સ્કંદ પુરાણ · અધ્યાય 3.6

વ્યાસ ઉવાચ ॥ ॥
ઉપકારાય સાધૂનાં ગૃહસ્થાશ્રમવાસિનામ્ ॥
યથા ચ ક્રિયતે ધર્મો યથાવત્કથયામિ તે

વત્સ ગાર્હસ્થ્યમાસ્થાય નરઃ સર્વમિદં જગત્ ॥
પુષ્ણાતિ તેન લોકાંશ્ચ સ જયત્યભિવાંછિતાન્

પિતરો મુનયો દેવા ભૂતાનિ મનુજાસ્તથા ॥
ક્રિમિકીટપતંગાશ્ચ વયાંસિ પિતરોઽસુરાઃ

ગૃહસ્થમુપજીવંતિ તતસ્તૃપ્તિં પ્રયાંતિ ચ ॥
મુખં વાસ્ય નિરીક્ષંતે અપો નો દાસ્યતીતિ ચ

સર્વસ્યાધારભૂતા યે વત્સ ધેનુસ્ત્રયીમયી ॥
અસ્યાં પ્રતિષ્ઠિતં વિશ્વં વિશ્વહેતુશ્ચ યા મતા

ઋક્પૃષ્ઠાસૌ યજુઃસંધ્યા સામકુક્ષિપયોધરા ॥
ઇષ્ટાપૂર્તવિષાણા ચ સાધુસૂક્તતનૂરુહા

શાંતિ પુષ્ટિશકૃન્મૂત્રા વર્ણપાદપ્રતિષ્ઠિતા ॥
ઉપજીવ્યમાના જગતાં પદક્રમજટાઘનૈઃ

સ્વાહાકારસ્વધાકારૌ વષટ્કારશ્ચ પુત્રક ॥
હન્તકારસ્તથૈ વાન્યસ્તસ્યાઃ સ્તનચતુષ્ટયમ્

સ્વાહાકારસ્તનં દેવાઃ પિતરશ્ચ સ્વધામયમ્ ॥
મુનયશ્ચ વષટ્કારં દેવભૂતસુરેશ્વરાઃ

હન્તકારં મનુષ્યાશ્ચ પિબંતિ સતતં સ્તનમ્ ॥
એવમધ્યાપયેદેવ વેદાનાં પ્રત્યહં ત્રયીમ્

તેષામુચ્છેદકર્ત્તા યઃ પુરુષોઽનંતપાપકૃત્ ॥
સ તમસ્યંધતામિસ્રે નરકે હિ નિમજ્જતિ

યસ્ત્વેનાં માનવો ધેનું સ્વર્વત્સૈરમરાદિભિઃ ॥
પૂજયત્યુચિતે કાલે સ સ્વર્ગાયોપપદ્યતે

તસ્માત્પુત્ર મનુષ્યેણ દેવર્ષિ પિતૃમાનવાઃ ॥
ભૂતાનિ ચાનુદિવસં પોષ્યાણિ સ્વતનુર્યથા

તસ્માત્સ્નાતઃ શુચિર્ભૂત્વા દેવર્ષિપિતૃતર્પણમ્ ॥
યજ્ઞસ્યાંતે તથૈવાદ્ભિઃ કાલે કુર્યાત્સમાહિતઃ

સુમનોગન્ધપુષ્પૈશ્ચ દેવાનભ્યર્ચ્ય માનવઃ ॥
તતોગ્નેસ્તર્પણં કુર્યાદ્દ્યાચ્ચાપિ બલીંસ્તથા

નક્તંચરેભ્યો ભૂતેભ્યો બલિમાકાશતો હરેત્ ॥
પિતૄણાં નિર્વપેત્તદ્વદ્દક્ષિણાભિમુખસ્તતઃ

ગૃહસ્થસ્તત્પરો ભૂત્વા સમાહિતમાનસઃ ॥
તતસ્તોયમુપાદાય તેષ્વેવાર્પણ સત્ક્રિયામ્

સ્થાનેષુ નિક્ષિપેત્પ્રાજ્ઞો નામ્ના તૂદિશ્ય દેવતાઃ ॥
એવં બલિં ગૃહે દત્ત્વા ગૃહે ગૃહપતિઃ શુચિઃ

