સ્કંદ પુરાણ · શ્લોક 5.34-2

॥ શ્રીહર ઉવાચ ॥ ॥
ચતુસ્ત્રિંશત્તમં વિદ્ધિ દેવં વૈ કંથડેશ્વરમ્ ॥
યસ્ય દર્શનમાત્રેણ સર્વપાપૈઃ પ્રમુચ્યતે

વિતસ્તાયાસ્તટે રમ્યે બ્રાહ્મણો નિવસન્પુરા ॥
બભૂવ પાંડવોનામ દરિદ્રેણાતિપીડિતઃ

જ્ઞાતિભિશ્ચ પરિત્યક્તો દુષ્ટયા ભાર્યયા તથા ॥
કંથાપ્યેકા સ્થિતા યસ્ય સર્વસ્વપ્રેમધારિણી

તેનાહં સુતકામેન તોષિતો ગિરિગહ્વરે ॥
મયાપ્યુક્તં વિશાલાક્ષિ પુત્રસ્તવ ભવિષ્યતિ

તસ્ય પુત્રઃ સમુત્પન્નઃ કંથામધ્યાદયો નિજઃ ॥
શીતોષ્ણવારિણી કંથા તસ્ય પુત્રસ્ય સાઽભવત્

સ ચ લબ્ધઃ પ્રસાદેન મદીયેન વરાનને ॥
રુદ્રેણ ચ વરો દત્તઃ કંથાયા ભવિતા પુનઃ

અથ ષષ્ઠે ગતે વર્ષે મૌંજીબંધમચિંતયત્ ॥
તદામંત્ર્ય મુનીન્સર્વાન્પ્રસાદ્ય ચ પુનઃ પુનઃ ॥
નમસ્કૃત્ય ઋષીન્સર્વાન્પૂજયામાસ ભક્તિતઃ

ફલૈર્વિત્તાનુસારેણ મૌંજી તસ્યાપ્યબંધત ॥
તેઽપ્યુક્તા મુનયઃ સર્વે પ્રસાદ્ય ચ પુનઃપુન

દીયતામાશિષો હ્યસ્મૈ પુત્રાય મુનિસત્તમાઃ ॥
મમ પુત્રસ્ય પુત્રોઽયં દીર્ઘાયુર્જાયતાં ચિરમ્

તૂષ્ણીંભૂયઃ સ્થિતાઃ સર્વે તચ્છ્રુત્વા નોત્તરં દદુઃ ॥
યદા તે નોત્તરં પ્રોચુસ્તદા મુનિવરઃ સ્વયમ્ ॥
ધ્યાનેન ચિંતયામાસ નૂનમલ્પાયુષં સુતમ્

ઇતિ જ્ઞાત્વા તુ સંમોહમગમત્સહસા મુનિઃ ॥
વિલલાપ સ દુઃખાર્ત્તઃ સુતસ્નેહેન દુઃખિતઃ

॥ વાડવ ઉવાચ॥ ॥
દત્તઃ સ્વયં મહેશેન મમાલ્પાયુઃ કથં સુતઃ ॥
રુદ્રેણ ચ વરો દત્તઃ પ્રસન્નેન પુરા મમ

મત્તુલ્યવીર્યઃ પુત્રસ્તે કંથામધ્યાદ્ભ વિષ્યતિ ॥
જાતં ચ દત્ત્વા હ્યલ્પાયું મિથ્યા ત્ર્યક્ષસ્ય તદ્વચઃ

પિતરં દુઃખિતં દૃષ્ટ્વા તૂષ્ણીંભૂતો મુનિસ્તદા ॥
સ બાલઃ સહસા વાક્યં બભાષે હર્ષવર્દ્ધનમ્

ત્યજત ભયમિદાનીં યન્મમાર્થે વિષણ્ણા વિનિહતનિજયત્નં પ્રેતરાજં કરોમિ ॥
શૃણુત મમ ગિરં ભોઃ સેશ્વરા લોકપાલાઃ પિતૃપતિવિજયાર્થં સત્પ્રતિજ્ઞા મમૈષા

અતિવિષમતપોભિઃ શંકરં તોષયિત્વા સ્વપિતુરપિ ચ ભક્ત્યા હન્મિ મૃત્યોર્જયાશામ્ ॥
કિમતિશયવિષાદ વ્યાકુલાસ્તાત સર્વે સપદિ પિતૃપતિં તં સ્વે વશે સ્થાપયામિ

પ્રયામિ રુદ્રં શરણં મહેશ્વરં દેવં વરં ચાપ્યુમયાઽવિહીનમ્ ॥
શૃણ્વંતુ સર્વે મુનયઃ સમંતાન્ન માદૃશે મૃત્યુપરાભવોસ્તિ

તપોભિરુગ્રૈઃ શિતિકંઠપાદૌ પ્રસાદ્ય મૃત્યું ન ચિરાદ્વિનેષ્યે ॥
કંથાજવાક્યામૃતલોલનેત્રાઃ સંજાતરોમાં ચલસત્સ્વદેહાઃ

પપ્રચ્છુરેનં મુનયઃ શિશું તં જાનાસિ રુદ્રં પરમં કથં ત્વમ્ ॥
વયં ચિરં કાલમુપાસમાનાસ્તપોભિરુગ્રૈર્વ્રતસંચયૈશ્ચ

