સ્કંદ પુરાણ · અધ્યાય 3.41

॥ શ્રીસૂત ઉવાચ ॥ ॥
અથાતઃ સંપ્રવક્ષ્યામિ ગાયત્રીં ચ સરસ્વતીમ્ ॥
લક્ષ્યીકૃત્ય કથામેકાં પવિત્રાં દ્વિજસત્તમાઃ

કશ્યપાખ્યો દ્વિજઃ પૂર્વમસ્મિંસ્તીર્થદ્વયે શુભે ॥
સ્નાત્વાતિમહતઃ પાપાદ્વિમુક્તો નરકપ્રદાત્

॥ ઋષય ઊચુઃ ॥ ॥
મુને કશ્યપનામાસાવકરોત્કિં હિ પાતકમ્ ॥
સ્નાત્વા તીર્થદ્વયેપ્યત્ર યસ્માન્મુક્તોઽભવત્ક્ષણાત્

એતન્નઃ શ્રદ્દધાનાનાં બ્રૂહિ સૂત કૃપાબલાત્ ॥
ત્વદ્વચોઽમૃતતૃપ્તાનાં ન પિપાસાપિ વિદ્યતે

॥ શ્રીસૂત ઉવાચ ॥ ॥
ગાયત્ર્યાશ્ચ સરસ્વત્યા માહાત્મ્યપ્રતિપાદકમ્ ॥
ઇતિહાસં પ્રવક્ષ્યામિ શૃણ્વતાં પાપનાશનમ્

અભિમન્યુસુતો રાજા પરીક્ષિન્નામ નામતઃ ॥
અધ્યાસ્તે હાસ્તિનપુરં પાલયન્ધર્મતો મહીમ્

સ રાજા જાતુ વિપિને ચચાર મૃગયા રતઃ ॥
ષષ્ટિવર્ષવયા ભૂપઃ ક્ષુત્તૃષ્ણાપરિપીડિતઃ

નષ્ટમેકં સ વિપિને માર્ગયન્મૃગમાદરાત્ ॥
ધ્યાનારૂઢં મુનિં દૃષ્ટ્વા પ્રાહ તં ચીરવાસસમ્

।
મયા બાણેન વિપિને મૃગો વિદ્ધોઽધુના મુને ॥
દૃષ્ટઃ સ કિં ત્વયા વિદ્વન્વિદ્રુતો ભયકાતરઃ

સમાધિનિષ્ઠો મૌનિત્વાન્ન કિં ચિદપિ સોઽબ્રવીત્ ॥
તતો ધનુરટન્યાઽસૌ સ્કંધે તસ્ય મહામુનેઃ। 3.1.41.૧૦ ॥
નિધાય મૃતસર્પં તુ કુપિતઃ સ્વપુરં યયૌ॥
મુનેસ્તસ્ય સુતઃ કશ્ચિચ્છૃંગીનામ બભૂવ વૈ

સખા તસ્ય કૃશાખ્યોઽભૂચ્છૃંગિણો દ્વિજસત્તમાઃ ॥
સખાયં શૃઙ્ગિણં પ્રાહ કૃશાખ્યઃ સ સખા તતઃ

પિતા તવ મૃતં સર્પં સ્કંધેન વહતેઽધુના ॥
મા ભૂદ્દર્પસ્તવ સખે મા કૃથાસ્ત્વં મદં વૃથા

સોઽવદત્કુપિતઃ શૃંગી દિત્સુશ્શાપં નૃપાય વૈ ॥
મત્તાતે શવસર્પં યો ન્યસ્તવાન્મૂઢચેતનઃ

સ સપ્તરાત્રાન્મ્રિયતાં સંદષ્ટસ્તક્ષકાહિના ॥
શશાપૈવં મુનિસુતઃ સૌભદ્રેયં પરીક્ષિતમ્

