સ્કંદ પુરાણ · અધ્યાય 4.57

॥ સ્કંદ ઉવાચ ॥ ॥
વિશ્વેશો વિશ્વયા સાર્ધં મયા ચ મુનિસત્તમ ॥
મહાશાખવિશાખાભ્યાં નંદિભૃંગિપુરોગમઃ

નૈગમેયેન સહિતો રુદ્રૈઃ સર્વત્ર સંવૃતઃ ॥
દેવર્ષિભિઃ સમાયુક્તઃ સનકાદ્યૈરભિષ્ટુતઃ

સમસ્તાયતનાધીશૈર્દિક્પાલૈરભિનંદિતઃ ॥
તીર્થૈર્દર્શિત તીર્થશ્ચ ગંધર્વૈર્ગીતમંગલઃ

કૃતપૂજોપ્સરોભિશ્ચ નૃત્યહસ્તકપલ્લવૈઃ ॥
વિયત્યનાહતૈર્વાદ્યૈઃ સમંતાદનુમોદિતઃ

ઋષીણાં બ્રહ્મનિર્ઘોષૈર્બધિરીકૃતદિઙ્મુખઃ॥
કૃતસ્તુતિશ્ચારણૌઘૈર્વિમાનૈરભિતોવૃતઃ

ત્રિવિષ્ટપ વધૂમુષ્ટિભ્રષ્ટૈર્લાજૈરિતસ્તતઃ ॥
અભિવૃષ્ટો મહાદેવઃ સંપ્રહૃષ્ટતનૂરુહઃ

દત્તમાલ્યોપહારશ્ચ બહુવિદ્યાધરી ગણૈઃ ॥
યક્ષગુહ્યકસિદ્ધૈશ્ચ ખેચરૈરભિનંદિતઃ

કૃતપ્રવેશ શકુનો મૃગૈઃ શકુનિભિઃ પુરઃ ॥
કિંનરીભિઃ પ્રહષ્ટાસ્યૈઃ કિંનરૈરુપવર્ણિતઃ

વિષ્ણુના ચ મહાલક્ષ્મ્યા બ્રહ્મણા વિશ્વકર્મણા ॥
નંદિનાથ ગણેશેન આવિષ્કૃતમહોત્સવઃ

નાગાંગનાભિઃ પરિતઃ કૃતનીરાજનાવિધિઃ ॥
પ્રવિવેશ મહાદેવઃ પુરીં વારાણસીં શુભામ્

પશ્યતાં સર્વદેવાનામવરુહ્ય વૃષેંદ્રતઃ ॥
પરિષ્વજ્ય ગણાધીશં પ્રોવાચ વૃષભધ્વજઃ

યદહં પ્રાપ્તવાનસ્મિ પુરીં વારાણસીં શુભામ્ ॥
મયાપ્યતીવ દુષ્પ્રાપ્યાં સ પ્રસાદો સ્ય વૈ શિશોઃ

યદ્દુષ્પ્રસાધ્યં હિ પિતુરપિ ત્રિજગતીતલે ॥
તત્સૂનુના સુસાધ્યં સ્યાદત્ર દૃષ્ટાંતતા મયિ

અનેન ગજવક્ત્રેણ સ્વબુદ્ધિવિભવેરિહ ॥
કાશીપ્રાપ્તિર્યથા મે સ્યાત્તથા કિંચિદનુષ્ઠિતમ્

પુત્રવાનહમેવાસ્મિ યચ્ચ મે ચિરચિંતિતમ્ ॥
સ્વપૌરુષેણ કૃતવાનભિલાષં કરસ્થિતમ્

ઇત્યુક્ત્વા ત્રિપુરીહર્તા પુરુહૂતાદિભિઃ સ્તુતઃ ॥
પરિતુષ્ટાવસંહૃષ્ટઃ સ્પષ્ટગીર્ભિર્ગજાનનમ્

॥ શ્રીકંઠ ઉવાચ ॥ ॥
જય વિઘ્નકૃતામાદ્ય ભક્તનિર્વિઘ્નકારક ॥
અવિઘ્નવિઘ્નશમન મહાવિઘ્નૈકવિઘ્નકૃત્

