સ્કંદ પુરાણ · અધ્યાય 4.3
સૂત ઉવાચ ॥
ભગવન્ભૂતભવ્યેશ સર્વજ્ઞાનમહાનિધે ॥
અવાપ્ય કાશીં ગીર્વાણૈઃ કિમકારિ વદાચ્યુત
અધીત્યેમાં કથાં દિવ્યાં ન તૃપ્તિમધિયામ્યહમ્ ॥
શેવધિસ્તપસાં દેવૈરગસ્તિઃ પ્રાર્થિતઃ કથમ્
કથં વિંધ્યોપ્યવાપ સ્વાં પ્રકૃતિં તાદૃગુન્નતઃ ॥
તવવાગમૃતાંભોધૌ મનો મે સ્નાતુમુત્સુકમ્
ઇતિ કૃત્સ્નં સમાકર્ણ્ય વ્યાસઃ પારાશરો મુનિઃ ॥
શ્રદ્ધાવતે સ્વશિષ્યાય વક્તું સમુપચક્રમે
પારાશર ઉવાચ ॥
શૃણુ સૂત મહાબુદ્ધે ભક્તિશ્રદ્ધાસમન્વિતઃ ॥
શુકવૈશંપાયનાદ્યાઃ શૃણ્વંત્વેતે ચ બાલકાઃ
તતો વારાણસીં પ્રાપ્ય ગીર્વાણાઃ સમહર્ષયઃ ॥
અવિલંબં પ્રથમતો મ ણિકર્ણ્યાં વિધાનતઃ
સચૈલમભિમજ્જ્યાથ કૃતસંધ્યાદિસત્ક્રિયાઃ ॥
સંતર્પ્ય તર્પ્યાદિપિતૄન્કુશગંધતિલોદકૈઃ
તીર્થવાસાર્થિનઃ સર્વાન્સંતર્પ્ય ચ પૃથક્પૃથક્ ॥
રત્નૈર્હિરણ્યવાસોભિરશ્વાભરણધેનુભિઃ
વિચિત્રૈશ્ચ તથા પાત્રૈઃ સ્વર્ણરૌપ્યાદિ નિર્મિતૈઃ ॥
અમૃતસ્વાદુપક્વાન્નૈઃ પાયસૈ શ્ચ સશર્કરૈઃ
સગોરસૈરન્નદાનૈર્ધાન્યદાનૈરનેકધા ॥
ગંધચંદનકર્પૂરૈસ્તાંબૂલૈશ્ચારુચામરૈઃ ॥
સતૂલૈર્મૃદુપર્યંકૈર્દીપિકાદર્પણાસનૈઃ ॥
શિબિકાદાસદાસીભિર્વિમાનૈઃપશુભિર્ગૃહૈઃ
ચિત્રધ્વજપતાકાભિરુલ્લોચૈશ્ચંદ્રચારુભિઃ ॥
વર્ષાશનપ્રદાનૈશ્ચ ગૃહોપસ્કરસંયુતૈઃ
ઉપાનત્પાદુકાભિશ્ચ યતિનશ્ચ તપસ્વિનઃ ॥
યોગ્યૈઃ પટ્ટદુકૂલૈશ્ચ વિવિધૈશ્ચિત્રરલ્લકૈઃ
દંડૈઃ કમંડલુયુતૈરજિનૈર્મૃગસંભવૈઃ ॥
કૌપીનૈરુચ્ચમંચૈશ્ચ પરિચારકકાંચનૈઃ
મઠૈર્વિદ્યાર્થિનામન્નૈરતિથ્યર્થં મહાધનૈઃ ॥
મહાપુસ્તકસંભારૈર્લેખકાનાં ચ જીવનૈઃ
બહુધૌષધદાનૈશ્ચ સત્રદાનૈરનેકશઃ ॥
ગ્રીષ્મે પ્રપાર્થદ્રવિણૈર્હેમંતેગ્નિષ્ટિકેંધનૈઃ
છત્રાચ્છાદનિકાદ્યર્થે વર્ષાકાલોચિતૈર્બહુ॥
રાત્રૌ પાઠપ્રદીપૈશ્ચ પાદાભ્યંજનકાદિભિઃ
પુરાણપાઠકાંશ્ચાપિ પ્રતિદેવાલયં ધનૈઃ ॥
દેવાલયે નૃત્યગીતકરણાર્થૈરનેકશઃ
દેવાલય સુધાકાર્યૈર્જીર્ણોદ્ધારૈરનેકધા ॥
