સ્કંદ પુરાણ · અધ્યાય 4.2

વ્યાસ ઉવાચ ॥
સૂર્ય આત્માસ્ય જગતસ્તસ્થુષસ્તમસોરિપુઃ ॥
ઉદિયાયોદયગિરૌ શુચિપ્રસૃમરૈઃ કરૈઃ

સંવર્ધયન્સતાં ધર્માન્ત્યક્કુર્વંસ્તામસીં સ્થિતિમ્ ॥
પદ્મિનીં બોધયંસ્ત્વિષ્ટાં રાત્રૌ મુકુલિતાનનામ્

હવ્યં કવ્યં ભૂતબલિં દેવાદીનાં પ્રવર્તયન્ ॥
પ્રાહ્ણાપરાહ્ણમધ્યાહ્ન ક્રિયાકાલં વિજૃંભયન્

અસતાં હૃદિ વક્ત્રેષુ નિર્દિશંસ્તમસઃ સ્થિતિમ્ ॥
યામિનીકાલકલિતં જગદુજ્જીવયન્પુનઃ

યસ્મિન્નભ્યુદિતે જાતઃ સમ્યક્પુણ્યજનોદયઃ ॥
અહો પરોપકરણં સદ્યઃ ફલતિ નેતિ ચેત્

સાયમસ્તમિતઃ પ્રાતઃ કથં જીવેદ્રવિઃ પુનઃ ॥
સાનુરાગકરસ્પર્શૈઃ પ્રાચીમાશ્વાસ્ય ખંડિતામ્

યામં ભુક્ત્વા તથાગ્નેયીં જ્વલંતીં વિરહાદિવ ॥
લવંગૈલામૃગમદચંદ્રચંદનચર્ચિતામ

તાંબૂલીરાગરક્તૌષ્ઠીં દ્રાક્ષાસ્તબકસુસ્તનીમ્ ॥
લવલીવલ્લિદોર્વલ્લી કંકો લી પલ્લવાંગુલિમ્

મલયાનિલ નિઃશ્વાસાં ક્ષીરોદકવરાંબરામ્ ॥
ત્રિકૂટસ્વર્ણરત્નાંગીં સુવેલાદ્રિ નિતંબિનીમ

કાવેરીગૌતમીજંઘાં ચોલચોલાં શુકાવૃતામ્ ॥
સહ્યદર્દુરવક્ષોજાં કાંતીકાંચીવિભૂષણામ

સુકોમલમહારાષ્ટ્રીવાગ્વિલાસમનોહરામ્ ॥
અદ્યાપિ ન મહાલક્ષ્મીર્યા વિમુંચતિ સદ્ગુણામ્

સુદક્ષદક્ષિણામાશામાશાનાથઃ પ્રતસ્થિવાન્ ॥
ક્રમતઃ સર્વમર્વન્તો હેલયા હેલિકસ્ય ખમ્

ન શેકુરગ્રતો ગંતું તતોઽનૂરુર્વ્યજિજ્ઞપત્

અનૂરુરુવાચ ॥ ॥
ભાનો માનોન્નતો વિન્ધ્યો નિદ્ધ્યય ગગનં સ્થિતઃ ॥
સ્પર્ધતે મેરુણાપ્રેપ્સુ સ્ત્વદ્દત્તાં તુ પ્રદક્ષિણામ્

અન્રૂરુવાક્યમાકર્ણ્ય સવિતા હૃદ્યચિન્તયત્ ॥
અહો ગગનમાર્ગોપિ રુધ્યતે ચાતિવિસ્મયઃ

વ્યાસ ઉવાચ ॥ ॥
સૂરઃ શૂરોપિ કિં કુર્યાત્પ્રાંતરે વર્ત્મનિસ્થિતઃ ॥
ત્વરાવાનપિ કો રુદ્ધં માગર્મેકો વિલંઘયેત્

