સ્કંદ પુરાણ · અધ્યાય 4.5

પરાશર ઉવાચ ॥ ॥
તતો ધ્યાનેન વિશ્વેશમાલોક્ય સ મુનીશ્વરઃ ॥
સૂત પ્રોવાચ તાં પુણ્યાં લોપામુદ્રામિદં વચઃ

અયિ પશ્ય વરારોહે કિમેતત્સમુપસ્થિતમ્ ॥
ક્વ તત્કાર્યં ક્વ ચ વયં મુનિમાર્ગાનુસારિણઃ

યેન ગોત્રભિદા ગોત્રા વિપક્ષા હેલયા કૃતાઃ ॥
ભવેત્કુંઠિતસામર્થ્યઃ સ કથં ગિરિમાત્રકે

કલ્પવૃક્ષોંઽગણે યસ્ય કુલિશં યસ્ય ચાયુધમ્ ॥
સિદ્ધ્યષ્ટકં હિ યદ્દ્વારિ સ સિદ્ધ્યૈ પ્રાર્થયેદ્દ્વિજમ્

ક્રિયંતે વ્યાકુલાઃ શૈલા અહો દાવાગ્નિના પ્રિયે ॥
તદ્વૃદ્ધિસ્તંભને શક્તિઃ ક્વ ગતાસાઽઽશુશુક્ષણેઃ

નિયન્તા સર્વભૂતાનાં યોસૌ દણ્ડધરઃ પ્રભુઃ ॥
સ કિં દંડયિતું નાલમેકં તં ગ્રાવમાત્રકમ્

આદિત્યા વસવો રુદ્રાસ્તુષિતાઃ સ મરુદ્ગણાઃ ॥
વિશ્વેદેવાસ્તથા દસ્રૌ યે ચાન્યેપિ દિવૌકસઃ

યેષાં દૃક્પાતમાત્રેણ પતંતિ ભુવનાન્યપિ॥
તે કિં સમર્થા નો કાંતે નગવૃદ્ધિનિષેધને

આજ્ઞાતં કારણં તચ્ચ સ્મૃતં વાક્યં સુભાષિતમ્॥
કાશીમુદ્દિશ્ય યદ્ગીતં મુનિભિસ્તત્ત્વદર્શિભિઃ

અવિમુક્તં ન મોક્તવ્યં સર્વથૈવ મુમુક્ષુભિઃ ॥
કિંતુ વિઘ્ના ભવિષ્યંતિ કાશ્યાં નિવસતાં સતામ્

ઉપસ્થિતોયં કલ્યાણિ સોંઽતરાયો મહાનિહ ॥
ન શક્યતેઽન્યથાકર્તું વિશ્વેશો વિમુખો યતઃ

કાશીદ્વિજાશીર્ભિરહો યદાપ્તા કસ્તાં મુમુક્ષુર્યદિવામુમુક્ષુઃ ॥
ગ્રાસં કરસ્થં સ વિસૃજ્ય હૃદ્યં સ્વકૂર્પરં લેઢિ વિમૂઢચેતાઃ

અહો જના બાલિશવત્કિમેતાં કાશીં ત્યજેયુઃ સુકૃતૈકરાશિમ્ ॥
શાલૂકકંદઃ પ્રતિમજ્જનં કિં લભેત તદ્વત્સુલભા કિમેષા

ભવાંતરા વર્જિત પુણ્યરાશિં કૃચ્છૈર્મહદ્ભિર્હ્યવગમ્ યકાશીમ્ ॥
પ્રાપ્યાપિ કિં મૂઢધિયોન્યતો વૈ યિયાસવો દુર્ગતિમુદ્યિયાસવઃ

ક્વ કાશિકા વિશ્વપદપ્રકાશિકા ક્વ કાર્યમન્યત્પરિતોતિદુઃખમ્ ॥
તત્પંડિતોન્યત્ર કુતઃ પ્રયાતિ કિં યાતિ કૂષ્માંડફલં હ્યજાસ્યે

કાશીં પ્રકાશીં કૃતપુણ્યરાશિં હા શીઘ્રનાશી વિસૃજેન્નરઃ કિમ્ ॥
નૂનં સ્વનૂનં સુકૃતં તદીયં મદીયમેવં વિવૃણોતિ ચેતઃ

