સ્કંદ પુરાણ · અધ્યાય 5.18

॥ સનત્કુમાર ઉવાચ ॥ ॥
એકાનંશાં નમસ્કૃત્ય દેવીં ત્રૈલોક્યવિશ્રુતામ્ ॥
પૂજાં કૃત્વા વિધાનેન સર્વસિદ્ધિફલં લભેત્

અણિમાદિગુણાન્સર્વાન્ગુટિકાસિદ્ધિમંજનમ્ ॥
ખડ્ગં ચ પાદુકે ચૈવ વિલવાસં રસાયનમ્ ॥
સર્વં તુષ્ટા પ્રયચ્છેત નાત્ર કાર્યા વિચારણા

સુરામાંસોપહારૈશ્ચ ભક્ષ્યભોજ્યૈશ્ચ પૂજિતા ॥
સર્વાન્કામાન્નૃણાં દેવી તુષ્ટા દદ્યાચ્ચ સર્વદા

મહાનવમ્યાં યો દેવીં મહિષેણ પ્રપૂજયેત્ ॥
મેષેણ વા યથાલાભં સર્વાન્કામાનવાપ્નુયા ત્

॥ વ્યાસ ઉવાચ ॥ ॥
કથં દેવી સમુત્પન્ના એકાનંશેતિ વિશ્રુતા ॥
તત્સર્વં શ્રોતુમિચ્છામિ સર્વપાપપ્રણાશિની

॥
॥ સનત્કુમાર ઉવાચ ॥ ॥
પુરા કૃતયુગસ્યાદૌ બ્રહ્મા લોકપિતામહઃ ॥
નિશાં સસ્માર ભગવાન્સ્વાં તનૂં પૂર્વસંભવામ્

તતો ભગવતી રાત્રિરુપતસ્થે પિતામહમ્ ॥
તાં વિવિક્તે સમાલોક્ય બ્રહ્મોવાચ વિભાવરીમ્

॥ બ્રહ્મોવાચ ॥ ॥
વિભાવરી મહામાયે વિબુધાનામુપસ્થિતમ્ ॥
યત્કર્તવ્યં ત્વયા દેવિ શૃણુ ચાર્થસ્ય નિશ્ચયમ્

તારકોનામ દૈત્યેંદ્રઃ સુરશત્રુરનિર્જિતઃ ॥
તસ્ય ભયેન વૈ દેવાસ્ત્રસ્તાઃ સર્વે દિવૌકસઃ

તસ્માદ્ભદ્રે મહેશો વૈ જનયિષ્યતિ ચેદ્વરમ્ ॥
સુતં સ ભવિતા તસ્ય તારકસ્યાંતકઃ કિલ

શંકરમ્યાભવત્પત્ની સતી દક્ષસુતા તુ યા ॥
સા પિતુઃ કુપિતા ભદ્રે કસ્મિંશ્ચિત્કારણાંતરે

ભવિત્રી હિમશૈલસ્ય દુહિતા લોકપાવની ॥
વિરહેણ હરસ્તસ્યા મત્વા શૂન્યંજગત્ત્રયમ્

અતપદ્ધિમશૈલસ્ય કંદરે સિદ્ધસેવિતે ॥
પ્રતીક્ષમાણસ્તજ્જન્મ કિંચિત્કાલં વસિષ્યતિ

તસ્માત્સુતપ્તતપસોર્ભવિતા યો મહાપ્રભુઃ ॥
સ ભવિષ્યતિ દૈત્યસ્ય તારકસ્ય નિવારકઃ

જાતમાત્રા તુ સા દેવી સ્વલ્પસંજ્ઞૈવ ભામિની ॥
વિરહોત્કંઠિતા ગાઢં હરસંગમલાલસા

તયોઃ સુતપ્તતપસોઃ સંયોગઃ સ્યાત્સુયુક્તયોઃ ॥
પાર્વતીહરયોસ્તસ્માત્સુરતં શક્તિકારણમ્

ભવેત્તત્ર સુરાણાં ચ કાર્યાર્થે વિપ્રમાચર ॥
વિઘ્નં ત્વયા વિધાતવ્યં યથા તાભ્યાં તથા શૃણુ