જય સર્વગણાધીશ જય સર્વ ગણાગ્રણીઃ ॥
ગણપ્રણતપાદાબ્જ ગણનાતીતસદ્ગુણ

જય સર્વગ સર્વેશ સર્વબુદ્ધ્યેકશેવધે ॥
સર્વમાયાપ્રપંચજ્ઞ સર્વકર્માગ્રપૂજિત

સર્વમંગલમાંગલ્ય જય ત્વં સર્વમંગલ ॥
અમંગલોપશમન મહામંગલહેતુક

જય સૃષ્ટિકૃતાં વંદ્ય જય સ્થિતિકૃતાનત ॥
જય સંહૃતિકૃત્સ્તુત્ય જયસત્કર્મસિદ્ધિદ

સિદ્ધવંદ્યપદાંભોજ જયસિદ્ધિવિધાયક ॥
સર્વસિદ્ધ્યેકનિલય મહાસિદ્ધ્યૃદ્ધિસૂચક

અશેષગુણનિર્માણ ગુણાતીત ગુણાગ્રણી ॥
પરિપૂર્ણચરિત્રાર્થ જય ત્વં ગુણવર્ણિત

જય સર્વબલાધીશ બલારાતિ બલપ્રદ ॥
બલાકોજ્જ્વલ દંતાગ્ર બાલાબાલપરાકમ

અનંતમહિમાધાર ધરાધર વિદારણ॥
દંતાગ્રપ્રોતાં દઙ્નાગ જયનાગવિભૂષણ

યે ત્વાંનમંતિ કરુણામય દિવ્ય મૂર્તે સર્વૈનસામપિ ભુવો ભુવિમુક્તિભાજઃ॥
તેષાં સદૈવ હરસીહમહોપસર્ગાન્સ્વર્ગાપવર્ગમપિ સંપ્રદદાસિ તેભ્યઃ

યે વિઘ્નરાજ ભવતા કરુણાકટાક્ષૈઃ સંપ્રેક્ષિતાઃ ક્ષિતિતલે ક્ષણમાત્રમત્ર ॥
તેષાં ક્ષયંતિ સકલાન્યપિકિલ્વિષાણિ લક્ષ્મીઃ કટાક્ષયતિતાન્પુરુષોત્તમાન્હિ

યે ત્વાં સ્તુવંતિ નતવિઘ્નવિઘાતદક્ષ દાક્ષાયણીહૃદયપંકજતિગ્મરશ્મે ॥
શ્રૂયંત એવ ત ઇહ પ્રથિતા ન ચિત્રં ચિત્રં તદત્ર ગણપા યદહો ત એવ

યે શીલયંતિ સતતં ભવતોંઘ્રિયુગ્મં તે પુત્રપૌત્રધનધાન્યસમૃદ્ધિભાજઃ ॥
સંશીલિતાંઘ્રિકમલા બહુભૃત્યવર્ગૈર્ભૂપાલભોગ્યકમલાં વિમલાં લભંતે

ત્વં કારણં પરમકારણકારણાનાં વેદ્યોસિ વેદવિદુષાં સતતં ત્વમેકઃ ॥
ત્વં માર્ગણીયમસિ કિંચન મૂલવાચાં વાચામગોચરચરાચરદિવ્યમૂર્તે

વેદા વિદંતિ ન યથાર્થતયા ભવંતં બ્રહ્માદયોપિ ન ચરાચર સૂત્રધાર ॥
ત્વં હંસિ પાસિ વિદધાસિ સમસ્તમેકઃ કસ્તેસ્તુતિવ્યતિકરો મનસાપ્યગમ્ય

ત્વદ્દુષ્ટદૃષ્ટિવિશિખૈર્નિહતાન્નિહન્મિ દૈત્યાન્પુરાંધકજલંધરમુખ્યકાંશ્ચ॥
કસ્યાસ્તિ શક્તિરિહ યસ્ત્વદૃતેપિ તુચ્છં વાંછેદ્વિધાતુ મિહ સિદ્ધિદકાર્યજાતમ્

