સ્કંદ પુરાણ · શ્લોક 5.41-2

॥ શ્રીમહાદેવ ઉવાચ ॥ ॥
ચત્વારિંશત્તમં સૈકમીશ્વરં વિદ્ધિ પાર્વતિ ॥
લુંપેશ્વરમિતિ ખ્યાતં નામ યસ્ય મહીતલે

દેશે મ્લેચ્છગણાકીર્ણે બભૂવ જગતીપતિઃ ॥
લુંપાધિપ ઇતિ ખ્યાતો મહેંદ્રસમવિક્રમઃ

તસ્યાસીદ્દયિતા ભાર્યા વિશાલાનામ નામતઃ ॥
સા યૌવનગુણોપેતા રૂપેણાપ્રતિમા ભુવિ

સ યુદ્ધકામો નૃપતિઃ પર્યપૃચ્છદ્વિજોત્તમાન્

અથ કેનાપિ કથિતમાશ્રમે સામગો દ્વિજઃ ॥।
તેન સાર્દ્ધં મહાબાહો યુધ્યસ્વ ત્વં નૃપોત્તમ

તતઃ સ પ્રસ્થિતો રાજા મ્લેચ્છૈઃ સાર્દ્ધં સહસ્રશઃ ॥
તુષારૈર્બર્બરૈર્લુંપૈઃ પહ્લવૈઃ શ્વગણૈસ્તથા

દસ્યુભિઃ સંવૃતઃ ક્રૂરૈઃ ક્રોધેનાકુલિતેંદ્રિયઃ ॥
આજગામાશ્રમં પુણ્યં સામગસ્ય મુનેસ્તદા

મુનિના પૂજિતસ્તેન મધુપર્કાદિવિષ્ટરૈઃ ॥
એતસ્મિન્નન્તરે રાજા હોમધેનું દદર્શ હ

પ્રાર્થયામાસ સહસા ન દત્તા મુનિના તદા ॥
પ્રમથ્ય ચાશ્રમં તસ્ય હોમધેનું જહાર સઃ ॥
વનં બભંજ સકલં તસ્ય વિપ્રસ્ય પશ્યતઃ

કાલ્યમાનાં ચ ગાં દૃષ્ટ્વા વત્સં ચાતીવ દુઃખિતમ્ ॥
ઉવાચ વચનં વિપ્રો મા રાજન્સાહસં કુરુ

એવં વદંતં વિપ્રેંદ્રં શરૈસ્તીક્ષ્ણૈર્જઘાન હ ॥
લુંપઃ ક્રોધસમાવિષ્ટો દુષ્ટો દુષ્ટજનૈર્વૃતઃ

અસકૃત્પુત્રપુત્રેતિ વિલપંતમનાથવત્ ॥
હત્વા ચ સામગં વિપ્રં જગામ સ્વગૃહં નૃપઃ

એતસ્મિન્નંતરે પુત્રઃ સમિત્પાણિરુપાગતઃ ॥
દૃષ્ટ્વા ચ પિતરં વિપ્રં તદા મૃત્યુવશં ગતમ્ ॥
અનાગસં મહાત્માનં વિલલાપ સુદુઃખિતઃ

કેનેદં કુત્સિતં કર્મ કૃતં પાપેન મે પિતા ॥
અયુધ્યમાનો વૃદ્ધઃ સન્હતઃ શરશતૈઃ શિતેઃ

વિલપ્યૈવં સકરુણં બહુના નાવિધં તથા ॥
પ્રેતકાર્યાણિ સર્વાણિ પિતુશ્ચક્રે વિધાનતઃ

દદાહ પિતરં ચાગ્નૌ તોયમાદાય સત્વરમ્ ॥
તસ્ય લુંપાધિપસ્યાપિ દદૌ શાપં સુદારુણમ્

સ્વધર્મનિરતો વિદ્વાન્યેન મે નિહતઃ પિતા ॥
સ પાપાત્મા દુરાચારઃ કુષ્ઠરોગમવાપ્નુયાત્

એતસ્મિન્નન્તરે રાજા કુષ્ઠરોગેણ પીડિતઃ ॥
અચંક્રમણતાં પ્રાપ્તો લુંપાધીશો વરાનને

ઔષધૈરધિકોઽભ્યેતિ બ્રહ્મશાપપ્રભાવતઃ ॥
વૈરાગ્યાન્મર્તુકામોઽસૌ કાષ્ઠાન્યાદાય દુઃખિતઃ

ચિતાં કર્તું સમારેભે સમાયાતોઽથ નારદઃ ॥
પૂજિતો વિધિના તેન દુઃખિતેન નૃપેણ હિ

અથ પપ્રચ્છ લુંપોઽસૌ નારદં મુનિસત્તમમ્ ॥
અકસ્માન્મમ દેવર્ષે કુષ્ઠરોગો બભૂવ હ ॥
તેનાહં પીડિતોઽતીવ ન ચ શાંતિં વ્રજત્યસૌ