ગૃહ્યત્રાપ્રત્યૂષ્ટેઃ ક્ષણં નાવતિષ્ઠતિ ॥
શૂન્યમાર્ગે નિરુદ્ધઃ સ કિંકરોતુ વિધિર્બલી

યોજનાનાં સહસ્રે દ્વે દ્વે શતે દ્વે ચ યોજને ॥
યોજનસ્ય નિમેષાર્ધાદ્યાતિ સોપિ ચિરં સ્થિતઃ

ગતે બહુતિથેકાલે પ્રાચ્યૌદીચ્યાં ભૃશાર્દિતાઃ ॥
ચણ્ડરશ્મેઃ કરવ્રાતપાતસન્તાપતાપિતાઃ

પાશ્ચાત્યા દક્ષિણાત્યાશ્ચ નિદ્રામુદ્રિતલોચનાઃ ॥
શયિતા એવ વીક્ષન્તે સતારગ્રહમંબરમ્

અહોનાહસ્કરાભાવાન્નિશાનૈવાઽનિશાકરાત્॥
અસ્તંગતર્ક્ષાન્નભસઃ કઃ કાલસ્ત્વેપ નેક્ષ્યતે

બ્રહ્માંડં કિમકાંડે વૈ લયમેષ્યતિ તત્કથમ્ ॥
પરાપતંતિ નાદ્યાપિ પારાવારા ઇતસ્તતઃ

સ્વાહાસ્વધાવષટ્કારવર્જિતે જગતીતલે ॥
પંચયજ્ઞક્રિયાલોપાચ્ચકંપે ભુવનત્રયમ્

સૂર્યોદયાત્પ્રવર્તંતે યજ્ઞાદ્યાઃ સકલાઃ ક્રિયાઃ ॥
તાભિર્યજ્ઞભુજાંતૃપ્તિઃ સવિતા તત્ર કારણમ્

ચિત્રગુપ્તાદયઃ સર્વે કાલં જાનંતિ સૂર્યતઃ ॥
સ્થિતિસર્ગવિસર્ગાણાં કારણં કેવલં રવિઃ

તત્સૂર્યસ્ય ગતિસ્તંભાત્સ્તંભિતં ભુવનત્રયમ્ ॥
યદ્યત્રતત્સ્થિતં તત્ર ચિત્રન્યસ્તમિવા ખિલમ્

એકતસ્તિમિરાન્નૈશાદેકતસ્તુ દિવાતપાત્ ॥
બહૂનાં પ્રલયો જાતઃ કાંદિશીકમભૂજ્જગત્

ઇતિ વ્યાકુલિતે લોકે સુરાસુરનરોરગે ॥
આઃકિમેતદકાંડેભૂદ્રુરુદુર્દુદ્રુવુઃ પ્રજાઃ

તતઃ સર્વે સમાલોક્ય બ્રહ્માણં શરણં યયુઃ ॥
સ્તુવંતો વિવિધૈઃ સ્તોત્રૈ રક્ષરક્ષેતિ ચાબ્રુવન્

॥ દેવા ઊચુઃ॥
નમો હિરણ્યરૂપાય બ્રહ્મણે બ્રહ્મરૂપિણે ॥
અવિજ્ઞાતસ્વરૂપાય કૈવલ્યાયામૃતાય ચ

યન્ન દેવા વિજાનંતિ મનો યત્રાપિ કુંઠિતમ્॥
ન યત્ર વાક્પ્રસરતિ નમસ્તસ્મૈ ચિદાત્મને

યોગિનો યં હૃદાકાશે પ્રણિધાનેન નિશ્ચલાઃ ॥
જ્યોતીરૂપં પ્રપશ્યંતિ તસ્મૈ શ્રીબ્રહ્મણે નમઃ