શમીકાખ્યઃ પિતા તસ્ય શ્રુત્વા શપ્તં સુતેન તમ્ ॥
નૃપં પ્રોવાચ તનયં શૃંગિણં મુનિપુંગવઃ

રક્ષકં સર્વલોકાનાં નૃપં કિં શપ્તવાનસિ ॥
અરાજકે વયં લોકે સ્થાસ્યામઃ કથમંજસા

ક્રોધેન પાતકમભૂન્ન ત્વયા પ્રાપ્યતે સુખમ્ ॥
યઃ સમુત્પાદિતં કોપં ક્ષમયૈવ નિરસ્યતિ

ઇહ લોકે પરત્રાસાવત્યંતં સુખમેધતે ॥
ક્ષમાયુક્તા હિ પુરુષા લભંતે શ્રેય ઉત્તમમ્

તતઃ શમીકઃ સ્વં શિષ્યં પ્રાહ ગૌરમુખાભિધમ્ ॥
ભો ગૌ મુખ ગત્વા ત્વં વદ ભૂપં પરીક્ષિતમ્

ઇમં શાપં મત્સુતોક્તં તક્ષકાહિવિદંશનમ્ ॥
પુનરાયાહિ શીઘ્રં ત્વં મત્સમીપે મહામતે

એવમુક્તઃ શમીકેન યયૌ ગૌરમુખો નૃપમ્ ॥
સમેત્ય ચાબ્રવીદ્ભૂપં સૌભદ્રેયં પરીક્ષિતમ્

દૃષ્ટ્વા સર્પં પિતુઃ સ્કન્ધે ત્વયા વિનિહિતં મૃતમ્ ॥
શમીકસ્ય સુતઃ શૃંગી શશાપ ત્વાં રુષાન્વિતઃ

એતદ્દિનાત્સપ્તમેઽહ્નિ તક્ષકેણ મહાહિના ॥
દષ્ટો વિષાગ્નિના દગ્ધો ભૂયાદાશ્વભિમન્યુજઃ

એવં શશાપ ત્વાં રાજઞ્છૃંગી તસ્ય મુનેઃ સુતઃ ॥
એતદ્વક્તું પિતા તસ્ય પ્રાહિણોન્માં ત્વદંતિકમ્

ઇતીરયિત્વા તં ભૂપમાશુ ગૌરમુખો યયૌ ॥
ગતે ગૌરમુખે પશ્ચાદ્રાજા શોકપરાયણઃ

અભ્રંલિહમથોત્તુંગમેકસ્તંભં સુવિસ્તૃતમ્ ॥
મધ્યેગંગં વ્યતનુત મંડપં નૃપપુંગવઃ

મહાગારુડમંત્રજ્ઞૈરૌષધજ્ઞૈશ્ચિકિત્સકૈઃ ॥
તક્ષકસ્ય વિષં હંતું યત્નં કુર્વન્સમાહિતઃ

અનેકદેવબ્રહ્મર્ષિરાજર્ષિપ્રવરાન્વિતઃ ॥
આસ્તે તસ્મિન્નૃપસ્તુંગે મંડપે વિષ્ણુભક્તિમાન્

તસ્મિન્નવસરે વિપ્રઃ કાશ્યપો માંત્રિકોત્તમઃ ॥
રાજાનં રક્ષિતું પ્રાયાત્તક્ષકસ્ય મહાવિષાત્

સપ્તમેઽહનિ વિપ્રેંદ્રો દરિદ્રો ધનકામુકઃ ॥
અત્રાંતરે તક્ષકોઽપિ વિપ્રરૂપી સમાયયૌ

મધ્યેમાર્ગં વિલોક્યાથ કશ્યપં પ્રત્યભાષત ॥
બ્રાહ્મણ ત્વં કુત્ર યાસિ વદ મેઽદ્ય મહામુને