ઔષધૈર્વર્દ્ધતે કસ્માદેતદાખ્યાતુમર્હસિ ॥
ન તેસ્ત્વવિદિતં કિંચિદિહલોકે પરત્ર ચ

તસ્ય તદ્વચનં શ્રુત્વા લુંપાધીશસ્ય નારદઃ ॥
કથયામાસ તત્સર્વં બ્રહ્મશાપં સુદુસ્તરમ્

તતઃ સભાર્યો નૃપતિઃ પ્રાર્થયામાસ નારદમ્ ॥
કથં મે ભગવઞ્છાપો દુસ્તરો યાસ્યતિ ક્ષયમ્

એવમુક્તસ્તુ લુમ્પેન નારદો ભગવાનૃષિઃ ॥
કારુણ્યાત્કથયામાસ સભાર્યસ્ય યશસ્વિનિ

મહાકાલવને રાજઁલ્લિંગં કુષ્ઠહરં પરમ્ ॥
સર્વસંપત્કરં તત્ર વિદ્યતે પાપનાશનમ્

શિપ્રાયાશ્ચ તટે રમ્યે કેશવાર્કસ્ય પૂર્વતઃ ॥
તત્ર ત્વં ગચ્છ રાજેંદ્ર કાંત્યા યુક્તો ભવિષ્યસિ

એવમુક્તસ્તુ લુંપોઽસૌ હ્યાજગામ ત્વરાન્વિતઃ ॥
મહાકાલવનં રમ્યં મહર્ષિગણસેવિતમ્

પ્રાપ્તઃ સ્વર્ગોપમં ભૂપઃ શિપ્રયા પરિશોભિતમ્ ॥
વિવેશ ચ મુદા યુક્તો દૃષ્ટ્વા લિંગમનુત્તમમ્

સ્નાત્વા શિપ્રાજલે પુણ્યે મહાપાતકનાશને ॥
દર્શનાત્તસ્ય લિંગસ્ય દિવ્યરૂપો વભૂવ હ

કુષ્ઠરોગેણ મુક્તસ્તુ મુક્તો વૈ બ્રહ્મહત્યયા ॥
કૃતકૃત્યો નૃપો જાતો દર્શનાદેવ પાર્વતિ

સ તત્ર તામુષિત્વૈકાં રજનીં પૃથિવીપતિઃ ॥
તાપસાનાં પરં ચક્રે સત્કારં ભાર્યયા સહ

તતઃ કૃતસ્વસ્ત્વયનસ્તાપસૈસ્તૈર્મહાત્મભિઃ ॥
દિવ્યજ્ઞાનાન્વિતૈર્દિવ્યૈઃ સૂર્યવૈશ્વાનરપ્રભૈઃ

કૃતં નામ તદા તસ્ય લિંગસ્ય કમલાનને ॥
લુંપેનારાધિતો યસ્માદ્દેવોઽયં કુષ્ઠનાશનઃ ॥
લુમ્પેશ્વર ઇતિ ખ્યાતો ભવિષ્યતિ મહીતલે

પૂજયિષ્યંતિ યે ભક્ત્યા લિંગં લુમ્પેશ્વરં પરમ્ ॥
સ્નાત્વા શિપ્રાજલે પુણ્યે તે યાસ્યંતિ પરં પદમ્

પ્રાર્થયિષ્યંતિ યાન્કામાન્મનસા। ચેપ્સિતાન્પ્રિયાન્ ॥
તાનાપ્સ્યંતિ ન સન્દેહો લુમ્પેશસ્ય ચ દર્શનાત્

મહાપાપસમાયુક્તો યઃ પશ્યતિ સમાહિતઃ ॥
લિંગં લુમ્પેશ્વરં સોઽપિ દેવતુલ્યો ભવિષ્યતિ

ગોઘ્નશ્ચૈવ કૃતઘ્નશ્ચ માતૃહા ગુરુતલ્પગઃ ॥
દુષ્ટકર્મસમાચારો ભ્રાતૃહા પિતૃહા તથા

। ।
લુમ્પેશ્વરં સકૃત્પશ્યન્મુચ્યતે સર્વકિલ્બિષૈઃ ॥
પૂજિતોઽપિ દહેત્પાપં સપ્તજન્માર્જિતં ચ યત્

ઇત્યુક્ત્વા મુનયઃ સર્વે પૂજયામાસુ રન્વિતાઃ ॥
કુષ્ઠરોગવિનિર્મુક્તો રાજા સ્વવિષયં ગતઃ

એષ તે કથિતો દેવિ પ્રભાવઃ પાપનાશનઃ ॥
લુમ્પેશ્વરસ્ય દેવસ્ય શૃણુ ગંગેશ્વરં પરમ્

ઇતિ શ્રીસ્કાંદે મહાપુરાણ એકાશીતિસાહસ્ર્યાં સંહિતાયાં પઞ્ચમ આવંત્યખણ્ડે ચતુરશીતિલિઙ્ગમાહાત્મ્યે લુંપેશ્વરમાહાત્મ્યવ ર્ણનંનામૈકોનચત્વારિંશોઽધ્યાયઃ