ચિત્રલેખનમૂલ્યૈશ્ચ રંગમાલાદિમંડનૈઃ
નીરાજનૈર્ગુગ્ગુલુભિર્દશાં ગાદિ સુધૂપકૈઃ ॥
કર્પૂરવર્તિકાદ્યૈશ્ચ દેવાર્ચાર્થૈરનેકશઃ
પંચામૃતાનાં સ્નપનૈઃ સુગંધ સ્નપનૈરપિ ॥
દેવાર્થં મુખવાસૈશ્ચ દેવોદ્યાનૈરનેકશઃ
મહાપૂજાર્થમાલ્યાદિ ગુંફનાર્થૈસ્ત્રિકાલતઃ ॥
શંખભેરીમૃદંગાદિવાદ્યનાદૈઃ શિવાલયે
ઘંટાગુડુકકુંભાદિ સ્નાનોપસ્કરભાજનૈઃ ॥
શ્વેતૈર્માર્જનવસ્ત્રૈશ્ચ સુગંધૈર્યક્ષકર્દમૈઃ
જપહોમૈઃ સ્તોત્રપાઠૈઃ શિવનામોચ્ચભાષણૈઃ ॥
રાસક્રીડાદિસંયુક્તૈશ્ચલનૈઃ સપ્રદક્ષિણૈઃ
એવમાદિભિરુદ્દંડૈઃ ક્રિયાકાંડૈરનેકશઃ ॥
પંચરાત્રમુષિત્વા તુ કૃત્વા તીર્થાન્યનેકશઃ
દીનાનાથાંશ્ચ સંતર્પ્ય નત્વા વિશ્વેશ્વરં વિભુમ્ ॥
બ્રહ્મચર્યાદિનિયમૈસ્તીર્થમેવં પ્રસાધ્ય ચ
પુનઃ પુનર્વિશ્વનાથં દૃષ્ટ્વા સ્તુત્વા પ્રણમ્ય ચ ॥
જગ્મુઃ પરોપકારાર્થમગસ્તિર્યત્ર તિષ્ઠતિ
સ્વનામ્ના લિંગમાસ્થાપ્ય કુંડં કૃત્વા તદગ્રતઃ ॥
શતરુદ્રિયસૂક્તેન જપન્નિશ્ચલમાનસઃ
તં દૃષ્ટ્વા દૂરતો દેવા દ્વિતીયમિવ ભાસ્કરમ્ ॥
જ્વલજ્જ્વલનસંકાશૈરંગૈઃ સર્વત્રસોજ્જ્વલમ્
સાક્ષાત્કિંવાડવાગ્નિર્વા મૂર્ત્યા વૈ તપ્યતે તપઃ ॥
સ્થાણુવન્નિશ્ચલતરં નિર્મલં સન્મનો યથા
અથવા સર્વ તેજાંસિ શ્રિત્વેમાં બ્રાહ્મણીં તનુમ્ ॥
શીલયંતિ પરં ધામ શાતંશાંત પદાપ્તયે
તપનસ્તપ્યતેઽત્યર્થં દહનોપિ હિ દહ્યતે ॥
યત્તીવ્રતપસાદ્યાપિ ચપલાઽચપલાભવત્
યસ્યાશ્રમે ઽત્ર દૃશ્યંતે હિંસ્રા અપિ સમંતતઃ ॥
સત્ત્વરૂપા અમી સત્ત્વાસ્ત્યક્ત્વા વૈરં સ્વભાવજમ્
શુંડાદંડેન કરટિઃ સિંહં કંડૂયતેઽભયઃ ॥
અષ્ટાપદાંકે સ્વપિતિ કેસરી કેસરોદ્ભટઃ
સૂકરઃ સ્તબ્ધરોમાપિ વિહાય નિજયૂથકમ્ ॥
ચરેદ્વનશુનાં મધ્યે મુસ્તાન્યસ્તેક્ષણોબલી
ભૂદારોપિ ન ભૂદારં તથાકુર્યાદ્યથાઽન્યતઃ ॥
સર્વા લિંગમયી કાશી યતસ્તદ્ભીતિયંત્રિતઃ
ક્રોડીકૃત્ય ક્રોડપોતં તરક્ષુઃ ક્રીડયત્યહો ॥
શાર્દૂલબાલાનુત્સાર્ય શાર્દૂલીમેણપોતકઃ
ચલત્પુચ્છોથ પિબતિ ફેનિલેનાનનેન વૈ ॥