અન્વેષણે ઢુંઢિરયં પ્રથિતોસ્તિધાતુઃ સર્વાર્થઢુંઢિતતયા તવ ઢુંઢિ નામ ॥
કાશીપ્રવેશમપિ કો લભતેત્ર દેહી તોષં વિના તવ વિનાયકઢુંઢિરાજ

ઢુંઢે પ્રણમ્યપુરતસ્તવપાદપદ્મં યો માં નમસ્યતિ પુમાનિહ કાશિવાસી ॥
તત્કર્ણમૂલમધિગમ્ય પુરા દિશામિ તત્કિંચિદત્ર ન પુનર્ભવતાસ્તિ યેન

સ્નાત્વા નરઃ પ્રથમતો મણિકર્ણિકાયામુદ્ધૂલિતાંઘ્રિયુગલસ્તુ સચૈલમાશુ ॥
દેવર્ષિમાનવપિતૄનપિ તર્પયિત્વા જ્ઞાનોદતીર્થમભિલભ્ય ભજેત્તતસ્ત્વામ્

સામોદમોદકભરૈર્વરધૂપદીપૈર્માલ્યૈઃ સુગંધબહુલૈરનુલેપનૈશ્ચ ॥
સંપ્રીણ્યકાશિનગરીફલદાનદક્ષં પ્રોક્ત્વાથ માં ક ઇહ સિધ્યતિ નૈવ ઢુંઢે

તીર્થાંતરાણિ ચ તતઃ ક્રમવર્જિતોપિ સંસાધયન્નિહ ભવત્કરુણાકટાક્ષૈઃ ॥
દૂરીકૃતસ્વહિતઘાત્યુપસર્ગવર્ગો ઢુંઢે લભેદવિકલં ફલમત્ર કાશ્યામ્

યઃ પ્રત્યહં નમતિ ઢું ઢિવિનાયકં ત્વાં કાશ્યાં પ્રગે પ્રતિહતાખિલવિઘ્નસંઘઃ ॥
નો તસ્ય જાતુ જગતીતલવર્તિ વસ્તુ દુષ્પ્રાપમત્ર ચ પરત્ર ચ કિંચનાપિ

યો નામ તે જપતિ ઢુંઢિવિનાયકસ્ય તં વૈ જપંત્યનુદિનં હૃદિ સિદ્ધયોષ્ટૌ ॥
ભોગાન્વિભુજ્ય વિવિધાન્વિબુધોપભોગ્યાન્નિર્વાણયા કમલયા વ્રિયતે સ ચાંતે

દૂરે સ્થિતોપ્યહરહસ્તવ પાદપીઠં યઃ સંસ્મરેત્સકલસિદ્ધિદ ઢુંઢિરાજ ॥
કાશીસ્થિતે રવિકલં સફલં લભેત નૈવાન્યથા ન વિતથા મમ વાક્કદાચિત્

જાને વિઘ્નાનસંખ્યાતાન્વિનિહંતુમનેકધા ॥
ક્ષેત્રસ્યાસ્ય મહાભાગ નાનારૂપૈરિહસ્થિતઃ

યાનિ યાનિ ચ રૂપાણિ યત્રયત્ર ચ તેનઘ ॥
તાનિ તત્ર પ્રવક્ષ્યામિ શૃણ્વંત્વેતે દિવૌકસઃ

પ્રથમં ઢુંઢિરાજોસિ મમ દક્ષિણતો મનાક્ ॥
-આઢુંઢ્ય સર્વભક્તેભ્યઃ સર્વાર્થાન્સંપ્રયચ્છસિ

અંગારવાસરવતીમિહ યૈશ્ચતુર્થીં સંપ્રાપ્ય મોદકભરૈઃ પરિમોદવદ્ભિઃ ॥
પૂજા વ્યધાયિ વિવિધા તવ ગંધમાલ્યૈસ્તાનત્ર પુત્રવિદધામિ ગણાન્ગણેશ