આચમ્ય ચ તતઃ કુર્યાત્પ્રાજ્ઞો દ્વારાવલોકનમ્ ॥
મુહૂર્તસ્યાષ્ટમં ભાગમુદીક્ષેતાતિથિં તતઃ

અતિથિં તત્ર સંપ્રાપ્તમર્ઘ્યપાદ્યોદકેન ચ ॥
બુભુક્ષુમાગતં શ્રાંતં યાચમાનમકિંચનમ્

બ્રાહ્મણં પ્રાહુરતિથિં સંપૂજ્ય શક્તિતો બુધૈઃ ॥
ન પૃછેત્તત્રાચરણં સ્વાધ્યાયં ચાપિ પંડિતઃ

શોભનાશોભનાકારં તં મન્યેત પ્રજાપતિમ્ ॥
અનિત્યં હિ સ્થિતો યસ્માત્તસ્માદતિથિરુચ્યતે

તસ્મૈ દત્ત્વા તુ યો ભુંક્તે સ તુ ભુંક્તેઽમૃતં નરઃ ॥
અતિથિર્યસ્ય ભગ્નાશો ગૃહાત્પ્રતિ નિવર્તતે

સ દત્ત્વા દુષ્કૃતં તસ્મૈ પુણ્યમાદાય ગચ્છતિ ॥
અપિ વા શાકદાનેન યદ્વા તોયપ્રદાનતઃ ॥
પૂજયેત્તં નરઃ ભક્ત્યા તેનૈવાતો વિમુચ્યતે

॥ યુધિષ્ઠિર ઉવાચ ॥ ॥
વિવાહા બ્રાહ્મદૈવાર્ષાઃ પ્રાજાપત્યાસુરૌ તથા ॥
ગાંધર્વો રાક્ષસશ્ચાપિ પૈશાચોષ્ટમ ઉચ્યતે

એતેષાં ચ વિધિં બ્રૂહિ તથા કાર્યં ચ તત્ત્વતઃ ॥
ગૃહસ્થાનાં તથા ધર્માન્બ્રૂહિ મે ત્વં વિશેષતઃ

॥ પરાશર ઉવાચ ॥ ॥
સ બ્રાહ્મો વરમાહૂય યત્ર કન્યા સ્વલંકૃતા ॥
દીયતે તત્સુતઃ પૂયાત્પુરુષાનેકવિંશતિમ્

યજ્ઞસ્થાયર્ત્વિજે દૈવસ્તજ્જઃ પાતિ ચતુર્દશ ॥
વરાદાદાય ગોદ્વન્દ્વમાર્ષસ્તજ્જઃ પુનાતિ ષટ્

સહોભૌ ચરતાં ધર્મં પ્રાજાપત્યઃ સ ઈરિતઃ ॥
વરવધ્વોઃ સ્વેચ્છય્રા ચ ગાંધર્વોઽન્યોન્યમૈત્રતઃ ॥
પ્રસહ્ય કન્યાહરણાદ્રાક્ષસો નિન્દિતઃ સતામ્

છલેન કન્યાહરણાત્પૈશાચો ગર્હિતોઽષ્ટમઃ ॥
પ્રાયઃ ક્ષત્રવિશોરુક્તા ગાંધર્વાસુરરાક્ષસાઃ

અષ્ટમસ્ત્વેષ પાપિષ્ઠઃ પાપિષ્ઠાનાં ચ સંભવઃ ॥
સવર્ણયા કરો ગ્રાહ્યો ધાર્યઃ ક્ષત્રિયયા શરઃ

પ્રતોદો વૈશ્યયા ધાર્યો વાસોંતઃ શૂદ્રયા તથા ॥
અસવર્ણા સ્વેષ વિધિઃ સ્મૃતૌ દૃષ્ટશ્ચ વેદને

સવર્ણાભિસ્તુ સર્વાભિઃ પાણિર્ગ્રાહ્યસ્ત્વયં વિધિઃ ॥
ધર્મ્યે વિવાહે જાયંતે ધર્મ્યાઃ પુત્રાઃ શતાયુષઃ

અધર્મ્યાદ્ધર્મ્મરહિતા મંદભાગ્યધનાયુષઃ ॥
કૃતકાલાભિગમને ધર્મોયં ગૃહિણઃ પરઃ

સ્ત્રીણાં વરમનુસ્મૃત્ય યથાકામ્યથવા ભવેત્ ॥
દિવાભિગમનં પુંસામનાયુષ્યં પરં મતમ્

શ્રાદ્ધાર્હઃ સર્વપર્વાણિ ન ગંતવ્યાનિ ધીમતા ॥
તત્ર ગછન્સ્ત્રિયં મોહાર્દ્ધર્માત્પ્રચ્યવતે પરાત્