નરો ન રોગી યદિહાવિહાય સહાયભૂતાં સકલસ્ય જંતોઃ॥।
કાશીમનાશી સુકૃતૈકરાશિમન્યત્ર યાતું યતતાં ન ચાન્યઃ

વિત્રસ્તપાપાં ત્રિદશૈર્દુરાપાં ગંગાં સદાપાં ભવપાશશાપામ્ ॥
શિવાવિમુક્તામમૃતૈકશુક્તિં ભુક્તાવિમુક્તાનપરિત્યજન્તિ

હંહો કિમંહો નિચિતાઃ પ્રલબ્ધા બંહીયસાયાસ ભરેણ કાશીમ્ ॥
પ્રભૂતપુણ્યદ્રવિણૈકપણ્યાં પ્રાપ્યાપિ હિત્વા ક્વ ચ ગંતુમુદ્યતાઃ

અહો જનાનાં જડતા વિહાય કાશીં યદન્યત્ર ન યંતિ ચેતઃ ॥
પરિસ્ફુરદ્ગાંગજલાભિરામાં કામારિશૂલાગ્રધૃતાં લયેપિ

રેરે ભવે શોકજલૈકપૂર્ણે પાપેસ્મલોકાઃ પતિતાબ્ધિમધ્યે॥
વિદ્રાણનિદ્રાણવિરોધિપાપાં કાશીં પરિત્યજ્યતરિં કિમર્થમ્

ન સત્પથેનાપિ ન યોગયુક્ત્યા દાનૈર્નવા નૈવ તપોભિરુગ્રૈઃ ॥
કાશી દ્વિજાશીર્ભિરહો સુલભ્યા કિંવા પ્રસાદેન ચ વિશ્વભર્તુઃ

ધર્મસ્તુ સંપત્તિભરૈઃ કિલોહ્યતેપ્યર્થો હિ કામૈર્બહુદાનભોગકૈઃ॥
અન્યત્રસર્વં સ ચ મોક્ષ એકઃ કાશ્યાં ન ચાન્યત્ર તથાયથાત્ર

ક્ષેત્રં પવિત્રં હિ યથાઽવિમુક્તં નાન્યત્તથાયચ્છ્રુતિભિઃ પ્રયુક્તમ્॥
ન ધર્મશાસ્ત્રૈર્ન ચ તૈઃપુરાણૈસ્તસ્માચ્છરણ્યં હિ સદાઽવિમુક્તમ્

સહોવાચેતિ જાબાલિરારુણેસિરિડામતા॥
વરણાપિંગલા નાડી તદંતસ્ત્વવિમુક્તકમ્

સા સુષુમ્ણા પરાનાડી ત્રયં વારાણસીત્વસૌ॥
તદત્રોત્ક્રમણે સર્વજંતૂનાં હિ શ્રુતૌ હરઃ

તારકં બ્રહ્મવ્યાચષ્ટે તેન બ્રહ્મ ભવંતિ હિ॥
એવં શ્લોકો ભવત્યેષ આહુર્વૈ વેદવાદિનઃ

ભગવાનંતકાલેઽત્ર તારકસ્યોપદેશતઃ॥
અવિમુક્તેસ્થિતાઞ્જન્તૂન્મોચયેન્નાત્ર સંશયઃ

નાવિમુક્તસમંક્ષેત્રં નાવિમુક્તસમા ગતિઃ ॥
નાવિમુક્તસમં લિંગં સત્યં સત્યં પુનઃપુનઃ

અવિમુક્તં પરિત્યજ્ય યોન્યત્ર કુરુતે રતિમ્ ॥
મુક્તિં કરતલાન્મુક્ત્વા સોન્યાં સિદ્ધિં ગવેષયેત્

ઇત્થં સુનિશ્ચિત્ય મુનિર્મહાત્મા ક્ષેત્રપ્રભાવં શ્રુતિતઃ પુરાણાત્॥
શ્રીવિશ્વનાથેન સમં ન લિંગં પુરી ન કાશી સદૃશી ત્રિકોટ્યામ્

શ્રીકાલરાજં ચ તતઃ પ્રણમ્ય વિજ્ઞાપયામાસ મુનીશવર્યઃ ॥
આપૃચ્છનાયાહમિહાગતોસ્મિ શ્રીકાશિપુર્યાસ્તુ યતઃ પ્રભુસ્ત્વમ્