તથાપિ વિદ્મો ન વયં મહેશં જ્ઞાતસ્ત્વયાસૌ કથમર્ભકેણ ॥
ઈહામહે તં કિલ પુત્ર સમ્યક્છ્રોતું પ્રહર્ષાદ્ભુતજાતરોમાઃ

જ્ઞાતસ્ત્વયા કુત્ર કથં મહેશો મહેશ્વરો વૈ ભુવનૈકનાથઃ

ઇતિ તેષાં વચઃ શ્રુત્વા મુનીનાં ભાવિતાત્મનામ્ ॥
સ બાલઃ કથયામાસ વૃત્તાંતં પર્વતાત્મજે

મમાત્ર ક્રીડતઃ સિદ્ધઃ સિદ્ધિદઃ સમુપાગતઃ ॥
વિજ્ઞાયાલ્પાયુષં માં તુ વાત્સલ્યાદબ્રવીદિદમ્

ગચ્છ પુત્ર મમાદેશાન્મહાકાલવનોત્તમે ॥
દક્ષિણે ચાસ્તિ યલ્લિંગમાનંદેશ્વરલિંગતઃ

તમારાધય શીઘ્રં ત્વં ચિરજીવી ભવિષ્યસિ ॥
તસ્યોપદેશદાનેન જ્ઞાતં સમ્યઙ્મહેશ્વરાત્

નાન્યો દેવોસ્તિ લોકેષુ સત્યં સત્યં મુનીશ્વરાઃ ॥
તસ્માદદ્યૈવ યાસ્યામિ મહાકાલવને શુભે

લિંગમારાધયિષ્યામિ વિષાદસ્ત્યજ્યતામિહ ॥
તસ્ય તદ્વચનં શ્રુત્વા તેન સાર્દ્ધં મહર્ષયઃ

પિતા ચ વિસ્મિતો દેવિ સર્વ એવ સમાગતાઃ ॥
દેવમારાધયામાસ બાલઃ કાલજિઘાંસયા

લિંગમધ્યાત્તતો વાણી નિઃસૃતા પર્વતાત્મજે ॥
અહો તુષ્ટોસ્મિ તે વત્સ કં કામં પ્રદદામ્યહમ્

॥ બાલ ઉવાચ ॥ ॥
યદિ તુષ્ટોઽસિ મે દેવ યે ત્વાં પશ્યંતિ શંકર ॥
પાપકંથાવિનિર્મુક્તાસ્તે સંતુ ચિરજીવિનઃ

બાલસ્ય ભાષિતં શ્રુત્વા લિંગે નોક્તં યશસ્વિનિ ॥
યે ચ માં પૂજયિષ્યંતિ શ્રદ્ધયા પરયા યુતાઃ ॥
તે ભવિષ્યંતિ સતતં જરામરણવર્જિતાઃ

લપ્સ્યંતે પરમાન્કામાન્ભવિષ્યંતિ ગણોત્તમ ॥
પૂજ્યાઃ સર્વેષુ લોકેષુ સર્વાલંકારભૂષિતાઃ

એવં લબ્ધવરઃ કંથઃ પ્રાંજલિઃ સમુપસ્થિતઃ ॥
લિંગેનોક્તઃ પ્રસન્નેન ભૂયો વરય સુવ્રત

વરો વૈ દુર્લભો લોકે દેવદાનવગુહ્યકૈઃ ॥
મયાવતારિતો યસ્માન્નાસ્ત્યદેયં તવાધુના

બાલેનોક્તો મહાદેવ યદિ દેયો વરઃ પુનઃ ॥
મન્નામ્ના દેવ તે ખ્યાતિર્ભૂયાત્ત્રિભુવને ભુવિ

એવમસ્ત્વિતિ લિંગેન પ્રોક્તં તુષ્ટેન પાર્વતિ ॥
તદાપ્રભૃતિ દેવેશો વિખ્યાતઃ કંથડેશ્વરઃ ॥
યસ્ય દર્શનમાત્રેણ ચિરાયુર્જાયતે નરઃ

યઃ સમીક્ષતિ તલ્લિંગં કંથડેશ્વરમીશ્વરમ્

પાપકંથાવિનિર્મુક્તો મુક્તિં યાસ્યતિ ગૌરિ સઃ ॥
પુણ્યં યશસ્યં ગેયં તલ્લિંગં પાપપ્રણાશનમ્ ॥
પુનાતિ પાતકાન્સર્વાન્મમ નામાનુકીર્તનાત્

તેઽધન્યાઃ પુરુષા લોકે તેષાં જન્મ નિરર્થકમ્॥
યૈર્ન દૃષ્ટો મહાકાલે દેવોઽસૌ કંથડેશ્વરઃ

એષ તે કથિતો દેવિ પ્રભાવઃ પાપનાશનઃ ॥
કંથડેશ્વરદેવસ્ય ઇન્દ્રેશ્વરમથો શૃણુ

ઇતિ શ્રીસ્કાંદે મહાપુરાણ એકાશીતિસાહસ્ર્યાં સંહિતાયાં પંચમ આવંત્યખણ્ડે ચતુરશીતિલિઙ્ગમાહાત્મ્યે કંથડેશ્વરમાહાત્મ્યવર્ણનંનામ ચતુસ્ત્રિંશોઽધ્યાયઃ