ઇતિ પૃષ્ટસ્તદાવાદીત્કાશ્યપસ્તક્ષકં દ્વિજાઃ ॥
પરીક્ષિતં મહારાજં તક્ષકોઽદ્ય વિષાગ્નિના

દક્ષ્યતે તં શમયિતું તત્સમીપમુપૈમ્યહમ્ ॥
ઇત્યુક્તવંતં તં વિપ્રં તક્ષકઃ પુનરબ્રવીત્

તક્ષકોહં દ્વિજશ્રેષ્ઠ મયા દષ્ટશ્ચિકિત્સિતુમ્ ॥
ન શક્યો ઽબ્દશતેનાપિ મહામંત્રાયુતૈરપિ

ચિકિત્સિતું ચેન્મદ્દષ્ટં શક્તિરસ્તિ તવાધુના ॥
અનેકયોજનોચ્છ્રાયમિમં વટતરું ત્વહમ્

દશામ્યુજ્જીવયૈનં ત્વં સમર્થોઽસ્તિ તતો ભવાન્ ॥
ઇતીરયિત્વા તં વૃક્ષમદશત્તક્ષકસ્તદા

અભવદ્ભસ્મસાત્સોઽપિ વૃક્ષોઽત્યંતં સમૂર્ચ્છિતઃ ॥
પૂર્વમેવ નરઃ કશ્ચિત્તં વૃક્ષમધિરૂઢવાન્

તક્ષકસ્ય વિષોલ્કાભિઃ સોઽપિ દગ્ધોઽભવત્તદા ॥
તં નરં ન વિજિજ્ઞાતે તૌ ચ કાશ્યપતક્ષકૌ ॥

કાશ્યપઃ પ્રતિજજ્ઞેઽથ તક્ષકસ્યાપિ શૃણ્વતઃ ॥
તન્મંત્રશક્તિં પશ્યંતુ સર્વે વિપ્રા હિ નોઽધુના

ઇતીરયિત્વા તં વૃક્ષં ભસ્મીભૂતં વિષાગ્નિના ॥
અજીવયન્મન્ત્રશક્ત્યા કાશ્યપો માંત્રિકોત્તમઃ

નરોઽપિ તેન વૃક્ષેણ સાકમુજ્જીવિતોઽભવત્ ॥
અથાબ્રવીત્તક્ષકસ્તં કાશ્યપં મંત્રકોવિદમ્

યથા ન મુનિવાઙ્મિથ્યા ભવેદેવં કુરુ દ્વિજ ॥
યત્તે રાજા ધનં દદ્યાત્તતોપિ દ્વિગુણં ધનમ્ ॥

દદામ્યહં નિવર્તસ્વ શીઘ્રમેવ દ્વિજોત્તમ ॥
ઇત્યુક્ત્વાનર્ઘ્યરત્નાનિ તસ્મૈ દત્ત્વા સ તક્ષકઃ

ન્યવર્તયત્કાશ્યપં તં બ્રાહ્મણં મંત્રકો વિદમ્ ॥
અલ્પાયુષં નૃપં મત્વા જ્ઞાનદૃષ્ટ્યા સ કાશ્યપઃ

સ્વાશ્રમં પ્રયયૌ તૂષ્ણીં લબ્ધરત્નશ્ચ તક્ષકાત્ ॥
સોઽબ્રવીત્તક્ષકઃ સર્વાન્સર્પાનાહૂય તત્ક્ષણે

યૂયં તં નૃપતિં પ્રાપ્ય મુનીનાં વેષધારિણઃ ॥
ઉપહારફલાન્યાશુ પ્રયચ્છત પરીક્ષિતે

તથેત્યુક્ત્વા સર્વસર્પા દદૂ રાજ્ઞે ફલાન્યમી ॥
તક્ષકોપિ તદા તત્ર કસ્મિંશ્ચિદ્બદરીફલે