ઋતુકાલાભિગામી યઃ સ્વદારનિરતશ્ચ યઃ ॥
સ સદા બ્રહ્મચારી હિ વિજ્ઞેયઃ સ ગૃહાશ્રમી

આર્ષે વિવાહે ગોદ્વંદ્વં યદુક્તં તત્ર શસ્યતે ॥
શુલ્કમણ્વપિ કન્યાયાઃ કન્યાવિક્રયપાપકૃત્

અપત્યવિક્રયાત્કલ્પં વસેદ્વિટ્કૃમિભોજને ॥
અતો નાણ્વપિ કન્યાયા ઉપજીવ્યં નરૈર્ધનમ્

તત્ર તુષ્ટા મહાલક્ષ્મીર્નિવસેદ્દાનવારિણા ॥
વાણિજ્યં નીચસેવા ચ વેદાનધ્યયનં તથા

કુવિવાહઃ ક્રિયાલોપઃ કુલે પતનહેતવઃ ॥
કુર્યાદ્વૈવાહિકે ચાગ્નૌ ગૃહ્યકર્મ્માન્વહં ગૃહી

પઞ્ચયજ્ઞક્રિયાં ચાપિ પક્તિં દૈનંદિનીમપિ ॥
ગૃહસ્થાશ્રમિણઃ પઞ્ચસૂનાકર્મ દિનેદિને

કુણ્ડની પેષણી ચુલ્લી હ્યુદકુમ્ભી તુ માર્જની ॥
તાસાં ચ પંચસૂનાનાં નિરાકરણહેતવઃ ॥
ક્રતવઃ પંચ નિર્દ્દિષ્ટા ગૃહિશ્રેયોભિવર્દ્ધનાઃ

પઠનં બ્રહ્મયજ્ઞઃ સ્યાત્તર્પણં ચ પિતૃક્રતુઃ ॥
હોમો દૈવો બલિર્ભૌત આતિથ્યં નૃક્રતુઃ ક્રમાત્

વૈશ્વદેવાંતરે પ્રાપ્તઃ સૂર્યોઢો વાતિથિઃ સ્મૃતઃ ॥
અતિથેરાદિતોપ્યેતે ભોજ્યા નાત્ર વિચારણા

પિતૃદેવમનુષ્યેભ્યો દત્ત્વાશ્નાત્યમૃતં ગૃહી ॥
અદત્ત્વાન્નં ચ યો ભુંક્તે કેવલં સ્વોદરંભરિઃ

વૈશ્વદેવેન યે હીના આતિથ્યેન વિવર્જિતાઃ ॥
સર્વે તે વૃષલા જ્ઞેયાઃ પ્રાપ્તવેદા અપિ દ્વિજાઃ

અકૃત્વા વૈશ્વદેવં તુ ભુઞ્જતે યે દ્વિજાધમાઃ ॥
ઇહ લોકેન્નહીનાઃ સ્યુઃ કાકયોનિં વ્રજંત્યથો

વેદોક્તં વિદિતં કર્મ્મ નિત્યં કુર્યાદતંદ્રિતઃ ॥
યદિ કુર્યાદ્યથાશક્તિ પ્રાપ્નુયાત્સદ્ગતિં પરામ્

ષષ્ઠ્યષ્ટમ્યોર્વસેત્પાપં તૈલે માંસે સદૈવ હિ ॥
ચતુર્દશ્યાં પઞ્ચદશ્યાં તથૈવ ચ ક્ષુરે ભગે

ઉદયન્તં ન વીક્ષેત નાસ્તં યંતં ન મસ્તકે ॥
ન રાહુણોપસ્પૃષ્ટં ચ નાંડસ્થં વીક્ષયેદ્રવિમ્

ન વીક્ષેતાત્મનો રૂપમપ્સુ ધાવેન્ન કર્દમે ॥
ન નગ્નાં સ્ત્રિયમીક્ષેત ન નગ્નો જલમાવિશેત્