સ્વપંતં લોમશં ભલ્લં વાનરશ્ચલદંગુલિઃ
યૂકા સંવીક્ષ્યવીક્ષ્યૈવ ભક્ષયેદ્દંતકોટિભિઃ ॥
ગોલાંગૂલારક્તમુખાનીલાં ગા યૂથથનાયકાઃ
જાતિસ્વભાવમાત્સર્યં ત્યક્ત્વૈકત્ર રમંતિ ચ ॥
શશાઃ ક્રીડંતિ ચ વૃકૈસ્તૈઃ પૃષ્ઠલુંઠનૈર્મુહુઃ
આખુશ્ચાખુભુજઃ કર્ણં કંડૂયેત ચલાનનઃ ॥
મયૂરપુચ્છપુટગો નિદ્રાત્યોતુઃ સુખાધિકમ્
સ્વકંઠં ઘર્ષયત્યેવ કેકિકંઠે ભુજંગમઃ ॥
ભુજંગમફણાપૃષ્ઠે નકુલઃ સ્વકુલોચિતમ્
વૈરં પરિત્યજ્ય લુઠેદુત્પ્લુત્યોત્પ્લુત્ય લીલયા ॥
આલોક્ય મૂષકં સર્પશ્ચરંતં વદનાગ્રતઃ
ક્ષુધાંધોપિ ન ગૃહ્ણાતિ સોપિ તસ્માદ્બિભેતિ નો ॥
પ્રસૂયમાનાં હરિણીં દૃષ્ટ્વા કારુણ્યપૂર્ણદૃક્
તદ્દૃષ્ટિપાતં મુંચન્વૈ વ્યાઘ્રો દૂરં વ્રજત્યહો ॥
વ્યાઘ્રી વ્યાઘ્રસ્ય ચરિતં મૃગી મૃગવિચેષ્ટિતમ્ ॥
ઉભે કથયતો ઽન્યોન્યં સખ્યાવિવમુદાન્વિતે
દૃષ્ટ્વાપ્યુદ્દંડકોદંડં શબરં શંબરોમૃગઃ ॥
ધૃષ્ટો ન વર્ત્મ ત્યજતિ સોપિ કંડૂયતેપિ તમ્
રોહિતોઽરણ્યમહિષમુદ્ધર્ષતિ નિરાકુલઃ॥
ચમરીશબરીકેશૈઃ સંમિમીતે સ્વવાલધિમ્
ગવયઃ શલ્યકશ્ચાઽયમુભાવેકત્રતિષ્ઠતઃ ॥
તીવ્રમાત્સર્યમુત્સૃજ્ય મુનિતેજોનિયંત્રિતૌ
હુંડૌ ચ મુંડ યુદ્ધાય ન સજ્જેતે જયૈષિણૌ ॥
એણશાવં સૃગાલોપિ મૃદુસ્પૃશતિ પાણિના
તૃણ્વંતિ તૃણગુલ્માદીન્શ્વાપદાસ્ત્વાપદાસ્પદમ્॥
લોકદ્વયે દુઃખહંહિ ધિક્તન્માંસસ્ય ભક્ષણમ્
યઃ સ્વાર્થં માંસપચનં કુરુતે પાપમોહિતઃ ॥
યાવંત્યસ્ય તુ રોમાણિ તાવત્સ નરકે વસેત્
પરપ્રાણૈસ્તુ યે પ્રાણાન્સ્વાન્પુષ્ણં તિ હિ દુર્ધિયઃ ॥
આકલ્પં નરકાન્ભુક્ત્વા તે ભુજ્યંતેત્ર તૈઃ પુનઃ
જાતુમાંસં ન ભોક્તવ્યં પ્રાણૈઃ કંઠગતૈરપિ ॥
ભોક્તવ્યં તર્હિ ભોક્તવ્યં સ્વમાંસં નેતરસ્ય ચ
વરમેતેશ્વાપદા વૈ મૈત્રાવરુણિ સેવયા ॥
યેષાં ન હિંસને બુદ્ધિર્નતુ હિંસાપરા નરાઃ
બકોપિ પલ્વલે મત્સ્યાન્નાશ્નાત્યગ્રેચરાનપિ ॥
ન મહાંતોપ્યમહતો મત્સ્યા મત્સ્યાનદંતિ વૈ
એકતઃ સર્વમાંસાનિ મત્સ્યમાંસં તથકૈતઃ॥