કૃમિવેષધરો ભૂત્વા વ્યતિષ્ઠદ્દંશિતું નૃપમ્ ॥
અથ રાજા પ્રદત્તાનિ સર્પૈર્બ્રાહ્મણરૂપકૈઃ

પરીક્ષિન્મંત્રવૃદ્ધેભ્યો દત્ત્વા સર્વફલાન્યપિ ॥
કૌતૂહલેન જગ્રાહ સ્થૂલમેકં ફલં કરે

અસ્મિન્નવસરે સૂર્યોઽપ્યસ્તાચલમગાહત ॥
મિથ્યા ઋષિવચો મા ભૂદિતિ તત્રત્યમાનવાઃ

અન્યોયમવદન્ત્સર્વે બ્રાહ્મણાશ્ચ નૃપાસ્તથા ॥
એવં વદત્સુ સર્વેષુ ફલે તસ્મિન્નદૃશ્યત

ફલે રક્તકૃમિઃ સર્વે રાજ્ઞા ચાપિ પરીક્ષિતા ॥
અયં કિં માં દશેદદ્ય કૃમિરિત્યુક્તવા ન્નૃપઃ

નિદધે તત્ફલં કર્ણે સકૃમિ દ્વિજસત્તમાઃ ॥
તક્ષકોઽસ્મિન્સ્થિતઃ પૂર્વં કૃમિરૂપી ફલે તદા

નિર્ગત્ય તત્ફલાદાશુ નૃપદે હમવેષ્ટયત્ ॥
તક્ષકાવેષ્ટિતે ભૂપે પાર્શ્વસ્થા દુદ્રુવુર્ભયાત્

અનંતરં નૃપો વિપ્રાસ્તક્ષકસ્ય વિષાગ્નિના ॥
દગ્ધોઽભૂદ્ભસ્મસાદાશુ સપ્રાસાદો બલીયસા

કૃત્વોર્ધ્વદૈહિકં તસ્ય નૃપસ્ય સપુરોહિતાઃ ॥
મંત્રિણસ્તત્સુતં રાજ્યે જનમેજયનામકમ્

રાજાનમભ્યષિંચન્વૈ ગજદ્રક્ષ ણવાંછયા ॥
તક્ષકાદ્રક્ષિતું ભૂપમાયાતઃ કાશ્યપાભિધઃ

યો બ્રાહ્મણો મુનિશ્રેષ્ઠાઃ સ સર્વૈર્નિંદિતો જનૈઃ ॥
બભ્રામ સકલાન્દેશાઞ્છિષ્ટૈઃ સર્વૈશ્ચ દૂષિતઃ

અવસ્થાનં ન લેભેઽસૌ ગ્રામે વાપ્યાશ્રમેઽપિ વા ॥
યાન્યાન્દેશાનસૌ યાતસ્તત્રતત્રમહાજનૈઃ

તત્તદ્દેશાન્નિરસ્તઃ સ શાકલ્યં શરણં યયૌ ॥
પ્રણમ્ય શાકલ્યમુનિં કાશ્યપો નિન્દિતો જનૈઃ ॥
ઇદં વિજ્ઞાપયામાસ શાકલ્યાય મહાત્મને

॥ કાશ્યપ ઉવાચ ॥ ॥
ભગવન્સર્વધર્મજ્ઞ શાકલ્ય હરિવલ્લભ

મુનયો બ્રાહ્મણાશ્ચાન્યે માં નિંદંતિ સુહૃજ્જનાઃ ॥
નાસ્યાહં કારણં જાને કિં માં નિંદંતિ માનવાઃ

બ્રહ્મહત્યા સુરાપાનં ગુરુસ્ત્રીગમનં તથા ॥
સ્તેયં સંસર્ગદોષો વા મયા નાચરિતઃ ક્વચિત્