યે ત્વામિહ પ્રતિ ચતુર્થિ સમર્ચયંતિ ઢુંઢે વિગાઢમતયઃ કૃતિનસ્ત એવ ॥
સર્વાપદાં શિરસિ વામપદં નિધાય સમ્યગ્ગજાનન ગજાનનતાં લભંતે

માઘશુક્લચતુર્થ્યાં તુ નક્તવ્રતપરાયણાઃ ॥
યે ત્વાં ઢુંઢેર્ચયિષ્યંતિ તેઽર્ચ્યાઃ સ્યુરસુરદ્રુહામ્

વિધાય વાર્ષિકીં યાત્રાં ચતુર્થીં પ્રાપ્ય તાપસીમ્ ॥
શુક્લાં શુક્લતિલૈર્બદ્ધ્વા પ્રાશ્નીયાલ્લડ્ડુકાન્વ્રતી

કાર્યા યાત્રા પ્રયત્નેન ક્ષેત્રસિદ્ધિમભીપ્સુભિઃ ॥
તસ્યાં ચતુર્થ્યાં ત્વત્પ્રીત્યૈ ઢુંઢે સર્વોપસર્ગહૃત્

તાં યાત્રાં નાત્રયઃ કુર્યાન્નૈવેદ્યતિલલડુકૈઃ ॥
ઉપસર્ગસહસ્રૈસ્તુ સ હંતવ્યો મમાજ્ઞયા

હોમં તિલાજ્યદ્રવ્યેણ યઃ કરિષ્યતિ ભક્તિતઃ ॥
તસ્યાં ચતુર્થ્યાં મંત્રજ્ઞસ્તસ્ય મંત્રઃ પ્રસેત્સ્યતિ

વૈદિકોઽવૈદિકો વાપિ યો મંત્રસ્તે ગજાનન ॥
જપ્તસ્ત્વત્સંનિધૌ ઢુંઢે સિદ્ધિં દાસ્યતિ વાંછિતામ્

॥ ઈશ્વર ઉવાચ ॥
ઇમાં સ્તુતિં મમકૃતિં યઃ પઠિષ્યતિ સન્મતિઃ ॥
ન જાતુ તં તુ વિઘ્નૌઘાઃ પીડયિષ્યંતિ નિશ્ચિતમ્

ઢૌંઢીં સ્તુતિમિમાં પુણ્યાં યઃ પઠેડ્ઢુંઢિ સંનિધૌ ॥
સાન્નિધ્યં તસ્ય સતતં ભજેયુઃ સર્વસિદ્ધયઃ

ઇમાં સ્તુતિં નરો જપ્ત્વા પરં નિયતમાનસઃ ॥
માનસૈરપિ પાપૈસ્તૈર્નાભિભૂયેત કર્હિચિત્

પુત્રાન્કલત્રં ક્ષેત્રાણિ વરાશ્વાન્વરમંદિરમ્॥
પ્રાપ્નુયાચ્ચ ધનં ધાન્યં ઢુંઢિસ્તોત્રં જપન્નરઃ

સર્વસંપત્કરં નામ સ્તોત્રમેતન્મયેરિતમ્ ॥
પ્રજપ્તવ્યં પ્રયત્નેન મુક્તિકામેન સર્વદા

જપ્ત્વા સ્તોત્રમિદં પુણ્યં ક્વાપિ કાર્યે ગમિષ્યતઃ ॥
પુંસઃ પુરઃ સમેષ્યંતિ નિયતં સર્વસિદ્ધયઃ

અન્યચ્ચ કથયામ્યત્ર શૃણ્વંત્વેતે દિવૌકસઃ ॥
ઢુંઢિના ક્ષેત્રરક્ષાર્થં યત્રયત્ર સ્થિતિઃ કૃતા

કાશ્યાં ગંગાસિ સંભેદે નામતોર્કવિનાયકઃ ॥
દૃષ્ટોર્કવાસરે પુંભિઃ સર્વતાપપ્રશાંતયે

દુર્ગો નામ ગણાધ્યક્ષઃ સર્વદુર્ગતિનાશનઃ ॥
ક્ષેત્રસ્ય દક્ષિણે ભાગે પૂજનીયઃ પ્રયત્નતઃ