સ્મૃતિઃ સ્મૃતેતિ કિંત્વેભિરતોમત્સ્યાઞ્જહત્યમી
શ્યેનોપિ વર્તિકાં દૃષ્ટ્વા ભવત્યેષ પરાઙ્મુખઃ ॥
ચિત્રમત્રાપિ મધુપા ભ્રમંતિ મલિનાશયાઃ
સુચિરં નરકાન્ભુક્ત્વા મદિરાપાનલંપટાઃ ॥
મધુપા એવ ગાયંતે ભ્રાંતિભાજઃ પુનઃ પુનઃ
અતએવ પુરાણેષુ ગાથેતિ પરિગીયતે ॥
સ્ફુટાર્થાત્ર પુરાણજ્ઞૈર્જ્ઞાત્વા તત્ત્વં પિનાકિનઃ
ક્વ માંસં ક્વ શિવે ભક્તિઃ ક્વ મદ્યં ક્વ શિવાર્ચનમ્ ॥
મદ્યમાંસરતાનાં ચ દૂરે તિષ્ઠતિ શંકરઃ
વિના શિવપ્રસાદં હિ ભ્રાંતિઃ ક્વાપિ ન નશ્યતિ ॥
અતએવ ભ્રમંત્યેતે ભ્રમરાઃ શિવવર્જિતાઃ
ઇત્યાશ્રમચરાન્દૃષ્ટ્વા તિર્યઞ્ચોપિ મુનીનિવ ॥
અબોધિવિબુધૈરિત્થં પ્રભાવઃ ક્ષેત્રજસ્ત્વયમ્
યતો વિશ્વેશ્વરેણૈતે તિર્યઞ્ચોપ્યત્રવાસિનઃ ॥
નિધનાવસરે મોચ્યાસ્તારક સ્યોપદેશતઃ
જ્ઞાત્વા ક્ષેત્રસ્ય માહાત્મ્યં યો વસેત્કૃતનિશ્ચયઃ ॥
તં તારયતિ વિશ્વેશો જીવંતમથવા મૃતમ્
અવિમુક્તરહસ્યજ્ઞા મુચ્યંતે જ્ઞાનિ નો નરાઃ॥
અજ્ઞાનિનોપિ તિર્યઞ્ચો મુચ્યંતે ગતકિલ્બિષાઃ
ઇત્યાશ્ચર્યપરા દેવા યાવદ્યાંત્યાશ્રમં મુનેઃ ॥
તાવત્પક્ષિકુલં દૃષ્ટ્વા ભૃશં મુમુદિરે પુનઃ
સારસો લક્ષ્મણાકંઠે કંઠમાધાય નિશ્ચલઃ ॥
મન્યામહે ન નિદ્રાતિધ્યાયેદ્વિશ્વેશ્વરં કિલ ॥ ૬૭
કંડૂયમાના વરટા સ્વચંચુપુટકોટિભિઃ ॥
હંસં કામયમાનં તુ વારયેત્પક્ષધૂનનૈઃ
નિરુદ્ધ્યમાન ચક્રેણ ચક્રીક્રેંકિતભાષણૈઃ॥
વદતીતિ કિમત્રાપિ કામિતા કામિનાં વર
કલકંઠઃ કિલોત્કંઠં મંજુગુંજતિ કુંજગઃ॥
ધ્યાનસ્થઃ શ્રોષ્યતિ મુનિઃ પારાવત્યેતિ વાર્યતે
કેકીકેકાં પરિત્યજ્ય મૌનં તિષ્ઠતિ તદ્ભયાત્॥
ચકોરશ્ચંદ્રિકા ભોક્તા નક્તવ્રતમિવાસ્થિતઃ
પઠંતી સારિકાસારં શુકંસંબોધયત્યહો ॥
અપારાવારસંસારસિંધુપારપ્રદઃ શિવઃ
કોકિલઃ કોમલાલાપૈઃ કલયન્કિલકાકલીમ્ ॥
કલિકાલૌ કલયતઃ કાશીસ્થાન્નેતિભાષતે
મૃગાણાં પક્ષિણામિત્થં દૃષ્ટ્વા ચેષ્ટાં ત્રિવિષ્ટપમ્ ॥
અકાંડપાતસંકષ્ટં નિનિંદુસ્ત્રિદશા બહુ ॥