કાલાત્પરાય કાલાય સ્વેચ્છયાપુરુષાય ચ ॥
ગુણત્રય સ્વરૂપાય નમઃ પ્રકૃતિરૂપિણે

વિષ્ણવે સત્ત્વરૂપાય રજોરૂપાય વેધસે ॥
તમસે રુદ્રરૂપાય સ્થિતિસર્ગાંતકારિણે

નમો બુદ્ધિસ્વરૂપાય ત્રિધાહંકૃતયે નમઃ ॥
પંચતન્માત્ર રૂપાય પંચકર્મેદ્રિયાત્મને

નમો મનઃસ્વરૂપાય પંચબુદ્ધીંદ્રિયાત્મને ॥
ક્ષિત્યાદિ પંચરૂપાય નમસ્તે વિષયાત્મને

નમો બ્રહ્માંડરૂપાય તદંતર્વર્તિને નમઃ ॥
અર્વાચીનપરાચી ન વિશ્વરૂપાય તે નમઃ

અનિત્યનિત્યરૂપાય સદસત્પતયે નમઃ ॥
સમસ્તભક્તકૃપયા સ્વેચ્છાવિષ્કૃતવિગ્રહ

તવ નિઃશ્વસિતં વેદાસ્તવ સ્વે દોખિલં જગત્ ॥
વિશ્વા ભૂતાનિ તે પાદઃ શીર્ષ્ણો દ્યૌઃ સમવર્તત

નાભ્યા આસીદંતરિક્ષં લોમાનિ ચ વનસ્પતિઃ ॥
ચન્દ્રમા મનસો જાતશ્ચક્ષોઃ સૂર્યસ્તવ પ્રભો

ત્વમેવ સર્વં ત્વયિ દેવ સર્વં સ્તોતા સ્તુતિઃ સ્તવ્ય ઇહ ત્વમેવ ॥
ઈશ ત્વયાઽવાસ્યમિદં હિ સર્વં નમોસ્તુ ભૂયોપિ નમો નમસ્તે

ઇતિ સ્તુત્વા વિધિં દેવા નિપેતુર્દંડવત્ક્ષિતૌ ॥
પરિતુષ્ટસ્તદા બ્રહ્મા પ્રત્યુવાચ દિવૌકસઃ

॥ બ્રહ્મોવાચ ॥ ॥
યથાર્થયાઽનયા સ્તુત્યા તુષ્ટોસ્મિ પ્રણતાઃ સુરાઃ ॥
ઉત્તિષ્ઠત પ્રસન્નોસ્મિ વૃણુધ્વં વરમુત્તમમ્

યઃ સ્તોષ્યત્યનયા સ્તુત્યા શ્રદ્ધાવાન્પ્રત્યહં શુચિઃ ॥
માં વા હરં વા વિષ્ણું વા તસ્ય તુષ્ટાઃ સદા વયમ્

દાસ્યામઃ સકલાન્કામાન્પુત્રાન્પૌત્રાન્પશૂન્વસુ ॥
સૌભાગ્યમાયુરારોગ્યં નિર્ભયત્વં રણે જયમ્

ઐહિકામુષ્મિકાન્ભોગાનપવર્ગં તથાઽક્ષયમ્ ॥
યદ્યદિષ્ટતમં તસ્ય તત્તત્સર્વં ભવિષ્યતિ

તસ્માત્સર્વપ્રયત્નેન પઠિતવ્યઃ સ્તવોત્તમઃ ॥
અભીષ્ટદ ઇતિ ખ્યાતઃ સ્તવોયં સર્વસિદ્ધિદઃ

પુનઃ પ્રોવાચ તાન્વેધાઃ પ્રણિપત્યોત્થિતાન્સુરાન્ ॥
સ્વસ્થાસ્તિષ્ઠત ભો યૂયં કિમત્રાપિ સમાકુલાઃ

એતે વેદા મૂર્તિધરા ઇમા વિદ્યાસ્તથાખિલાઃ ॥
સદક્ષિણા અમી યજ્ઞાઃ સત્યં ધર્મસ્તપો દમઃ