દેવતાયતનં વિપ્રં ધેનું મધુ મૃદં તથા॥
જાતિવૃદ્ધં વયોવૃદ્ધં વિદ્યાવૃદ્ધં તથૈવ ચ

અશ્વત્થં ચૈત્યવૃક્ષં ચ ગુરું જલભૃતં ઘટમ્॥
સિદ્ધાન્નં દધિસિદ્ધાર્થં ગચ્છન્કુર્યાત્પ્રદક્ષિણમ્

રજસ્વલાં ન સેવેત નાશ્નીયાત્સહ ભાર્યયા ॥
એકવાસા ન ભુઞ્જીત ન ભુઞ્જીતોત્કટાસને

નાશુચિં સ્ત્રિયમીક્ષેત તેજ સ્કામો દ્વિજોત્તમઃ ॥
અસંતર્પ્ય પિતૄન્દેવાન્નાદ્યાદન્નં ચ કુત્રચિત્

પક્વાન્નં ચાપિ નો માંસં દીર્ઘકાલં જિજીવિષુઃ ॥
ન મૂત્રણં વ્રજે કુર્યાન્ન વલ્મી કે ન ભસ્મનિ

ન ગત્તેંષુ સસત્ત્વેષુ ન તિષ્ઠન્ન વ્રજન્નપિ ॥
બ્રાહ્મણં સૂર્યમગ્નિં ચ ચંદ્રઋક્ષગુરૂનપિ

અભિપશ્યન્ન કુર્વીત મલમૂત્રવિસર્જ નમ્॥
મુખેનોપધમેન્નાગ્નિં નગ્નાં નેક્ષેત યોષિતમ્

નાંઘ્રી પ્રતાપયેદગ્નૌ ન વસ્તુ અશુચિ ક્ષિપેત્ ॥
પ્રાણિહિંસાં ન કુર્વીત નાશ્નીયાત્સંધ્ય યોર્દ્વયોઃ

ન સંવિશેચ્ચ સંધ્યાયાં પ્રાતઃ સાયં ક્વચિદ્બુધઃ ॥
નાચક્ષીત ધયંતીં ગાં નેંદ્રચાપં પ્રદર્શયેત્

નૈકઃ સુપ્યાત્ક્વચિચ્છૂન્યે ન શયાનં પ્રબોધયેત્ ॥
પંથાનં નૈકલો યાયાન્ન વાર્ય્યંજલિના પિબેત્

ન દિવોદ્ધૃતસારં ચ ભક્ષયેદ્દધિ નો નિશિ ॥
સ્ત્રીધર્મિણી નાભિવદેન્નાદ્યાદાતૃપ્તિ રાત્રિષુ

તૌર્યત્રિકપ્રિયો ન સ્યાત્કાંસ્યે પાદૌ ન ધાવયેત્ ॥
શ્રાદ્ધં કૃત્વા પરશ્રાદ્ધે યોઽશ્નીયાજ્જ્ઞાનવર્જિતઃ

દાતુઃ શ્રાદ્ધફલં નાસ્તિ ભોક્તા કિલ્બિષભુગ્ભવેત્ ॥
ન ધારયેદન્યભુક્તં વાસશ્ચોપાનહાવપિ

ન ભિન્નભાજનેઽશ્નીયાન્નાસીતાગ્ન્યાદિદૂષિતે ॥
આરોહણં ગવાં પૃષ્ઠે પ્રેતધૂમં સરિત્તટમ્

બાલાતપં દિવાસ્વાપં ત્યજેદ્દીર્ઘં જિજીવિષુઃ ॥
સ્નાત્વા ન માર્જયેદ્ગાત્રં વિસૃજેન્ન શિખાં પથિ ॥

હસ્તૌ શિરો ન ધુનુયાન્નાકર્ષેદાસનં પદા ॥
કરેણ નો મૃજેદ્ગાત્રં સ્નાનવસ્ત્રેણ વા પુનઃ

શુનોચ્છિષ્ટં ભવેદ્ગાત્રં પુનઃ સ્નાનેન શુધ્યતિ ॥
નોત્પાટયેલ્લોમનખં દશનેન કદાચન

કરજૈઃ કરજચ્છેદં વિવર્જયેચ્છુભાય તુ॥
યદાયત્યાં ત્યજેત્તન્ન કુર્યાત્કર્મ પ્રયત્નતઃ

અદ્વારેણ ન ગન્તવ્યં સ્વવેશ્માપિ કદાચન॥
ક્રીડેન્નાજ્ઞૈઃ સહાસીત ન ધર્મ્મઘ્નૈર્ન રોગિભિઃ