ભીમચંડી સમીપે તુ ભીમચંડવિનાયકઃ ॥
ક્ષેત્રનૈરૃતદેશસ્થો દૃષ્ટો હંતિ મહાભયમ્

ક્ષેત્રસ્ય પશ્ચિમે ભાગે સ દેહલિવિનાયકઃ ॥
સર્વાન્નિવારયેદ્વિઘ્નાન્ભક્તાનાં નાત્ર સંશયઃ

ક્ષેત્રવાયવ્યદિગ્ભાગે ઉદ્દંડાખ્યો ગજાનનઃ ॥
ઉદ્દંડાનપિ વિઘ્નૌઘાન્ભક્તાનાં દંડયેત્સદા

કાશ્યાઃ સદોત્તરાશાયાં પાશપાણિર્વિનાયકઃ ॥
વિનાયકાન્પાશયતિ ભક્ત્યા કાશીનિવાસિનામ્

ગંગાવરણયોઃ સંગે રમ્યઃ ખર્વવિનાયકઃ ॥
અખર્વાનપિ વિઘ્નૌઘાન્ભક્તાનાં ખર્વયેત્સતામ્

પ્રાચ્યાં તુ ક્ષેત્રરક્ષાર્થં સિદ્ધઃ સિદ્ધિવિનાયકઃ ॥
પશ્ચિમે યમતીર્થસ્ય સાધકક્ષિપ્રસિદ્ધિદઃ

બાહ્યાવરણગાશ્ચૈતે કાશ્યામષ્ટૌ વિનાયકાઃ ॥
ઉચ્ચાટયત્યભક્તાંશ્ચ ભક્તાનાં સર્વસિદ્ધિદાઃ

દ્વિતીયાવરણે ચૈવ યે રક્ષંતિ વિનાયકાઃ ॥
અવિમુક્તમિદં ક્ષેત્રં તાનહં કથયામ્યતઃ

સ્વર્ધુન્યાઃ પશ્ચિમે કૂલે ઉત્તરેર્કવિનાયકાત્ ॥
લંબોદરો ગણાધ્યક્ષઃ ક્ષાલયેદ્વિઘ્નકર્દમમ્

તત્પશ્ચિમેકૂટદંત ઉદગ્દુર્ગવિનાયકાત્ ॥
દુર્ગોપસર્ગસંહર્તા રક્ષેત્ક્ષેત્રમિદં સદા ॥

ભીમચંડ ગણાધ્યક્ષાત્કિંચિદીશાનદિગ્ગતઃ ॥
ક્ષેત્રરક્ષોગણાધ્યક્ષઃ પૂજ્યઃ શાલકટંકટઃ

પ્રાચ્યા દેહલિવિઘ્નેશાત્કૂશ્માંડાખ્યો વિનાયકઃ ॥
પૂજનીયઃ સદા ભક્તેર્મહોત્પાત પ્રશાંતયે

ઉદ્દંડાખ્યાદ્ગણપતેરાશુશુક્ષણિદિક્સ્થિતઃ ॥
મહાપ્રસિદ્ધઃ સંપૂજ્યો ભક્તૈર્મુંડવિનાયકઃ

પાતાલે તસ્ય દેહોસ્તિ મુંડં કાશ્યાં વ્યવસ્થિતમ ॥
અતઃ સ ગીયતે કાશ્યાં દેવો મુંડવિનાયકઃ

પાશપાણેર્ગણેશાનાદ્દક્ષિણે વિકટદ્વિજમ્ ॥
પૂજયિત્વા ગણપતિં ગાણપત્યપદં લભેત્

ખર્વાખ્યાન્નૈરૃતેભાગે રાજપુત્રો વિનાયકઃ ॥
ભ્રષ્ટરાજ્યં ચ રાજાનં રાજાનં કુરુતેઽર્ચિતઃ

ગંગાયાઃ પશ્ચિમે કૂલે પ્રણવાખ્યો ગણાધિપઃ ॥
અવાચ્યાં રાજપુત્રાચ્ચ પ્રણતઃ પ્રણયેદ્દિવમ્