ગર્ભસ્થાનેઽથ તાં માતઃ સ્વેન રૂપેણ રંજય ॥
તતો રહસિ શર્વસ્તાં બિભ્રદાનંદપૂર્વકમ્

હાસયિષ્યતિ કાલીતિ તતઃ સા કુપિતા સતી ॥
પ્રયાસ્યતિ તપઃ કર્તું તતઃ સા તપસા યુતા

જનયિષ્યતિ યં શર્વાદિંદુવજ્જ્યોતિમંડ લમ્ ॥
સ ભવિષ્યતિ હંતા વૈ સુરારીણાં ન સંશયઃ

ત્વયાપિ દાનવા દેવિ હંતવ્યા લોકદુર્જયાઃ ॥
યાવચ્ચ ન સતી દેહે સંક્રાંતગુણસંચયા

તત્સંગમેન તાવત્ત્વં દૈત્યાન્હંતું ભવિષ્યસિ ॥
એવં કૃતે ત્વયા દેવિ તપઃ કાલી કરિષ્યતિ

સમાપ્તનિયમા સા ચ યદા ગૌરી ભવિષ્યતિ ॥
તદા તવાપિ સારૂપ્યં શૈલજા સંપ્રદાસ્યતિ

તતસ્તવાપિ સહજા સૈકાનંશા ભવિષ્યતિ ॥
રૂપાંશેન ચ સંયુક્તા ત્વમુમાખ્યા ભવિષ્યસિ

એકાનંશેતિ લોકસ્ત્વાં વરદે પૂજયિષ્યતિ ॥
ભેદૈર્બહુવિધાકારૈઃ સર્વગાં કામસાધનીમ્ ૨૫ ॥
ૐકારવક્ત્રા ગાયત્રી ત્વમેવ બ્રહ્મવાદિની ॥
આક્રાંતરુચિરાકારા રાજ્ઞાં ચાહવશાલિની

વિશાં ત્વં કમલાદેવી શૂદ્રાણાં જનની સ્વયમ્ ॥
જ્ઞાનિનાં જ્ઞેયરૂપા ત્વં ત્વં ગતિઃ સર્વદેહિનામ્

ત્વં ચ કીર્તિમતાં કીર્તિસ્ત્વં ભૂતિઃ સર્વદેહિનામ્ ॥
રતિદા રક્તચિત્તાનાં પ્રીતિસ્ત્વં સ્નેહવર્તિનામ્

ત્વં કાંતિઃ કૃતભૂષા ણાં ત્વં શાંતિર્હૃષ્ટકર્મણામ્ ॥
ત્વં ચ ભ્રાંતિરબોધાનાં ત્વં કીર્તિઃ ક્રમયાજિનામ્

મહાવેલા સમુદ્રાણાં વિલાસસ્ત્વં વિલાસિનામ્ ॥
સંભૂતિસ્ત્વં પદાર્થાનાં સ્થિતિસ્ત્વં લોકશાલિનામ્

ઇત્યનેકવિધૈર્દેવિ રૂપૈર્લોકેષુ ચર્ચિતા ॥
યે ત્વાં પશ્યંતિ વરદે પૂજયિષ્યંતિ ચાપિ યે ॥
કામા નાપ્સ્યંતિ તે સર્વે નિયતં નાત્ર સંશયઃ

ઇત્યેવં સા સમુત્પન્ના બ્રહ્મણા સંસ્તુતા સતી ॥
એકાનંશા મહાદેવી ધ્યાતવ્યા સાપિ ભક્તિતઃ

ઇતિ શ્રીસ્કાંદે મહાપુરાણ એકાશીતિસાહસ્ર્યાં સંહિતાયાં પઞ્ચમ આવંત્યખણ્ડેઽવન્તીક્ષેત્રમાહાત્મ્ય એકાનંશામાહાત્મ્યવર્ણનંનામાષ્ટાદશો ઽધ્યાયઃ