલે ।
યાનિ દત્ત્વા નરો ભક્ત્યા મુચ્યતે સર્વપાતકૈઃ
શ્રીમાર્કણ્ડેય ઉવાચ -
સુવર્ણં રજતં તામ્રં મણિમૌક્તિકમેવ ચ ।
ભૂમિદાનં ચ ગોદાનં મોચયત્પશુભાન્નરમ્
તત્ર તીર્થે તુ યઃ કશ્ચિત્કુરુતે પ્રાણસંક્ષયમ્ ।
રુદ્રલોકે વસેત્તાવદ્યાવદા ભૂતસમ્પ્લવમ્
તતઃ પુષ્કરિણીં ગચ્છેત્સર્વપાપક્ષયંકરીમ્ ।
તત્ર સ્નાત્વાર્ચયેદ્દેવં તેજોરાશિં દિવાકરમ્
ઋચમેકાં જપેત્સામ્નઃ સામવેદફલં લભેત્ ।
યજુર્વેદસ્ય જપનાદૃગ્વેદસ્ય તથૈવ ચ
અક્ષરં વા જપેન્મન્ત્રં ધ્યાયમાનો દિવાકરમ્ ।
આદિત્યહૃદયં જપ્ત્વા મુચ્યતે સર્વકિલ્બિષૈઃ
તત્ર તીર્થે તુ યઃ સ્નાત્વા વિધિના જપેદ્દ્વિજાન્ ।
તસ્ય કોટિગુણં પુણ્યં જાયતે નાત્ર સંશયઃ
અનાશકેનાગ્નિગત્યા જલે વા દેહપાતનાત્ ।
તસ્મિંસ્તીર્થે મૃતો યસ્તુ સ યાતિ પરમાં ગતિમ્
બ્રાહ્મણઃ ક્ષત્રિયો વૈશ્યઃ શૂદ્રો વા નૃપસત્તમ ।
વિહિતં કર્મ કુર્વાણઃ સ ગચ્છેત્પરમાં ગતિમ્
યુધિષ્ઠિર ઉવાચ -
વ્યાધિં સત્ત્વક્ષયં મોહં જ્ઞાત્વા વર્ણા દ્વિજોત્તમ ।
પાપેભ્યો વિપ્રમુચ્યન્તે કેન તત્સાધનં વદ
શ્રીમાર્કણ્ડેય ઉવાચ -
તિલોદકી તિલસ્નાયી કામક્રોધવિવર્જિતઃ ।
બ્રાહ્મણોઽનશનૈઃ પ્રાણાંસ્ત્યજલ્લભતિ સદ્ગતિમ્
સઙ્ગ્રામે સદ્ગતિં તાત ક્ષત્રિયો નિધને લભેત્ ।
તદભાવાન્મહાપ્રાજ્ઞ સેવમાનો લભેદિતિ
વ્યાધિગ્રહગૃહીતો વા વૃદ્ધો વા વિકલેન્દ્રિયઃ ।
આત્માનં દાહયિત્વાગ્નૌ વિધિના સદ્ગતિં લભેત્
વૈશ્યોઽપિ હિ ત્યજન્પ્રાણાનેવં વૈ શુભભાગ્ભવેત્ ।
જલે વા શુદ્ધભાવેન ત્યક્ત્વા પ્રાણાઞ્છિવો ભવેત્
શૂદ્રોઽપિ દ્વિજશુશ્રૂષુસ્તોષયિત્વા મહેશ્વરમ્ ।
વિમુચ્ય નાન્યથા પાપઃ પતતે નરકે ધ્રુવમ્
અથવા પ્રણવાશક્તો દ્વિજેભ્યો ગુરવે તથા ।
પઞ્ચાગ્નૌ શોષયેદ્દેહમાપૃચ્છ્ય દ્વિજસત્તમાન્
શાન્તદાન્તજિતક્રોધાઞ્છાસ્ત્રયુક્તાન્ વિચક્ષણાન્ ।
તેષાં ચૈવોપદેશેન કરીષાગ્નિં પ્રસાધયેત્
એવં વર્ણા યથાત્વેન મૂઢાહઙ્કારમોહિતાઃ ।
પતન્તિ નરકે ઘોરે યથાન્ધો ગિરિગહ્વરે
યે શાસ્ત્રવિધિમુત્સૃજ્ય વર્તન્તે કામચારતઃ ।
કૃમિયોનિં પ્રપદ્યન્તે તેષાં પિણ્ડો ન ચ ક્રિયા
શ્રુતિસ્મૃત્યુદિતં ધર્મં ત્યક્ત્વા યથેચ્છાચારસેવિનઃ ।
અષ્ટાવિંશતિર્વૈ કોટ્યો નરકાણાં યુધિષ્ઠિર
પ્રત્યેકં વા પતન્ત્યેતે મગ્ના નરકસાગરે ।
દુર્લભં માનુષં જન્મ બહુધર્માર્જિતં નૃપ
તલ્લબ્ધ્વા મદમાત્સર્યં યો વૈ ત્યજતિ માનવઃ ।
સંનિયમ્ય સદાત્માનં જ્ઞાનચક્ષુર્નરો હિ સઃ
અજ્ઞાનતિમિરાન્ધસ્ય જ્ઞાનાંજનશલાકયા
યસ્ય નોન્મીલિતં ચક્ષુર્જ્ઞેયો જાત્યન્ધ એવ સઃ ।
એતત્તે કથિતં સર્વં યત્પૃષ્ટં નૃપસત્તમ
તથાનિષ્ટતરાણાં હિ રુદ્રસ્ય વચનં યથા ।
નર્મદા સરિતાં શ્રેષ્ઠા રુદ્રદેહાદ્વિનિઃસૃતા
તારયેત્સર્વભૂતાનિ સ્થાવરાણિ ચરાણિ ચ ।
સર્વદેવાધિદેવેન ઈશ્વરેણ મહાત્મના
લોકાનાં ચ હિતાર્થાય મહાપુણ્યાવતારિતા ।
માનસં વાચિકં પાપં સ્નાનાન્નશ્યતિ કર્મજમ્
રુદ્રદેહાદ્વિનિષ્ક્રાન્તા તેન પુણ્યતમા હિ સા ।
પ્રાતરુત્થાય યો નિત્યં ભૂમિમાક્રમ્ય ભક્તિતઃ
એતન્મન્ત્રં જપેત્તાત સ્નાનસ્ય લભતે ફલમ્ ।
નમઃ પુણ્યજલે દેવિ નમઃ સાગરગામિનિ
નમોઽસ્તુ પાપનિર્મોચે નમો દેવિ વરાનને
નમોઽસ્તુ તે ઋષિવરસઙ્ઘસેવિતે નમોઽસ્તુ તે ત્રિનયનદેહનિઃસૃતે ।
નમોઽસ્તુ તે સુકૃતવતાં સદા વરે નમોઽસ્તુ તે સતતપવિત્રપાવનિ
॥ ઇતિ શ્રીસ્કાન્દે મહાપુરાણ એકાશીતિસાહસ્ર્યાં સંહિતાયાં પઞ્ચમ આવન્ત્યખણ્ડે રેવાખણ્ડે વિમલેશ્વરતીર્થમાહાત્મ્યવર્ણનં નામ ત્રિચત્વારિંશોઽધ્યાયઃ ॥
મૂળ પાઠ: skandapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0