દ્વિતીયાવરણે કાશ્યામષ્ટાવેતે વિનાયકાઃ ॥
ઉત્સાદયેયુર્વિઘ્નૌઘાન્કાશી સ્થિતિનિવાસિનામ્

ક્ષેત્રે તૃતીયાવરણે ક્ષેત્રરક્ષાકૃતઃ સદા ॥
યે વિઘ્નરાજાઃ સંતીહ તે વક્તવ્યા મયાધુના

ઉદગ્વહાયાઃ સ્વર્ધુન્યા રમ્યે રોધસિ વિઘ્નરાટ્ ॥
લંબોદરાદુદીચ્યાં તુ વક્રતુંડોઘસંઘહૃત્

કૂટદંતાદ્ગણપતેરુદીચ્યામેકદંતકઃ ॥
સદોપસર્ગસંસર્ગાત્પાયાદાનંદકાનનમ્

કાશીભયહરો નિત્યમૈશ્યાં શાલકટંકટાત્ ॥
ત્રિમુખો નામ વિઘ્નેશઃ કપિસિંહદ્વિપાનનઃ

કૂશ્માંડાત્પૂર્વદિગ્ભાગે પંચાસ્યો નામ વિઘ્નરાદ્ ॥
પંચાસ્યસ્યંદનવરઃ પાતિ વારાણસીં પુરીમ્

હેરંબાખ્યઃ સદાગ્નેય્યાં પૂજ્યો મુંડવિનાયકાત્ ॥
અંબાવત્પૂરયેત્કામાન્સર્વેષાં કાશિવાસિનામ્

અવાચ્યામર્ચયેદ્ધીમાન્સિદ્ધ્યૈ વિકટદંતતઃ ॥
વિઘ્નરાજં ગણપતિં સર્વવિઘ્નવિનાશનમ્

વિનાયકાદ્રાજપુત્રાત્કિંચિદ્રક્ષોદિશિસ્થિતઃ ॥
વરદાખ્યો ગણાધ્યક્ષઃ પૂજ્યો ભક્તવરપ્રદઃ

યામ્યાં પ્રણવવિઘ્નેશાદ્ગણેશો મોદકપ્રિયઃ ॥
પૂજ્યઃ પિશંગિલા તીર્થે દેવનદ્યાસ્તટે શુભે

ચતુર્થાવરણે કાશ્યાં ભક્તવિઘ્નવિનાશકાઃ ॥
દ્રષ્ટવ્યા હૃષ્ટચેતોભિઃ સ્પષ્ટમષ્ટૌ વિનાયકાઃ

વક્રતુંડાદુદગ્દિક્સ્થઃ સ્વઃસિંધો રોધસિસ્થિતઃ ॥
વિનાયકોસ્ત્યભયદઃ સર્વેષાં ભયનાશનઃ

કૌબેર્યામેકદશનાત્સિંહતુંડો વિનાયકઃ ॥
ઉપસર્ગગજાન્હંતિ વારાણસિ નિવાસિનામ્

કૂણિતાક્ષો ગણાધ્યક્ષસ્ત્રિતુંડાદીશ દિક્સ્થિતઃ ॥
મહાશ્મશાનં સતતં પાયાદ્દુષ્ટકુદૃષ્ટિતઃ

પ્રાચ્યાં પંચાસ્યતઃ પાયાત્પુરીં ક્ષિપ્રપ્રસાદનઃ ॥
ક્ષિપ્રપ્રસાદનાર્ચાતઃ ક્ષિપ્રં સિધ્યંતિ સિદ્ધયઃ

હેરંબાદ્વહ્નિદિગ્ભાગે ચિંતામણિ વિનાયકઃ ॥
ભક્તચિંતામણિઃ સાક્ષાચ્ચિંતિતાર્થ સમર્પકઃ

વિઘ્નરાજાદવાચ્યાં તુ દંતહસ્તો ગણેશ્વરઃ ॥
લિખેદ્વિઘ્નસહસ્રાણિ નૃણાં વારાણસીદ્રુહામ્ ॥