ન શયીત ક્વચિન્નગ્નઃ પાણૌ ભુંજીત નૈવ ચ ॥
આર્દ્રપાદકરાસ્યોઽશ્નન્દીર્ઘકાલં ન જીવતિ

સંવિશેન્નાર્દ્રચરણો નોચ્છિષ્ટઃ ક્વચિદાવ્રજેત્ ॥
શયનસ્થો ન ચાશ્નીયાન્ન પિબેચ્ચ જલં દ્વિજઃ

સોપાનત્કો નોપવિશેન્ન જલં ચોત્થિતઃ પિબેત્ ॥
સર્વ્વમમ્લમયં નાદ્યાદારોગ્યસ્યાભિલાષુકઃ

ન નિરીક્ષેત વિણ્મૂત્રે નોચ્છિષ્ટઃ સંસ્પૃશેચ્છિરઃ ॥
નાધિતિષ્ઠેત્તુષાંગાર ભસ્મકેશકપાલિકાઃ

પતિતૈઃ સહ સંવાસઃ પતનાયૈવ જાયતે ॥
દદ્યાદાસનં મંચં ન શૂદ્રાય કદાચન

બ્રાહ્મણ્યાદ્ધીયતે વિપ્રઃ શૂદ્રો ધર્માચ્ચ હીયતે ॥
ધર્મોપદેશઃ શૂદ્રાણાં સ્વશ્રેયઃ પ્રતિઘાતયેત્

દ્વિજશુશ્રૂષણં ધર્મ્મઃ શૂદ્રાણાં હિ પરો મતઃ ॥
કણ્ડૂયનં હિ શિરસઃ પાણિભ્યાં ન શુભં મતમ્

આદિશેદ્વૈદિકં મંત્રં ન શૂદ્રાય કદાચન ॥
બ્રાહ્મણ્યા દીયતે વિપ્રઃ શૂદ્રો ધર્મ્માચ્ચ હીયતે ॥ ।૭૯ ॥
આતાડનં કરાભ્યાં ચ ક્રોશનં કેશલુંચનમ્ ॥
અશાસ્ત્રવર્તનં ભૂયો લુબ્ધાત્કૃત્વા પ્રતિગ્રહમ્

બ્રાહ્મણઃ સ ચ વૈ યાતિ નરકાનેકવિંશતિમ્ ॥
અકાલમેઘસ્તનિતે વર્ષર્તૌ પાંસુવર્ષણે

મહાબાલધ્વનૌ રાત્રાવનધ્યાયાઃ પ્રકીર્તિતાઃ ॥
ઉલ્કાપાતે ચ ભૂકંપે દિગ્દાહે મધ્યરાત્રિષુ

મધ્યયોર્વૃષલોપાન્તે રાજ્યહારે ચ સૂતકે ॥
દશાષ્ટકાસુ ભૂતાયાં શ્રાદ્ધાહે પ્રતિપદ્યપિ

પૂર્ણિમાયાં તથાષ્ટમ્યાં વિડ્વરે રાષ્ટ્રવિપ્લવે ॥
ઉપાકર્મણિ ચોત્સર્ગે કલ્પાદિષુ યુગાદિષુ

આરણ્યકમધીત્યાપિ બાણસામ્નોરપિ ધ્વનૌ ॥
અનધ્યાયેષુ ચૈતેષુ ચાધીયીત ન વૈ ક્વચિત્

ભૂતાષ્ટમ્યોઃ પઞ્ચદશ્યોર્બ્રહ્મચારી સદા ભવેત્ ॥
અનાયુષ્યકરં ચેહ પરદારોપસર્પણમ્ ॥
તસ્માત્તદ્દૂરતસ્ત્યાજ્ય વૈરિણાં ચોપસેવનમ્

પૂર્વર્દ્ધિભિઃ પરિત્યક્તમાત્માનં નાવમાનયેત્ ॥
સદોદ્યમવતાં યસ્માચ્છ્રિયો વિદ્યા ન દુર્લભાઃ ॥

સત્યં બ્રૂયાત્પ્રિયં બૂયાન્ન બ્રૂયાત્સત્યમપ્રિયમ્ ॥
પ્રિયં ચ નાનૃતં બ્રૂયાદેષ ધર્મો વિધીયતે