હા કાલરાજપ્રતિ ભૂતમત્ર પ્રત્યષ્ટમિપ્રત્યવનીસુતાર્કમ્ ॥
નારાધયે મૂલફલપ્રસૂનૈઃ કિં મય્યનાગસ્યપરાધદૃક્સ્યાઃ

હા કાલભૈરવ ભવાનભિતો ભયાર્તાન્માભૈષ્ટ ચે તિભણનૈઃ સ્વકરં પ્રસાર્ય ॥
મૂર્તિં વિધાય વિકટાં કટુપાપભોક્ત્રીં વારાણસીસ્થિતજનાન્પરિપાતિ કિં ન

હે યક્ષરાજ રજનીકર ચારુમૂર્તે શ્રીપૂર્ણભદ્રસુતનાયક દંડપાણે ॥
ત્વં વૈ તપોજનિતદુઃખમવૈપિ સર્વં કિં માં બહિર્નયસિ કાશિનિવાસિરક્ષિન્

ત્વમન્નદસ્ત્વં કિલ જીવદાતા ત્વં જ્ઞાનદસ્ત્વં કિલ મોક્ષદોપિ ॥
ત્વમંત્યભૂષાં કુરુષે જનાનાં જટાકલાપૈરુરગેંદ્રહારૈઃ

ગણૌ ત્વદીયૌ કિલ સંભ્રમોદ્ભ્રમાવત્રસ્થવૃત્તાંત વિચારકોવિદૌ ॥
સંભ્રાંતિમુત્પાદ્યપરામસાધૂન્ક્ષેત્રાત્ક્ષણં દૂરયતસ્ત્વમુષ્માત્

શૃણુ પ્રભો ઢુંઢિવિનાયક ત્વં વાચં મદીયાં તુરટામ્યનાથવત્ ॥
ત્વત્સ્થાઃ સમસ્તાઃ કિલ વિઘ્નપૂગાઃ કિમત્ર દુર્વૃત્તવદાસ્થિતોહમ્ । ૩૮ ॥
શૃણ્વંત્વમી પંચ વિનાયકાશ્ચ ચિંતામણિશ્ચાપિ કપર્દિનામા ॥
આશાગજાખ્યૌ ચ વિનાયકૌ તૌ શૃણોત્વસૌ સિદ્ધિવિનાયકશ્ચ

પરાપવાદો ન મયા કિલોક્તઃ પરાપકારોપિ મયા કૃતો ન ॥
પરસ્વબુદ્ધિઃ પરદારબુદ્ધિઃ કૃતા મયા નાત્ર ક એષ પાકઃ

ગંગા ત્રિકાલં પરિસેવિતા મયા શ્રીવિશ્વનાથોપિ સદા વિલોકિતઃ ॥
યાત્રાઃ કૃતાસ્તાઃ પ્રતિપર્વસર્વતઃ કોયંવિપાકો મમ વિઘ્નહેતુઃ

માતર્વિશાલાક્ષિ ભવાનિમંગલે જ્યેષ્ઠેશિસૌભાગ્યવિધાનસુંદરિ॥
વિશ્વેવિધે વિશ્વભુજે નમોસ્તુ તે શ્રીચિત્રઘંટે વિકટે ચ દુર્ગિકે

સાક્ષિણ્ય એતા કિલકાશિદેવતાઃ શૃણ્વંતુ ન સ્વાર્થમહં વ્રજામ્યતઃ ॥
અભ્યર્થિતો દેવગણૈઃ કરો મિ કિં પરોપકારાય ન કિં વિધીયતે

દધીચિરસ્થીનિ ન કિં પુરા દદૌ જગત્ત્રયં કિં ન દદેઽર્થિને બલિઃ ॥
દત્તઃ સ્મ કિં નો મધુકૈટભૌ શિરો બભૂવ તાર્ક્ષ્યોપિ ચ વિષ્ણુવાહનમ્

આપૃચ્છ્ય સર્વાન્સમુનીન્મુનીશ્વરઃ સબાલવૃદ્ધાનપિ તત્રવાસિનઃ ॥
તૃણાનિ વૃક્ષાંશ્ચલતાઃ સમસ્તાઃ પુરીં પરિક્રમ્ય ચ નિર્યયૌ ચ