વરદાદ્યાતુધાન્યાં ચ યાતુધાનગણાવૃતઃ ॥
દેવઃ પિચિંડિલો નામ પુરીં રક્ષેદહર્નિશમ્

દૃષ્ટઃ પિલિપિલાતીર્થે દક્ષિણે મોદકપ્રિયાત્ ॥
ઉદ્દંડ મુંડો હેરંબો ભક્તેભ્યઃ કિં ન યચ્છતિ

પ્રાકારે પંચમે કાશ્યાં દ્વિચતુષ્ક વિનાયકાઃ ॥
કુર્વંતિ રક્ષાં ક્ષેત્રસ્ય યે તાનત્ર બ્રવીમ્યહમ્

તીરે સ્વર્ગતરંગિણ્યા ઉત્તરે ચાભયપ્રદાત્ ॥
સ્થૂલદંતો ગણેશાનઃ સ્થૂલાઃ સિદ્ધીર્દિશેત્સતામ્

સિંહતુડાદુદગ્ભાગે કલિપ્રિય વિનાયકઃ ॥
કલહં કારયેન્નિત્યમન્યોન્યં તૈર્થિકદ્રુહામ્

કૂણિતાક્ષાત્તથૈશાન્યાં ચતુર્દંતો વિનાયકઃ ॥
તસ્ય દર્શનમાત્રેણ વિઘ્નસંઘઃ ક્ષયેત્સ્વયમ્

ક્ષિપ્રપ્રસાદનાદૈંદ્ર્યાં દ્વિતુંડો ગણનાયકઃ ॥
અગ્રતઃ પૃષ્ઠતશ્ચાપિ બિભર્તિ સદૃશીં શ્રિયમ્

તસ્ય સંદર્શનાત્પુસાં ભવેચ્છ્રીઃ સર્વતોમુખી ॥
જ્યેષ્ઠો નામ ગણાધ્યક્ષો જ્યેષ્ઠો મે પુત્રસંપદિ

જ્યેષ્ઠશુક્લચતુર્દશ્યાં સંપૂજ્યો જ્યેષ્ઠતાપ્તયે ॥
સ્થિતો વહ્નિદિશો ભાગે ચિંતામણિ વિનાયકાત્

દંતહસ્તાદ્યમાશાયાં પૂજ્યો ગજવિનાયકઃ ॥
તસ્ય સંપૂજનાદ્ભક્ત્યા ગજાંતા શ્રીરવાપ્યતે

પિચિણ્ડિલાદ્ગણપતેર્યામ્યાં કાલવિનાયકઃ ॥
ભયં ન કાલકલિતં તસ્ય સંસેવનાન્નૃણામ્

ઉદ્દંડમુંડાદ્ગણપાત્કી નાશદિશિ સંસ્થિતમ્ ॥
નાગેશં ગણપં દૃષ્ટ્વા નાગલોકે મહીયતે

અથ ષષ્ઠાવરણગાઃ પ્રોચ્યંતે વિઘ્નનાયકાઃ ॥
તેષાં નામશ્રવાદેવ પુંસાં સિદ્ધિઃ પ્રજાયતે

મણિકર્ણો ગણપતિઃ પ્રાચ્યાં વિઘ્નવિઘાતકૃત્ ॥
આશાવિનાયકો વહ્ન્યાં ભક્તાશાં પૂરયન્સ્થિતઃ

યામ્યાંસૃષ્ટિગણેશશ્ચ સૃષ્ટિસંહારસૂચકઃ ॥
નૈરૃત્યાં યક્ષવિઘ્નેશઃ સર્વવિઘ્નહરઃ પરઃ ॥ ૯ [
પ્રતીચ્યાં ગજકર્ણશ્ચ સર્વેષાં ક્ષેમકારકઃ ॥
ચિત્રઘંટો ગણપતિર્વાયવ્યાં પાલયેત્પુરીમ્