વાચોવેગં મનાવેગં જિહ્વાવેગં ચ વર્જ યેત્ ॥
ગુહ્યજાન્યપિ લોમાનિ તત્સ્પર્શાદશુચિર્ભવેત

પાદધૌતોદકં મૂત્રમુચ્છિષ્ટાન્યુદકાનિ ચ ॥
નિષ્ઠીવનં ચ શ્લેષ્માણં દૂરાદ્દૂરં વિનિઃ ક્ષિપેત

અહર્ન્નિશં શ્રુતેર્જાપ્યાચ્છૌચાચારનિષેવણાત ॥
અદ્રોહવત્યા બુદ્ધ્યા ચ પૂર્વજન્મ મ્મરેદ્દ્વિજઃ

વૃદ્ધાન્પ્રયત્નાદ્વંદેત દદ્યાત્તેષાં સ્વમાસનમ ॥
વિનમ્રકન્ધરો ભૂયાદનુયાયાત્તતશ્ચ તાન્

શ્રુતિભૂદેવદેવાનાં નૃપસાધુતપસ્વિનામ્ ॥
પતિવ્રતાનાં નારીણાં નિન્દાં કુર્યાન્ન કર્હિ ચિત

ઉદ્ધૃત્ય પઞ્ચમૃત્પિંડાન્સ્નાયાત્પરજલાશયે ॥
શ્રદ્ધયા પાત્રમાસાદ્ય યત્કિંચિદ્દીયતે વસુ

દેશે કાલે ચ વિધિના તદાનંત્યાય કલ્પતે ॥
ભૂપ્રદો મણ્ડલાધીશઃ સર્વત્ર સુખિતોઽન્નદઃ

તોયદાતા સુરૂપઃ સ્યાત્પુષ્ટશ્ચાન્નપ્રદો ભવેત ॥
પ્રદીપદો નિર્મલાક્ષો ગોદાતાર્યમલોક ભાક્

સ્વર્ણદાતા ચ દીર્ઘાયુસ્તિલદઃ સ્યાચ્ચ સુપ્રજઃ ॥
વેશ્મદોઽત્યુચ્ચસૌધેશો વસ્ત્રદશ્ચન્દ્રલોકભાક્

હયપ્રદો દિવ્યદેહો લક્ષ્મીવાન્વૃષભ પ્રદઃ॥
સુભાર્યઃ શિબિકાદાતા સુપર્યંકપ્રદોઽપિ ચ

શ્રદ્ધયા પ્રતિગૃહ્ણાતિ શ્રદ્ધયા યઃ પ્રયચ્છતિ ॥
સ્વર્ગિણૌ તાવુભૌ સ્યાતાં પતતોઽશ્રદ્રયા ત્વધઃ ।

અનૃતેન ક્ષરેદ્યજ્ઞસ્તપો વિસ્મયતઃ ક્ષરેત્ ॥
ક્ષરેત્કીર્તિર્વિનાદાનમાયુર્વિપ્રાપમાનતઃ

ગંધં પુષ્પં કુશા ગાવઃ શાકં માંસં પયો દધિ ॥
મણિમત્સ્યગહં ધાન્યં ગ્રાહ્યમેતદુપસ્થિતમ્

મધૂદકં ફલં મૂલમેધાંસ્યભયદક્ષિણા ॥
અભ્યુદ્યતાનિ ગ્રાહ્યાણિ ત્વેતાન્યપિ નિકૃષ્ટતઃ

દાસનાપિતગોપાલકુલમિત્રાર્દ્ધસીરિણઃ ॥
ભોજ્યાન્નાઃ શૂદ્રવર્ગેમી તથાત્મવિનિવેદકઃ

ઇત્થમાચારધર્મોયં ધર્મારણ્યનિવાસિનામ્ ॥
શ્રુતિસ્મૃત્યુક્તધર્મોઽયં યુધિષ્ઠિર નિવેદિતઃ

ઇતિ શ્રીસ્કાંદે મહાપુરાણ એકાશીતિસાહસ્ર્યાં સંહિતાયાં તૃતીયે બ્રહ્મખણ્ડે પૂર્વભાગે ધર્મારણ્યમાહાત્મ્યે
સદાચારલક્ષણવર્ણનં નામ ષષ્ઠોઽધ્યાયઃ