પ્રોષિતસ્ય પરિતોપિ લક્ષણૈર્નીચવર્ત્મપરિવર્તિનોપિ વા ॥
ચંદ્રમૌલિમવલોક્ય યાસ્યતઃ કસ્ય સિદ્ધિરિહ નો પરિસ્ફુરેત્

વરં હિ કાશ્યાં તૃણવૃક્ષગુલ્મકાશ્ચરંતિ પાપં ન ચરંતિ નાન્યતઃ ॥
વયં ચરાણાં પ્રથમા ધિગસ્તુ નો વારાણસીંહાદ્ય વિહાય ગચ્છતઃ

અસિં હ્યુપસ્પૃશ્ય પુનઃપુનર્મુનિઃ પ્રાસાદમાલાઃ પરિતો વિલોકયન્ ॥
ઉવાચ નેત્રે સરલે પ્રપશ્યતં કાશીં યુવાં ક્વક્વ પુરી ત્વિયં બત

સ્વૈરં હસંત્વદ્ય વિધાય તાલિકાં મિથઃકરેણાપિ કરં પ્રગૃહ્ય ॥
સીમાચરા ભૂતગણા વ્રજામ્યહં વિહાય કાશીં સુકૃતૈકરાશિમ્

ઇત્થં વિલપ્ય બહુશઃ સ મુનિસ્ત્વગસ્ત્યસ્તત્ક્રૌંચયુગ્મવદહો અબલાસહાયઃ ॥
મૂર્ચ્છામવાપ મહતીં વિરહી વજલ્પન્હાકાશિકાશિ પુનરેહિ ચ દેહિ દૃષ્ટિમ્

સ્થિત્વા ક્ષણં શિવશિવેતિ શિવેતિ ચોક્ત્વા યાવઃપ્રિયેતિ કઠિનાહિ દિવૌકસસ્તે॥
કિં ન સ્મરેસ્ત્રિજગતી સુખદાનદક્ષં ત્ર્યક્ષં પ્રહિત્યમદનં યદકારિતૈસ્તુ

યાવદ્વ્રજેત્ત્રિચતુરાણિ પદાનિ ખેદાત્સ્વેદોદબિંદુકણિકાંચિતભાલદેશઃ ॥
પ્રત્યુદ્ગમાઽકરણતઃ કિલ મે વિનાશસ્તાવદ્ધરાભયવરાદિવ સંચુકોચ

તપોયાનમિવારુહ્ય નિમેષાર્ધેન વૈ મુનિઃ ॥
અગ્રે દદર્શ તં વિંધ્યં રુદ્ધાંબરમથોન્નતમ્

ચકંપે ચાચલસ્તૂર્ણં દૃષ્ટ્વૈવાગ્રસ્થિતમ મુનિમ્ ॥
તમગસ્ત્યં સપત્નીકં વાતાપીલ્વલ વૈરિણમ્

તપઃક્રોધસમુત્થાભ્યાં કાશીવિરહજન્મના ॥
પ્રલયાનલવત્તીવ્રં જ્વલંતં ત્રિભિરગ્નિભિઃ

ગિરિઃ ખર્વતરો ભૂત્વા વિવિક્ષુરવનીમિવ ॥
આજ્ઞાપ્રસાદઃ ક્રિયતાં કિંકરોસ્મીતિ ચાબ્રવીત

॥ અગસ્ત્ય ઉવાચ ॥ ॥
વિંધ્ય સાધુરસિ પ્રાજ્ઞ માં ચ જાનાસિ તત્ત્વતઃ ॥
પુનરાગમનં ચેન્મે તાવત્ખર્વતરો ભવ

ઇત્યુક્ત્વા દક્ષિણામાશાં સનાથામકરોન્મુનિઃ ॥
નિજૈશ્ચરણવિન્યાસૈસ્તયા સાધ્વ્યા તપોનિધિઃ

ગતે તસ્મિન્મુનિવરે વેપમાનસ્તદા ગિરિઃ ॥
પશ્યત્યુત્કંઠમિવ ચ ગતશ્ચેત્સાધ્વભૂત્તતઃ

અદ્યાજાતઃ પુનરહં ન શપ્તો યદગસ્તિના ॥
ન મયા સદૃશો ધન્ય ઇતિ મેને સ વૈ ગિરિઃ

અરુણોપિ ચ તત્કાલે કાલજ્ઞો ઽશ્વાનકાલયત્ ॥
જગત્સ્વાસ્થ્યમવાપોચ્ચૈઃ પૂર્વવદ્ભાનુસંચરૈઃ