બ્રહ્મચર્યમિદં ચૈષા કરુણા ભારતીત્વિયમ્ ॥
શ્રુતિસ્મૃતીતિહાસાર્થ ચરિતાર્થા અમીજનાઃ

નેહ ક્રોધો ન માત્સર્યં લોભઃ કામોઽધૃતિર્ભયમ્ ॥
હિંસા કુટિલતા ગર્વો નિંદાસૂયાઽશુચિઃ ક્વચિત્

યે બ્રાહ્મણા બ્રહ્મરતાસ્તપોનિષ્ઠાસ્તપોધનાઃ ॥
માસોપવાસષણ્માસચાતુર્માસ્યાદિ સદ્વ્રતાઃ

પાતિવ્રત્યરતા નાર્યો યે ચાન્યે બ્રહ્મચારિણઃ ॥
તે ચામીપશ્યત સુરા યે ષંઢાઃ પરયોષિતિ

માતાપિત્રોરમી ભક્તા અમી ગોગ્રહણે હતાઃ ॥
વ્રતે દાને જપે યજ્ઞે સ્વાધ્યાયે દ્વિજતર્પણે

તીર્થે તપસ્યુપકૃતૌ સદાચારાદિકર્મણિ ॥
ફલાભિલાષિણીબુદ્ધિર્ન યેષાં તે જના અમી

ગાયત્રી જાપ્યનિરતા અગ્નિહોત્ર પરાયણાઃ ॥
દ્વિમુખી ગો પ્રદાતારઃ કપિલાદાન તત્પરાઃ

નિસ્પૃહાઃ સોમપા યે વૈ દ્વિજપાદોદપાશ્ચ યે ॥
મૃતાઃ સારસ્વતે તીર્થે દ્વિજશુશ્રૂષકાશ્ચ યે

પ્રતિગ્રહે સમર્થા હિ યે પ્રતિગ્રહવર્જિતાઃ ॥
ત એતે મત્પ્રિયા વિપ્રાસ્ત્યક્તતીર્થ પ્રતિગ્રહાઃ

પ્રયાગે માઘ માસો યૈરુષઃ સ્નાતોઽમલાત્મભિઃ ॥
મકરસ્થે રવૌ શુદ્ધાસ્ત ઇમે સૂર્યવર્ચસઃ

વારાણસ્યાં પાંચનદે ત્ર્યહં સ્નાતાસ્તુ કાર્તિકે ॥
અમી તે શુદ્ધવપુષઃ પુણ્યભાજોતિનિર્મલાઃ

સ્નાત્વા તુ મણિકર્ણિક્યાં પ્રીણિતા બ્રાહ્મણા ધનૈઃ ॥
ત એતે સર્વભોગાઢ્યાઃ કલ્પં સ્થાસ્યંતિ મત્પુરે

તતઃ કાશીં સમાસાદ્ય તેન પુણ્યેન નોદિતાઃ ॥
વિશ્વેશ્વરપ્રસાદેન મોક્ષમેષ્યંત્યસંશયમ્

અવિમુક્તે કૃતં કર્મ યદલ્પમપિ માનવૈઃ ॥
શ્રેયોરૂપં તદ્વિપાકો મોક્ષો જન્માંતરેષ્વપિ

અહો વૈશ્વેશ્વરે ક્ષેત્રે મરણાદપિનોભયમ્ ॥
યત્ર સર્વે પ્રતીક્ષંતે મૃત્યું પ્રિયમિવાતિ થિમ્

બ્રાહ્મણેભ્યઃ કુરુક્ષેત્રે યૈર્દત્તં વસુ નિર્મલમ્ ॥
નિર્મલાંગાસ્ત એતે વૈ તિષ્ઠંતિ મમ સંનિધા