અન્યાન્યપિ હિ પાપાનિ ન કૃતાનિ મયા મુને ॥
તથાપિ નિંદંતિ જના વૃથા માં બાંધવાદયઃ

જાનાસિ ચેત્ત્વં શાકલ્ય મયા દોષં કૃતં વદ ॥
ઉક્તોઽથ કાશ્યપેનૈવં શાકલ્યાખ્યો મહામુનિઃ ॥
ક્ષણં ધ્યાત્વા બભાષે તં કાશ્યપં દ્વિજસત્તમાઃ

॥ શાકલ્ય ઉવાચ ॥ ॥
પરીક્ષિતં મહારાજં તક્ષકાદ્રક્ષિતું ભવાન્

અયાસીદર્ધમાર્ગે તુ તક્ષકેણ નિવારિતઃ ॥
ચિકિત્સિતું સમર્થોઽપિ વિષરોગાદિપીડિતમ્

યો ન રક્ષતિ લોભેન તમાહુર્બ્રહ્મઘાતકમ્ ॥
ક્રોધાત્કામાદ્ભયાલ્લોભાન્માત્સર્યાન્મોહતોઽપિ વા

યો ન રક્ષતિ વિપ્રેંદ્ર વિષરોગાતુરં નરમ્ ॥
બ્રહ્મહા સ સુરાપી ચ સ્તેયી ચ ગુરુતલ્પગઃ

સંસર્ગદોષદુષ્ટશ્ચ નાપિ તસ્ય હિ નિષ્કૃતિઃ ॥
કન્યાવિક્રયિણશ્ચાપિ હયવિક્રયિણસ્તથા

કૃતઘ્ન સ્યાપિ શાસ્ત્રેષુ પ્રાયશ્ચિત્તં હિ વિદ્યતે ॥
વિષરોગાતુરં યસ્તુ સમર્થોપિ ન રક્ષતિ

ન તસ્ય નિષ્કૃતિઃ પ્રોક્તા પ્રાયશ્ચિત્તાયુતૈરપિ ॥
ન તેન સહ પંક્તૌ ચ ભુંજીત સુકૃતી જનઃ

ન તેન સહ ભાષેત ન પશ્યેત્તં નરં ક્વચિત્ ॥
તત્સંભાષણમાત્રેણ મહાપાતકભાગ્ભવેત્

પરીક્ષિત્સ મહારાજઃ પુણ્યશ્લોકશ્ચ ધાર્મિકઃ ॥
વિષ્ણુભક્તો મહાયોગી ચાતુર્વર્ણ્યસ્ય રક્ષિતા

વ્યાસપુત્રાદ્ધરિકથાં શ્રુતવાન્ભક્તિપૂર્વકમ્ ॥
અરક્ષિત્વા નૃપં તં ત્વં વચસા તક્ષકસ્ય યત્

નિવૃત્તસ્તેન વિપ્રેંદ્રૈર્બાંધવૈરપિ દૂષ્યસે ॥
સ પરીક્ષિન્મહારાજો યદ્યપિ ક્ષ ણજીવિતઃ

તથાપિ યાવન્મરણં બુધૈઃ કાર્યં ચિકિત્સનમ્ ॥
યાવત્કણ્ઠગતાઃ પ્રાણા મુમૂર્ષોર્માનવસ્ય હિ

તાવચ્ચિકિત્સા કર્તવ્યા કાલસ્ય કુટિલા ગતિઃ ॥
ઇતિ પ્રાહુઃ પુરા શ્લોકં ભિષગ્વૈદ્યાબ્ધિપારગાઃ

અતશ્ચિકિત્સાશક્તોઽપિ યસ્માદકૃતભેષજઃ ॥
અર્ધમાર્ગે નિવૃત્તસ્ત્વં તેન તં હતવાનસિ ॥
શાકલ્યેનૈવમુદિતઃ કાશ્યપઃ પ્રત્યભાષત