વરમેતેપક્ષિમૃગાઃ પશવઃ કાશિવાસિનઃ ॥
યેષાં ન પુનરાવૃત્તિર્નદેવાનપુનર્ભવાઃ
કાશીસ્થૈઃ પતિતૈસ્તુલ્યા ન વયં સ્વર્ગિણઃ ક્વચિત્ ॥
કાશ્યાં પાતાદ્ભયં નાસ્તિ સ્વર્ગેપાતાદ્ભયં મહત્
વરં કાશીપુરી વાસો માસોપવસનાદિભિઃ ॥
વિચિત્રચ્છત્રસંછાયં રાજ્યં નાન્યત્ર નીરિપુ
શશકૈર્મશકૈઃ કાશ્યાં યત્પદં હેલયાપ્યતે ॥
તત્પદં નાપ્યતેઽન્યત્ર યોગયુક્ત્યાપિ યોગિભિઃ
વરં વારાણસીરંકો નિઃશંકોયો યમાદપિ ॥
ન વયં ત્રિદશાયેષાં ગિરિતોપીદૃશી દશા
બ્રહ્મણો દિવસાષ્ટાંશેષપદમૈંદ્રં વિનશ્યતિ ॥
સલોકપાલ સાર્કં ચ સચંદ્રગ્રહતારકમ્
પરાર્ધદ્વયનાશેપિ કાશીસ્થો યો ન નશ્યતિ ॥
તસ્માત્સર્વપ્રયત્નેન કાશ્યાં શ્રેયઃ સમાચરેત્
યત્સુખં કાશિવાસેત્ર ન તદ્બ્રહ્માંડમંડપે ॥
અસ્તિ ચેત્તત્કથં સર્વે કાશીવાસાભિલાષુકાઃ
જન્માંતરસહસ્રેષુ યત્પુણ્યં સમુપાર્જિતમ્ ॥
તત્પુણ્યપરિવર્તેન કાશ્યાં વાસોઽત્ર લભ્યતે
લબ્ધોપિ સિદ્ધિં નો યાયાદ્યદિ કુદ્ધ્યેત્ત્રિલોચનઃ ॥
તસ્માદ્વિશ્વેશ્વરં નિત્યં શરણ્યં શરણં વ્રજેત્
ધર્માર્થકામમોક્ષાખ્યં પુરુષાર્થચતુષ્ટયમ્ ॥
અખંડં હિ યથા કાશ્યાં ન તથા ન્યત્ર કુત્રચિત્
આલસ્યેનાપિ યો યાયાદ્ગૃહાદ્વિશ્વેશ્વરાલયમ્ ॥
અશ્વમેધાધિકો ધર્મસ્તસ્ય સ્યાચ્ચ પદેપદે
યઃ સ્નાત્વોત્તરવાહિન્યાં યાતિ વિશ્વે શદર્શને ॥
શ્રદ્ધયા પરયા તસ્ય શ્રેયસોંતો ન વિદ્યતે
સ્વર્ધુની દર્શનાત્સ્પર્શાત્સ્નાનાદાચમનાદપિ ॥
સંધ્યોપાસનતો જપ્યાત્તર્પણાદ્દેવપૂજનાત્
પંચતીર્થાવલોકાચ્ચ તતો વિશ્વેશ્વરેક્ષણાત્ ॥
શ્રદ્ધાસ્પર્શનપૂજાભ્યાં ધૂપદીપાદિદાનતઃ
પ્રદક્ષિણૈઃ સ્તોત્રજપૈર્નમસ્કારૈસ્તુ નર્ત્તનૈઃ ॥
દેવદેવમહાદેવ શંભો શિવશિવેતિ ચ
ધૂર્જટે નીલકંઠેશ પિનાકિઞ્શશિશેખર ॥
ત્રિશૂલપાણે વિશ્વેશ રક્ષરક્ષેતિભાષણૈઃ
મુક્તિમંડપિકાયાં ચ નિમેષાર્ધો પવેશનાત્ ॥
તત્ર ધર્મકથાલાપાત્પુરાણશ્રવણાદપિ
નિત્યાદિકર્મકરણાત્તથાતિથિસમર્ચનૈઃ ॥