પિતામહં સમાસાદ્ય ગયાયાં યૈઃ પિતામહાઃ ॥
તર્પિતા બ્રાહ્મણમુખે તેષામેતે પિતામહાઃ

ન સ્નાનેન ન દાનેન ન જપેન ન પૂજયા ॥
મલ્લોકઃ પ્રાપ્યતે દેવાઃ પ્રાપ્યતે દ્વિજ તર્પણાત્

સોપસ્કરાણિવેશ્માનિમુ સલોલૂખલાદિભિઃ ॥
યૈર્દત્તાનિ સશય્યાનિ તેષાં હર્મ્યાણ્યમૂનિ વૈ

બ્રહ્મશાલાં કારયંતિ વેદમધ્યાપયંતિ ચ ॥
વિદ્યાદાનં ચ યે કુર્યુઃ પુરાણં શ્રાવયંતિ ચ

પુરાણાનિ ચ યે દદ્યુઃ પુસ્તકાનિ દદત્યપિ ॥
ધર્મશાસ્ત્રાણિ યે દદ્યુસ્તેષાં વાસોત્ર મે પુરે

યજ્ઞાર્થં ચ વિવાહાર્થં વ્રતાર્થં બ્રાહ્મણાય વૈ ॥
અખંડં વસુ યે દદ્યુસ્તેત્ર સ્યુર્વસુવર્ચસઃ

આરોગ્યશાલાં યઃ કુર્યાદ્વૈદ્યપોષણતત્પરઃ ॥
આકલ્પમત્ર વસતિ સર્વભોગ સમન્વિતઃ

મુક્તી કુર્વંતિ તીર્થાનિ યે ચ દુષ્ટાવરોધતઃ ॥
મમાવરોધે તે માન્યા ઔરસાસ્તનયા ઇવ

વિષ્ણોર્વામમવાશંભોર્બ્રાહ્મણા એવ સુપ્રિયાઃ ॥
તેષાં મૂર્ત્યા વયં સાક્ષાદ્વિચરામો મહીતલે

બ્રાહ્મણાશ્ચૈવ ગાવશ્ચ કુલમેકં દ્વિધાકૃતમ્ ॥
એકત્ર મંત્રાસ્તિષ્ઠંતિ હવિરેકત્ર તિષ્ઠતિ

બ્રાહ્મણા જંગમં તીર્થં નિર્મિતં સાર્વભૌમિકમ્ ॥
યેષાં વાક્યોદકેનૈવ શુદ્ધ્યંતિ મલિના જનાઃ

ગાવઃ પવિત્રમતુલં ગાવો મંગલમુત્તમમ્ ॥
યાસાં ખુરોત્થિતો રેણુર્ગંગાવારિસમો ભવેત્

શૃંગાગ્રે સર્વતીર્થાનિ ખુરાગ્રે સર્વ પર્વતાઃ ॥
શૃંગયોરંતરે યસ્યાઃ સાક્ષાદ્ગૌરીમહેશ્વરી

દીયમાનાં ચ ગાં દૃષ્ટ્વા નૃત્યંતિ પ્રપિતામહાઃ ॥
પ્રીયંતે ઋષયઃ સર્વે તુષ્યામો દૈવતૈઃ સહ

રોરૂયંતે ચ પાપાનિ દારિદ્ર્યં વ્યાધિભિઃ સહ ॥
ધાત્ર્યઃ સર્વસ્ય લોકસ્ય ગાવો માતેવ સર્વથા

ગવાં સ્તુત્વા નમસ્કૃત્ય કૃત્વા ચૈવ પ્ર દક્ષિણામ્॥
પ્રદક્ષિણીકૃતા તેન સપ્તદ્વીપા વસુંધરા

યા લક્ષ્મીઃ સવર્ભૂતાનાં યા દેવેષુ વ્યવસ્થિતા ॥
ધેનુરૂપેણ સા દેવી મમ પાપં વ્યપોહતુ

