સ્કંદ પુરાણ · શ્લોક 5.32-2

॥ ઈશ્વર ઉવાચ ॥ ॥
ત્રિષુ લોકેષુ વિખ્યાતં દ્વાત્રિંશત્તમમુત્તમમ્ ॥
વિદ્ધિ સિદ્ધિપ્રદં પુંસાં પત્તનેશ્વરમીશ્વરમ્

પુરાઽહં પર્વતે દેવિ મંદરે ચારુકન્દર્ ॥
ક્રીડન્સાર્દ્ધં ત્વયા પૃષ્ટઃ કદાચિદ્રહસિ સ્થિતઃ

કિમર્થં પર્વતં ત્યક્ત્વા કૈલાસં રમણીયકમ્ ॥
મુક્તા ફલશિલાશુભ્રં શઙ્ખચન્દ્રાંશુનિર્મલમ્

સિદ્ધચારણગન્ધર્વકિંનરોદ્ગીતનાદિતમ્ ॥
સદા પુષ્પદ્રુમચ્છન્નં કદલીવનરાજિતમ્

અથ કોકિલચક્રાહ્વચકોરકુરરાકુલમ્ ॥
પુઽણ્યલોકોપમં સ્થાનં ત્રિવિષ્ટપવિભૂષણમ્

મહાકાલવને શૂન્યે નાનાગુલ્મલતાવૃતે ॥
ગજેંદ્રગજશાર્દૂલ સિંહશમ્બરસંકુલે

ઋક્ષવાનરગોમાયુજન્તુકાદિવિરાજિતે ॥
મયૂરસર્પમાર્જારમૂષિકાદિવિરાજિતે

કથં વાસઃ કૃતો દેવ કૌતૂહલમિદં મમ

ઇતિ પૃષ્ટસ્ત્વયા દેવિ મંદરે ચારુકન્દરે ॥
મયા પ્રોક્તં પ્રસન્નેન પત્તનં ચ મમ પ્રિયે

મહાકાલવનં રમ્યં સ્વર્ગાત્સુખકરં પરમ્ ॥.
સ્મશાનપીઠસત્ક્ષેત્રવનોપરસમાશ્રિતમ્

અનૌપમ્યગુણં વિદ્ધિ પત્તનં પર્વતાત્મજે ॥
એવં પત્તનદેવો વૈ ન દૃષ્ટો ભુવનત્રયે ॥
ગીતવાદિત્રચાતુર્યૈઃ સ્પર્દ્ધતે યઃ સુરાલયમ્

એતસ્મિન્નંતરે દેવિ દેવર્ષિર્નારદો મુનિઃ ॥
દ્રષ્ટુકામઃ સમાયાતો મન્દરે માં યશસ્વિનિ

વિનોદાર્થં મયા પૃષ્ટસ્ત્વત્પ્રિયાર્થં કુતૂહલાત્ ॥
ક્વ ત્વયા ગમિતઃ કાલઃ કલ્પસંખ્યો મહામુને

કસ્મિન્નાશ્રમસંસ્થાને તપસઃ સંચયઃ કૃતઃ ॥
તીર્થાનિ કાનિ ભ્રાંતાનિ ક્વ તે રતિરભૂચ્ચિરમ્

કૌતુકં દૃષ્ટપૂર્વં તુ વદ મે મુનિસત્તમ ॥
ઇતિ પૃષ્ટો મયા દેવિ બ્રહ્મપુત્રો મહામુનિઃ ॥
કથયામાસ વૃત્તાંતં પત્તનસ્ય પ્રયત્નતઃ

બહૂનિ સંપરિક્રમ્ય તીર્થાન્યાયતનાનિ ચ ॥
પત્તનાનિ વિચિત્રાણિ દેશાશ્ચ નગરાણિ ચ

અટનાર્થં મહાદેવ જંબૂદ્વીપે મનોરમે ॥
દૃષ્ટઃ પત્તનરાજશ્ચ સદાનંદકરઃ પરઃ

સ્વેચ્છાકલ્પિતવિન્યાસઃ પ્રાસાદશતકલ્પિતઃ ॥
ઇચ્છાકામફલાવાપ્તિર નિર્દેશ્યસુખાવહઃ

સર્વર્તુકુસુમામોદસુખસ્પર્શાનિલાવૃતઃ ॥
વીણાવેણુરવૈર્ઘુષ્ટો મનઃપ્રહ્લાદકારકઃ

વજ્રેંદ્રનીલવૈડૂર્યચન્દ્રકાંતાદિદી પિતઃ ॥
જરામૃત્યુભયોપેતઃ સર્વવ્યાધિવિવર્જિતઃ

શક્રાગ્નિયમરક્ષોબ્ધિવાયુસોમેશસેવિતઃ ॥
ઊર્દ્ધાધઃ સપ્તલોકેષુ પુણ્યેષુ નિવસંતિ હિ ॥

સદા પ્રમુદિતા દેવાસ્તેઽપિ કાંક્ષંતિ પત્તનન્ન્ ॥
તત્ર શાંતા મહાત્માનો નિવસંતે મહેશ્વર

વિદ્યોતિતદિશો દાંતાઃ સૂર્ય વૈશ્વાનરપ્રભાઃ ॥
દિવ્યાંબરધરા ધીરા જગમુકુટધારિણઃ

વિપ્રા માહેશ્વરાઃ પુણ્યાઃ ક્ષત્રિયા હરતત્પરાઃ ॥
મુમુક્ષવસ્તપોનિષ્ઠા વૈશ્યા શૂદ્રાશ્ચિરાયુપઃ

સ શુભ્રરૂપઃ સ ચ લોહિતાકૃતિઃ સ ચાપિ પીતઃ સસિતેતરઃ ક્વચિત્ ॥
સ નામધેયઃ સ ચ નામવર્જ્યઃ સોઽદૃ શ્યરૂપઃ સ ચ દૃષ્ટરૂપઃ

ક્વચિદ્રવિસહસ્રાક્ષઃ ક્વચિદેકરવિપ્રભઃ ॥
ક્વચિચ્ચન્દ્રાદ્વિશિષ્યેત ક્વચિદંગુલિકાંતિમાન્

જન્મ મૃત્યુજરારોગૈર્દુઃખાનિ વિવિધાનિ ચ ॥
પ્રયાતિ વિલયં તાનિ પ્રસન્ને પત્તનેશ્વરે

એષ તે કથિતો દેવિ પ્રભાવઃ પાપનાશનઃ ॥
પત્તનેશસ્ય દેવસ્ય આનંદેશમતઃ શૃણુ

ઇતિ શ્રીસ્કાંદે મહાપુરાણ એકાશીતિસાહસ્ર્યાં સંહિતાયાં પંચમ આવંત્યખંડે ચતુરશીતિલિંગમાહાત્મ્યે પત્તનેશ્વર માહાત્મ્યવર્ણનંનામ દ્વાત્રિંશોઽધ્યાયઃ