॥ કાશ્યપ ઉવાચ ॥ ॥
મમૈતદ્દોષશાંત્યર્થમુપાયં વદ સુવ્રત

યેન માં પ્રતિગૃહ્ણીયુર્બાંધવાઃ સસુહૃજ્જનાઃ

કૃપાં મયિ કુરુષ્વ ત્વં શાકલ્ય હરિવલ્લભ ॥
કાશ્યપેનૈવમુક્તસ્તુ શાકલ્યોપિ મુનીશ્વરઃ ॥
ક્ષણં ધ્યાત્વા જગાદૈવં કાશ્યપં કૃપયા તદા

॥ શાકલ્ય ઉવાચ ॥ ॥
અસ્ય પાપસ્ય શાત્યર્થમુપાયં પ્રવદામિ તે

તત્કર્ત્તવ્યં ત્વયા શીઘ્રં વિલંબં મા કૃથા દ્વિજ ॥
દક્ષિણાંબુનિધૌ સેતૌ ગંધમાદનપર્વતે

અસ્તિ તીર્થદ્વયં વિપ્રા ગાયત્રી ચ સરસ્વતી ॥
તત્ર ત્વં સ્નાનમાત્રેણ શુદ્ધો ભૂયાશ્ચ તત્ક્ષણે

ગાયત્ર્યા ચ સરસ્વત્યા જલવાત સ્પૃશો નરઃ ॥
વિધૂય સર્વપાપાનિ સ્વર્ગં યાસ્યંતિ નિર્મલાઃ

તદ્યાહિ શીઘ્ર વિપ્ર ત્વં ગાયત્રીં ચ સરસ્વતીમ્ ॥
ઇત્યુક્તઃ કાશ્યપસ્તેન શાકલ્યેન દ્વિજોત્તમાઃ

નત્વા મુનિં ચ શાકલ્યં તમાપૃચ્છ્ય મુનીશ્વરમ્ ॥
તેન ચૈવાભ્યનુજ્ઞાતઃ પ્રયયૌ ગન્ધમાદનમ્

તત્ર ગત્વા ચ ગાયત્રીસરસ્વત્યૌ ચ કાશ્યપઃ ॥
નત્વા તીર્થદ્વયં ભક્ત્યા દણ્ડપાણિં ચ ભૈરવમ્

સંકલ્પપૂર્વં તત્તીર્થે સસ્નૌ નિયમસંયુતઃ ॥
તીર્થદ્વયે સ્નાનમાત્રાન્મુક્તપાપોઽથ કાશ્યપઃ

તીર્થદ્વયસ્ય તીરેઽસૌ કિંચિત્કાલં તુ તસ્થિવાન્ ॥
તસ્મિન્કાલે ચ ગાયત્રીસરસ્વત્યૌ મુનીશ્વરાઃ ॥

પ્રાદુર્બભૂવતુર્મૂર્તે સર્વાભરણભૂષિતે ॥
દેવ્યૌ તે સ નમસ્કૃત્ય કાશ્યપો ભક્તિપૂર્વકમ્

કે યુવાં રૂપસંપન્ને સર્વાલંકારસંયુતે ॥
ઇતિ પપ્રચ્છ દૃષ્ટ્વા તે કાશ્યપો હૃષ્ટમાનસઃ ॥
તેન પૃષ્ટે ચ ગાયત્રીસરસ્વત્યૌ તમૂચતુઃ

॥ ગાયત્રીસરસ્વત્યાવૂચતુઃ ॥ ॥
કાશ્યપાવાં હિ ગાયત્રીસરસ્વત્યૌ વિધિપ્રિયે

એતત્તીર્થસ્વરૂપેણ નિત્યં વર્તાવહે ત્વતઃ ॥
અત્ર તીર્થદ્વયે સ્નાનાદાવાં તુષ્ટે તવાધુના

વરં મત્તો વૃણીષ્વ ત્વં યદિષ્ટં કાશ્યપ દ્વિજ ॥
સ્નાંતિ તીર્થદ્વયે યેઽત્ર દાસ્યાવસ્તદભીપ્સિતમ્