પરોપકરણાદ્યૈશ્ચ ધર્મસ્સ્યાદુત્તરોત્તરઃ
શુક્લપક્ષે યથા ચંદ્રઃ કલયા કલયૈધતે ॥
એવં કાશ્યાં નિવસતાં ધર્મરાશિઃ પદેપદે
શ્રદ્ધાબીજો વિપ્રપાદાંબુસિક્તઃ શાખાવિદ્યાસ્તાશ્ચતસ્રો દશાપિ ॥
પુષ્પાણ્યર્થા દ્વે ફલે સ્થૂલસૂક્ષ્મે મોક્ષઃકામો ધર્મવૃક્ષોયમીડ્યઃ
સર્વાર્થાનામત્રદાત્રી ભવાની સર્વાન્કામાન્પૂરયેદત્ર ઢુંઢિઃ ॥
સર્વાઞ્જંતૂન્મોચયેદંતકાલે વિશ્વેશોત્રશ્રોત્રમંત્રોપદેશાત્
કાશ્યાં ધર્મસ્તચ્ચતુષ્પાદરૂપઃ કાશ્યામર્થઃ સોપ્યને કપ્રકારઃ ॥
કાશ્યાં કામઃ સર્વસૌખ્યૈકભૂમિઃ કાશ્યાં શ્રેયસ્તત્તુ કિંનાત્ર યચ્ચ
વિશ્વેશ્વરો યત્ર ન તત્ર ચિત્રં ધર્માર્થકામામૃતરૂપરૂપઃ ॥
સ્વરૂપરૂપઃ સ હિ વિશ્વરૂપસ્તસ્માન્ન કાશી સદૃશી ત્રિલોકી
ઇતિ બ્રુવાણા ગીર્વાણા દદૃશુસ્તૂટજં મુનેઃ ॥
હોમધૂમસુગંધાઢ્યં બટુભિર્બહુભિર્વૃતમ્
શ્યામાકાંજલિયાઞ્ચાર્થમૃષિકન્યાનુયાયિભિઃ ॥
ધૃતોપગ્રહદર્ભાસ્યૈર્મૃગશાવૈરલંકૃતમ્
સાર્દ્રવલ્કલકૌપીનૈર્વૃક્ષશાખાવલંબિભિઃ ॥
બદ્ધું વિઘ્નમૃગાન્દિક્ષુ વાગુરાભિરિવાવૃતમ્
પતિવ્રતા શિરોરત્નલોપામુદ્રાંઘ્રિમુદ્રયા ॥
મુદ્રિતં વીક્ષ્ય સન્નેમુઃ પર્ણશાલાંઽગણં સુરાઃ
વિસર્જિતસમાધિં ચ ધૃતકર્ણાક્ષમાલિકમ્ ॥
અધિષ્ઠિતં બૃસીપૃષ્ઠં પરમેષ્ઠિવદુત્કટમ્
પુરોગસ્ત્યં સમાલોક્ય સર્વે દેવાઃ સવાસવાઃ ॥
પ્રહૃષ્ટવદનાઃ પ્રોચુઃ પ્રોચ્ચૈર્જયજયેતિ ચ
મુનિરુત્થાય તાન્સર્વાનુપાવેશ્ય યથોચિતમ્ ॥
આશીર્ભિરભિનંદ્યાથ પપ્રચ્છાગમકારણમ્
વ્યાસ ઉવાચ ॥
ઇદં પુણ્યતમાખ્યાનં શ્રુત્વા ભક્તિસમન્વિતઃ ॥
પઠિત્વા પાઠયિત્વા ચ વ્રતશ્રદ્ધાવતાં પુરઃ
વિધૂય સર્વ પાપાનિ જ્ઞાત્વાઽજ્ઞાત્વા કૃતાન્યપિ ॥
હંસવર્ણેન યાનેન ગચ્છેચ્છિવપુરં ધ્રુવમ્
ઇતિ શ્રીસ્કાન્દે મહાપુરાણ એકાશીતિ સાહરુયાં સંહિતાયાં ચતુર્થે કાશીખંડે પૂર્વાર્દ્ધે અગસ્ત્યાશ્રમવર્ણનંનામ તૃતીયોઽધ્યાયઃ
મૂળ પાઠ: skandapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0