વિષ્ણોર્વક્ષસિ યા લક્ષ્મીઃ સ્વાહા ચૈવ વિભાવસોઃ ॥
સ્વધા યા પિતૃમુખ્યાનાં સા ધેનુર્વરદા સદા

ગોમયં યમુના સાક્ષાદ્ગોમૂત્રં નર્મદા શુભા ॥
ગંગા ક્ષીરં તુ યાસાં વૈ કિં પવિત્રમતઃ પરમ્

ગવામંગેષુ તિષ્ઠંતિ ભુવનાનિ ચતુર્દશ ॥
યસ્માત્તસ્માચ્છિવં મે સ્યાદિહલોકે પરત્ર ચ

ઇતિ મંત્રં સમુચ્ચાર્ય ધેનૂર્વાધેનુમેવ વા ॥
યો દદ્યાદ્દ્વિજવર્યાય સ સર્વેભ્યો વિશિષ્યતે

મયા ચ વિષ્ણુના સાર્ધં શિવેન ચ મહર્ષિભિઃ ।
વિચાર્ય ગોગુણાન્નિત્યં પ્રાર્થનેતિ વિધીયતે

ગાવો મે પુરતઃ સંતુ ગાવો મે સંતુ પૃષ્ઠતઃ ॥
ગાવો મે હૃદયે સંતુ ગવાં મધ્યે વસામ્યહમ્

નીરાજયતિ યોંગાનિ ગવાં પુચ્છેન ભાગ્યવાન્ ॥
અલક્ષ્મીઃ કલહો રોગાસ્તસ્યાંગાદ્યાંતિ દૂરતઃ

ગોભિર્વિપ્રશ્ચ વેદૈશ્ચ સતીભિઃ સત્યવાદિભિઃ॥
અલુબ્ધૈર્દા નશીલૈશ્ચ સપ્તભિર્ધાર્યતે મહી॥4.1.2.૯૦।
મમ લોકાત્પરોલોકો વૈકુંઠ ઇતિ ગીયતે॥
તસ્યોપરિષ્ટાત્કૌમાર ઉમાલોકસ્તતઃ પરમ્

શિવલોકસ્તદુપરિ ગોલો કસ્તત્સમીપતઃ ॥
ગોમાતરઃ સુશીલાદ્યાસ્તત્ર સંતિ શિવપ્રિયાઃ

ગવાં શુશ્રૂરૂષકાયે ચ ગોપ્રદાયે ચ માનવાઃ ॥
એષામન્યતમે લોકે તે સ્યુઃ સર્વસમૃદ્ધયઃ

યત્ર ક્ષીરવહા નદ્યો યત્ર પાયસ કર્દમાઃ ॥
ન જરા બાધતે યત્ર તત્ર ગચ્છંતિ ગોપ્રદાઃ

શ્રુતિસ્મૃતિપુરાણજ્ઞા બ્રાહ્મણાઃ પરિકીર્તિતાઃ॥
તદુક્તાચારચરણા ઇતરે નામધારકાઃ

શ્રુતિસ્મૃતી તુ નેત્રે દ્વે પુરાણં હૃદયં સ્મૃતમ્ ॥
શ્રુતિસ્મૃતિભ્યાં હીનોંધઃ કાણઃ સ્યાદેકયા વિના॥
પુરાણહીનાદ્ધૃચ્છૂન્યાત્કાણાંધાવપિ તૌ વરૌ ॥
શ્રુતિસ્મૃત્યુદિતોધર્મઃ પુરાણે પરિગીયતે

તદ્બાહ્મણાય ગોર્દેયા સર્વત્ર સુખમિચ્છતા ॥
ન દેયા દ્વિજમાત્રાય દાતારં સોપ્યધો નયેત્

યસ્ય ધર્મેઽસ્તિ જિજ્ઞાસા યસ્ય પાપાદ્ભયં મહત્॥
શ્રોતવ્યાનિ પુરાણાનિ ધમર્મૂલાનિ તેન વૈ