અદ્ય શ્વો વા પરશ્વો વાપ્યાગમિપ્યતિ વૈ મુનિઃ ॥
ઇતિ ચિંતામહાભારૈર્ગિરિરાક્રાંતવત્સ્થિતઃ

નાદ્યાપિ મુનિરાયાતિ નાદ્યાપિગિરિરેધતે ॥
યથા ખલજનાનાં હિ મનોરથમહીરુહઃ

વિવર્ધિષતિ યો નીચઃ પરાસૂયાં સમુદ્વહન્ ॥
દૂરે તદ્વૃદ્ધિવાર્તાઽસ્તાં પ્રાગ્વૃદ્ધેરપિ સંશયઃ

મનોરથા ન સિદ્ધ્યેયુઃ સિદ્ધા નશ્યંત્યપિ ધ્રુવમ્ ॥
ખલાનાં તેન કુશલિ વિશ્વં વિશ્વેશરક્ષિતમ્

વિધવાનાં સ્તના યદ્વદ્ધૃદ્યેવ વિલયંતિ ચ ॥
ઉન્નમ્યોન્નમ્ય તત્રોચ્ચૈસ્તદ્વત્ખલમનોરથાઃ

ભવેત્કૂલંકપા યદ્વદલ્પવર્ષેણકન્નદી ॥
ખલર્ધિરલ્પવર્ષેણ તદ્વત્સ્યાત્સ્વકુલંકપા

અવિજ્ઞાયાન્ય સામર્થ્યં સ્વસામર્થ્યં પ્રદર્શયેત ॥
ઉપહાસમવાપ્નોતિ તથૈવાયમિહાચલઃ

॥ વ્યાસ ઉવાચ ॥ ॥
ગોદાવરીતટં રમ્યં વિચરન્નપિ વૈ મુનિઃ ॥
ન તત્યાજ ચ તં તાપં કાશીવિરહજં પરમ્

ઉદીચી દિક્સ્પૃશમપિ સ મુનિર્માતરિશ્વનમ્ ॥
પ્રસાર્ય બાહૂ સંશ્લિષ્ય કાશ્યાઃ પૃચ્છેદનામયમ્

લોપામુદ્રે ન સા મુદ્રા કાપીહ જગતીતલે ॥
વારાણસ્યાઃ પ્રદૃશ્યેત તત્કર્તા ન યતો વિધિઃ

ક્વચિત્તિષ્ઠન્ક્વચિજ્જલ્પન્ક્વચિદ્ધાવન્ક્વચિત્સ્ખલન્ ॥
ક્વચ્ચિચોપવિશંશ્ચેતિ બભ્રામેતસ્તતો મુનિઃ

તતો વ્રજન્દદર્શાગ્રે પુણ્યરાશિસ્તપોધનઃ॥
ચંચચ્ચંદ્રગતાભાસાં ભાગ્યવાનિવ સુશ્રિયમ્

વિજિત્યભાનુ નાભાનું દિવાપિ સમુદિત્વરામ્ ॥
નિર્વાપયંતીમિવ તાં સ્વચેતસ્તાપસંતતિમ્

તત્રાગસ્ત્યો મહાલક્ષ્મીં દદૃશે સુચિરં સ્થિતામ્

રાત્રાવબ્જેષુ સંકોચો દર્શેષ્વબ્જઃ ક્વચિદ્વ્રજેત્॥
ક્ષીરોદે મંદરત્રાસાત્તદત્રાધ્યુષિતામિવ

યદારભ્ય દધારૈનાં માધવો માનતઃ કિલ ॥
તદારભ્ય સ્થિતાં નૂનં સપત્નીર્ષ્યાવશાદિવ

ત્રૈલોક્યં કોલરૂપેણ ત્રાસયંતં મહાસુરમ્॥
વિનિહત્ય સ્થિતાં તત્ર રમ્યે કોલાપુરે પુરે

સંપ્રાપ્યાથ મહાલક્ષ્મીં મુનિવર્યઃ પ્રણમ્ય ચ॥
તુષ્ટાવ વાગ્ભિરિષ્ટાભિરિષ્ટદાં હૃષ્ટમાનસઃ