સ્થૂલજંઘૌદીચ્યાં ચ શમયેચ્છમિનામઘમ્ ॥
ઐશ્યામૈશીપુરીં પાયાત્સમંગલવિનાયકઃ

યમતીર્થાદુદીચ્યાં ચ પૂજ્યો મિત્રવિનાયકઃ ॥
સપ્તમાવરણે યે ચ તાંશ્ચ વક્ષ્યે વિનાયકાન્

મોદાદ્યાઃ પંચવિઘ્નેશાઃ ષષ્ઠો જ્ઞાનવિનાયકઃ ॥
સપ્તમો દ્વારવિઘ્નેશો મહાદ્વારપુરશ્ચરઃ

અષ્ટમઃ સર્વકષ્ટૌઘાનવિમુક્તવિનાયકઃ ॥
અવિમુક્તે મમ ક્ષેત્રે હરેત્પ્રણતચેતસામ્

ષટ્પંચાશદ્ગજમુખાનેતાન્યઃ સંસ્મરિષ્યતિ॥
દૂરદેશાંતરસ્થોપિ સ મૃતો જ્ઞાનમાપ્નુયાત્

ઢુંઢિસ્તુતિં મહાપુણ્યાં ષટ્પંચાશદ્ગજાનનામ્ ॥
યઃ પઠિષ્યતિ પુણ્યાત્મા તસ્ય સિદ્ધિઃ પદેપદે

ઇમે ગણેશ્વરાઃ સર્વે સ્મર્તવ્યા યત્ર કુત્રચિત્ ॥
મહાવિપત્સમુદ્રાંતઃ પતંતં પાંતિ માનવમ્

ઇતિ સ્તુતિં મહાપુણ્યાં શ્રુત્વા ચૈતાન્વિનાયકાન્ ॥
જાતુવિઘ્નૈર્નબાધ્યેત પાપેભ્યોપિ પ્રહીયતે

ઇત્યુક્ત્વા દેવદેવોપિ મહોત્સવિતમાનસઃ ॥
કૃતાભિષેકો બ્રહ્માદ્યૈસ્તેભ્યો દત્ત્વાભિવાંછિતમ્

સંપ્રસાદ્ય યથાયોગં સર્વાનુચિત ચંચુરઃ ॥
અવિશદ્રાજસદનં વિશ્વકર્મવિનિર્મિતમ્

સ્કંદ ઉવાચ ॥
એવં સ્તુતો ભગવતા દેવદેવેન વિઘ્નજિત્ ॥
ઇત્થં ચ બહુધાત્માનં સ ચકાર વિનાયકઃ

એતાનિ તસ્ય નામાનિ ઢુંઢિરાજસ્ય કુંભજ ॥
જપિત્વા યાનિ મનુજો લપ્સ્યતે નિજવાંછિતમ્

અન્યેપિ તત્ર વૈ ભેદાસ્તસ્ય ઢુંઢેર્ગણેશિતુઃ ॥
ભક્તૈઃ સમર્ચિતા ભક્ત્યા હ્યસંખ્યાતાઃ સહસ્રશઃ

ભગીરથગણાધ્યક્ષો હરિશ્ચંદ્રવિનાયકઃ ॥
કપર્દાખ્યો ગણપતિસ્તથા બિંદુવિનાયકઃ

ઇત્યાદ્યાસ્તત્ર વિઘ્નેશાઃ પ્રતિભક્તપ્રતિષ્ઠિતાઃ ॥
તેષામપ્યર્ચનાત્પુંસાં જાયંતે સર્વસંપદઃ

શ્રુત્વાધ્યાયમિમં પુણ્યં નરઃ શ્રદ્ધાસમન્વિતઃ ॥
સર્વવિઘ્નાન્સમુત્સૃજ્ય લભતે વાંછિતં પદમ્

॥
ઇતિ શ્રીસ્કાંદે મહાપુરાણ એકાશીતિ સાહસ્ર્યાં સંહિતાયાં ચતુર્થે કાશીખંડે ઉત્તરાર્દ્ધે ઢુંઢિવિનાયકપ્રાદુર્ભાવો નામ સપ્તપંચાશત્તમોઽધ્યાયઃ ॥ ૫૭