ચતુર્દશસુ વિદ્યાસુ પુરાણં દીપ ઉત્તમઃ॥
અંધોપિ ન તદા લોકાત્સંસારાબ્ધૌ ક્વચિત્પતેત્

શ્રોતવ્યાનિ પુરાણાનિ વસ્તવ્યં જાહ્નવી તટે ॥
તર્પણીયા દ્વિજા નિત્યં મમલોકેપ્સુભિઃ સદા

ઇત્યુદ્દેશાન્મયાખ્યાતા સત્યલોકવ્યવસ્થિતિઃ ॥
અભયં યદ્ભયાર્તાનાં ન ભેતવ્યં ચ હે સુરાઃ

સ્પર્ધતે મેરુણા વિંધ્યો બ્રધ્નાધ્વ પરિરોધકૃત ॥
તદર્થમાગતા યૂયં તદુપાયં દિશામિ વઃ

અસ્ત્યગસ્ત્યસ્તપ્યમાનસ્તપ ઉગ્રં મહાતપાઃ ॥
મૈત્રાવરુણિરાધાય ચિત્તં વિશ્વેશ્વરે વિભૌ

અવિમુક્તમહાક્ષેત્રે સર્વેષાં મુક્તિહેતુકે ॥
તારકસ્યોપદેશાર્થં વિશ્વેશાઽધિષ્ઠિતે સ્વયમ્

યાચધ્વં તત્ર ગત્વા તં સ વઃ કાર્યં વિધાસ્યતિ ॥
તેનૈકદાવિતા લોકા વાતાપીલ્વલભક્ષણાત્

અતિમિત્રં તત્ર તેજો મિત્રાવરુણજે મુનૌ॥
તદાપ્રભૃતિ લોકેષુ કોગસ્ત્યાન્નૈવ બિભ્યતિ

ઇત્યુક્ત્વાંતર્દધે વેધાસ્તેપિ પ્રમુદિતાનનાઃ ॥
દેવાઃ પરસ્પરં પ્રોચુરહોધન્ય તમા વયમ્

પ્રસંગતોપિ દ્રષ્ટવ્યૌ કાશીકાશીપતી શિવૌ॥।
અહો અહોભિર્બહુભિઃ ફલિતો નો મનોરથઃ

ઉત્ફુલ્લપદ્મનયના નિર્મિતાઃ સુકૃતાર્થિનઃ॥
તાવેવ ચરણૌ ધન્યૌ કાશીમભિપ્રયાયિનૌ

યેયં કથા શ્રુતાસ્માભિર્વેધસા સમુદીરિતા ॥
તસ્યાઃ શ્રવણજાત્પુણ્યાત્પ્રાપ્નુમસ્ત્વદ્ય કાશિકામ્

એકા ક્રિયા દ્વ્યર્થકરી પ્રાપ્યતે પુણ્યગૌરવાત્ ॥
એવં વદંતો હૃષ્ટાસ્યાઃ સુરાઃ કાશીં સમાયયુઃ

વ્યાસ ઉવાચ ॥
ઇદં પુણ્યતમાખ્યાનં યે શ્રોષ્યંતીહ માનવાઃ ॥
વિધૂય સર્વપાપાનિ પુત્રદારસમન્વિતાઃ

ઇહ વંશં પરિસ્થાપ્ય ભુક્ત્વા સર્વ સુખાનિ ચ ॥
સત્યલોકે ચિરં સ્થિત્વા તતો યાસ્યંતિ શાશ્વતમ્

ઇતિ શ્રીસ્કાન્દે મહાપુરાણે એકાશીતિસાહસ્યાં સંહિતાયાં ચતુર્થે કાશીખંડે પૂર્વાર્ધે સત્યલોકવર્ણનંનામ દ્વિતીયોઽધ્યાયઃ