અગસ્તિરુવાચ॥
માતર્નમામિ કમલે કમલાયતાક્ષિ શ્રીવિષ્ણુહૃત્કમલવાસિનિ વિશ્વમાતઃ ॥
ક્ષીરોદજે કમલકોમલગર્ભ ગૌરિ લક્ષ્મિ પ્રસીદ સતતં નમતાં શરણ્યે

ત્વં શ્રીરુપેંદ્રસદને મદનૈકમાતર્જ્યોત્સ્નાસિ ચંદ્રમસિ ચંદ્રમનોહરાસ્યે।
સૂર્યે પ્રભાસિ ચ જગત્ત્રિતયે પ્રભાસિ લક્ષ્મિ પ્રસીદ સતતં નમતાં શરણ્યે

ત્વં જાતવેદસિ સદા દહ્નાત્મશક્તિર્વેધાસ્ત્વયા જગદિદં વિવિધં વિદધ્યાત્ ॥
વિશ્વંભરોપિ બિભૃયાદખિલં ભવત્યા લક્ષ્મિ પ્રસીદ સતતં નમતાં શરણ્યે

ત્વત્ત્યક્તમેતદમલે હરતે હરોપિ ત્વં પાસિ હંસિ વિદધાસિ પરાવરાસિ ॥
ઈડ્યો બભૂવ હરિરપ્યમલે ત્વદાપ્ત્યા લક્ષ્મિ પ્રસીદ સતતં નમતાં શરણ્યે

શૂરઃ સ એવ સ ગુણી , બુધઃ ધન્યો માન્યઃ સ એવ કુલશીલ કલાકલાપૈઃ ॥
એકઃ શુચિઃ સ હિ પુમાન્સકલેપિ લોકે યત્રાપતેત્તવ શુભે કરુણાકટાક્ષઃ

યસ્મિન્વસેઃ ક્ષણમહોપુરુષે ગજેઽશ્વે સ્ત્રૈણે તૃણે સરસિ દેવકુલે ગૃહેઽન્ને॥
રત્ને પતત્ત્રિણિ પશૌ શયને ધરાયાં સશ્રીકમેવ સકલે તદિહાસ્તિનાન્યત્

ત્વત્સ્પૃષ્ટમેવ સકલં શુચિતાં લભેત ત્વત્ત્યક્તમેવ સકલં ત્વશુચીહ લક્ષ્મિ ॥
ત્વન્નામ યત્ર ચ સુમંગલમેવ તત્ર શ્રીવિષ્ણુપત્નિ કમલે કમલાલયેઽપિ

લક્ષ્મીં શ્રિયં ચ કમલાં કમલાલયાં ચ પદ્માં રમાં નલિનયુગ્મકરાં ચ માં ચ।
ક્ષીરોદજામમૃતકુંભકરામિરાં ચ વિષ્ણુપ્રિયામિતિ સદાજપતાં ક્વ દુઃખમ્

ઇતિ સ્તુત્વા ભગવતીં મહાલક્ષ્મીં હરિપ્રિયામ્ ॥
પ્રણનામ સપત્નીકઃ સાષ્ટાંગં દંડવન્મુનિઃ

શ્રીરુવાચ॥
ઉત્તિષ્ઠોત્તિષ્ઠ ભદ્રં તે મિત્રાવરુણસંભવ ॥
પતિવ્રતે ત્વમુત્તિષ્ઠ લોપામુદ્રે શુભવ્રતે

સ્તુત્યાનયા પ્રસન્નોહં વ્રિયતાં યદ્ધૃદીપ્સિતમ્ ॥
રાજપુત્રિ મહાભાગે ત્વમિહોપવિશામલે

ત્વદંગલક્ષણૈરેભિઃ સુપવિત્રૈશ્ચ તે વ્રતૈઃ॥
નિર્વાપયિતુમિચ્છામિ દૈત્યાસ્ત્રૈસ્તાપિતાં તનુમ્

ઇત્યુક્ત્વા મુનિપત્નીં તાં સમાલિંગ્ય હરિપ્રિયા॥
અલંચકાર ચ પ્રીત્યા બહુસૌભાગ્યમંડનૈઃ

