સ્કંદ પુરાણ · શ્લોક 5.17-2

॥ ઈશ્વર ઉવાચ ॥ ॥
દેવં સપ્તદશં વિદ્ધિ વિખ્યાતમપ્સરેશ્વરમ્ ॥
યસ્ય દર્શનમાત્રેણ લોકોઽભીષ્ટાનવાપ્નુયાત્

નંદનાખ્યે વને દેવિ સર્વકામસમન્વિતે ॥
સિદ્ધચારણગંધર્વકિંનરોદ્ગીતનાદિતે

શુકકોકિલચક્રાહ્વચકોરકુરરાવૃતે ॥
દિવ્યલોકોપમસ્થાને ત્રિવિષ્ટપવિ ભૂષણે

તત્રોપવિષ્ટો વૃત્રારિઃ સુરજ્યેષ્ઠશ્ચ સેવિતઃ ॥
નનર્ત્ત રંભા તસ્યાગ્રે નૃત્યભાવાન્વિવૃણ્વતી

તતોન્યચિત્તા સંજાતા કિંચિત્સ્મૃત્વા પ્રમાદતઃ ॥
લયતાલવિહીના ચ દૃષ્ટા વૈ વાસવેન સા

ચુકોપ ચ સુરશ્રેષ્ઠસ્તસ્યાઃ શાપં દદૌ કિલ ॥
વિસ્મૃતિર્માનુષં કર્મ ન દિવ્યં ક્વાપિ દૃશ્યતે ॥
તસ્માત્તુ માનુષે લોકે ગચ્છ ત્વં નિષ્પ્રભા સતી

અથેંદ્રકોપસંક્ષોભાત્પતિતા ભુવિ સાપ્સરાઃ॥
નિશ્ચેષ્ટા વિકલીભૂતા રુદતી વિસ્વરં બહુ

કરુણં વિલપંતી ચ કિં મયા દુષ્કૃતં કૃતમ્ ॥
નિર્મલં ન તપસ્તપ્તં કથં નારાધિતઃ સુરઃ

અથાપ્સરોગણઃ સર્વઃ સખીગણ સમન્વિતઃ ॥
રંભા યત્રૈવ પતિતા સમાયાતો વરાનને ॥
તસ્યાઃ શોકાગ્નિદાહેન સંતપ્તોઽપ્સરસાં ગણઃ

સુસુપ્તા પદ્મિની સાભ્રે યથા નૈવ વિરાજતે ॥
તથા શાપેન વિધ્વસ્તા રંભા નો રાજતે સદા

સખીગણૈઃ પરિવૃતા રંભા દૃષ્ટા વરાનને ॥
દેવર્ષિણા નારદેન વિસ્મિતેનાંતરાત્મના

કસ્માદપ્સરસઃ સદ્યો દૃશ્યંતે શોકવિહ્વલાઃ ॥
કસ્માચ્ચ કરુણં રંભા રોદિત્યેષા મુહુર્મુહુઃ ॥

પપ્રચ્છ ચ સમાગત્ય કસ્માદપ્સરસો વરાઃ ॥
વિષણ્ણવદના દીનાઃ કથ્યતાં મમ સાદરમ્

વૃત્તાંતં કથયામાસુસ્તાશ્ચ તસ્મૈ પુરાતનમ્ ॥
શ્રુત્વા ચ નારદસ્તત્ર ધ્યાનાસક્તોઽભવન્મુનિઃ

ઉપાયં કથયામાસ હિતં તાસાં પ્રયત્નતઃ ॥
ગચ્છંત્વપ્સરસઃ સર્વા મહાકાલવનોત્તમે

આરાધયધ્વં દેવેશં લિંગં સર્વાર્થસાધકમ્ ॥
પૃચ્છાદેવ્યાસ્તુ પુરતઃ પુરા કલ્પે પ્રપૂજિતમ્

ઉર્વશ્યા મમ વાક્યેન ભર્ત્તા પ્રાપ્તઃ પુરૂરવાઃ ॥
નારદસ્ય વચઃ શ્રુત્વા સમાજગ્મુર્ગણાસ્તથા

મહાકાલવને રમ્યે લિંગારાધનકામ્યયા ॥
તતસ્તુષ્ટઃ સ્વયં રુદ્રસ્તાસાં ભક્ત્યા વરં દદૌ

રંભે પ્રાપ્સ્યસિ સૌભાગ્યં સ્વર્ગલોકં યશસ્વિનિ ॥
ભવિષ્યસિ મહાભાગે જિષ્ણોસ્ત્વં વલ્લભા ધુવમ્

તસ્માત્ત્રિવિષ્ટપં ગચ્છ સંઘેનાનેન પૂજિતા ॥
આરાધિતોઽપ્સરોભિશ્ચ પુરા સ્વર્ગાર્થકામ્યયા ॥
અતોપ્સરેશ્વરઃ ખ્યાતો યયૌ ખ્યાતિં જગત્ત્રયે

યે સમારાધયિષ્યંતિ ભક્ત્યા ચાપ્સરસેશ્વરમ્ ॥
તે સર્વકામસંપૂર્ણા ભવિષ્યંતિ યુગેયુગે

પ્રેરયિષ્યંતિ યે લોકે દર્શનાર્થં યશસ્વિનિ ॥
સ્થાનભ્રંશો વિયોગશ્ચ તેષાં સ્વપ્ને ન જાયતે

કિં દાનૈઃ કિં તપોભિશ્ચ કિં યજ્ઞૈર્બહુદક્ષિણૈઃ ॥
સ્પર્શનાલ્લભતે રાજ્યં સ્વર્ગં મોક્ષં ક્રમેણ તુ

એષ તે કથિતો દેવિ પ્રભાવઃ પાપનાશનઃ ॥
અપ્સરેશ્વરદેવસ્ય શ્રૂયતાં કલ્કલેશ્વરઃ

ઇતિ શ્રીસ્કાંદે મહાપુરાણ એકાશીતિસાહસ્ર્યાં સંહિતાયાં પઞ્ચમ આવંત્યખણ્ડે ચતુરશીતિલિઙ્ગમાહાત્મ્યેઽપ્સરેશ્વરમાહાત્મ્યવર્ણનંનામ સપ્તદશોઽધ્યાયઃ