પુનરાહ મુને જાને તવ હૃત્તાપકારણમ્ ॥
સચેતનં દુનોત્યેવ કાશીવિશ્લેષજોઽનલઃ

યદા સ દેવો વિશ્વેશો મંદરં ગતવાન્પુરા॥
તદા કાશીવિયોગેન જાતા તસ્યેદૃશી દશા

તત્પ્રવૃત્તિં પુનર્જ્ઞાતું બ્રહ્માણં કેશવં ગણાન્॥
ગણેશ્વરં ચ દેવાંશ્ચ પ્રેષયામાસ શૂલધૃક્

તે ચ કાશીગુણાન્સર્વે વિચાર્ય ચ પુનઃપુનઃ॥
વ્રજંત્યદ્યાપિ ન ક્વાપિ તાદૃગસ્તિ ક્વ વા પુરી

ઇતિ શ્રુત્વાથ સ મુનિઃ પ્રત્યુવાચ શ્રિયં તતઃ॥
પ્રણિપત્ય મહાભાગો ભક્તિગર્ભમિદં વચઃ

યદિ દેયો વરો મહ્યં વરયોગ્યોસ્મ્યહં યદિ ॥
તદા વારાણસી પ્રાપ્તિઃ પુનરસ્ત્વેષ મે વરઃ

યે પઠિષ્યંતિ ચ સ્તોત્રં ત્વદ્ભક્ત્યા મત્કૃતં સદા॥
તેષાં કદાચિત્સંતાપો માસ્તુ માસ્તુ દરિદ્રતા

માસ્તુ ચેષ્ટવિયોગશ્ચ માસ્તુ સંપત્તિ સંક્ષયઃ॥
સર્વત્ર વિજયશ્ચાસ્તુ વિચ્છેદો માસ્તુ સંતતેઃ

॥ શ્રીરુવાચ ॥ ॥
એવમસ્તુ મુને સર્વં યત્ત્વયા પરિભાષિતમ્ ॥
એતત્સ્તોત્રસ્ય પઠનં મમ સાન્નિધ્ય કારણમ્

અલક્ષ્મીઃ કાલકર્ણી ચ તદ્ગેહે ન વિશેત્ક્વચિત્ ॥
ગજાશ્વપશુશાંત્યર્થમેતત્સ્તોત્રં સદા જપેત્

બાલગ્રહાભિભૂતાનાં વાલાનાંશાંતિકૃત્પરમ્ ॥
ભૂર્જપત્રે લિખિત્વા તુ બધ્નીયાત્કંઠદેશતઃ

ઇદં બીજરહસ્યં મે રક્ષણીયં પ્રયત્નતઃ ॥
શ્રદ્ધાહીને ન દાતવ્યં ન દેયં ચાશુચૌ ક્વચિત્

અન્યચ્ચ શૃણુ વિપ્રેંદ્ર ભવિષ્યે દ્વાપરે ભવાન્ ॥
એકોનત્રિંશકે બ્રહ્મન્સત્યવ્યાસો ભવિષ્યતિ

તદા વારાણસીં પ્રાપ્ય સિદ્ધિં પ્રાપ્સ્યસ્યભીપ્સિતામ્ ॥
વ્યસ્ય વેદાન્પુરાણાનિ ધર્મા ન્સમુપદિશ્ય ચ

હિતં ચ તે વદામ્યેકં સાંપ્રતં તત્સમાચર ॥
પશ્ય કિંચિદિતો ગત્વા સ્કંદમગ્રે સ્થિતં પ્રભુમ્

વારાણસ્યા રહસ્યં ચ યથાવ ચ્છિવભાષિતમ્ ॥
તવ તુષ્ટિકરં બ્રહ્મન્કથયિષ્યતિ ષણ્મુખઃ

ઇતિ લબ્ધ્વા વરં સોથ મહાલક્ષ્મીં પ્રણમ્ય ચ ॥
યયાવગસ્તિર્યત્રાસ્તિ કુમારશિખિવાહનઃ

॥
ઇતિ શ્રીસ્કાન્દે મહાપુરાણ એકાશીતિસાહરુયાં સંહિતાયાં ચતુર્થે કાશીખંડે પૂર્વાર્દ્ધે અગસ્ત્યપ્રસ્થાનં નામ પંચમો ઽધ્યાયઃ