શ્રુત્વા વચસ્તદ્ગાયત્રીસરસ્વત્યોઃ સ કાશ્યપઃ ॥
તુષ્ટાવ વાગ્ભિરગ્ર્યાભિસ્તે દેવ્યૌ વેધસઃ પ્રિયે

॥ કાશ્યપ ઉવાચ ॥ ॥
ચતુરાનનગેહિન્યૌ જગદ્ધાત્ર્યૌ નમામ્યહમ્ ॥
વિદ્યાસ્વરૂપે ગાયત્રી સરસ્વત્યૌ શુભે ઉભે

સૃષ્ટિસ્થિત્યંતકારિણ્યૌ જગતો વેદમાતરૌ ॥
હવ્યકવ્યસ્વરૂપે ચ ચંદ્રાદિત્યવિલોચને

સર્વદેવાધિપે વાણી ગાયત્ર્યૌ સતતં ભજે ॥
ગિરિજા કમલા ચાપિ યુવામેવ જગદ્ધિતે

યુષ્મદ્દર્શનમાત્રેણ જગત્સૃષ્ટ્યાદિકલ્પનમ્ ॥
યુષ્મન્નિમેષાત્સતતં જગતાં પ્રલયો ભવેત્

ઉન્મેષાત્સૃષ્ટિરભવદ્ભોગાયત્રિ સરસ્વતિ ॥
યુવયોર્દર્શનાદદ્ય કૃતાર્થોઽભવમાશુ વૈ

મામદ્ય પાતકાન્મુક્તં સ્નાનાત્તીર્થ દ્વયેઽત્ર તુ ॥
સ્વીકુર્વંતુ મુનિશ્રેષ્ઠા બ્રાહ્મણા બાંધવાસ્તથા

ઇતઃ પરં પાપકૃત્યે મા મે બુદ્ધિઃ પ્રવર્તતામ્ ॥
ધર્મે પ્રવર્તતાં નિત્યમયમેવ વરો મમ

દીયતાં ભો મહાદેવ્યૌ નાન્યમિચ્છામ્યહં વરમ્ ॥
ઇતિ તે પ્રાર્થિતે તેન કાશ્યપેન દ્વિજોત્તમાઃ

સરસ્વતી ચ ગાયત્રી દ્વે દેવ્યૌ બ્રહ્મણઃ પ્રિયે ॥
કાશ્યપં પ્રોચતુઃ પ્રીતે જનન્યૌ જગતાં સદા

કાશ્યપૈતદ્વરં સર્વં પ્રાર્થિતં યત્ત્વયાઽધુના ॥
અનુગ્રહાદાવયોસ્તદચિરેણ તવાસ્તુ હિ

ઇત્યુક્ત્વા તં તુ ગાયત્રીસરસ્વત્યૌ ક્ષણેન વૈ ॥
તિરોધાનં ગતે વિપ્રાસ્તસ્મિંસ્તીર્થદ્વયે તદા

કાશ્યપોઽપિ કૃતાર્થઃ સન્સ્વ દેશં પ્રતિ નિર્યયૌ ॥
બાંધવા બ્રાહ્મણાઃ સર્વે કાશ્યપં ગતકિલ્બિષમ્

પ્રત્યગૃહ્ણંશ્ચ ગાયત્રીસરસ્વત્યોર્નિમજ્જનાત્ ॥
એવં વઃ કથિતં વિપ્રા કાશ્યપસ્ય વિમોક્ષણમ્

પાતકેભ્યો હિ ગાયત્રીસરસ્ત્યોર્નિમજનાત્ ॥
પઠતે ત્વિમમધ્યાયં શૃણુતે વા સમાહિતઃ

યો ગાયત્ર્યાં સરસ્વત્યાં સ સ્નાતફલમશ્નુતે

ઇતિ શ્રીસ્કાંદે મહાપુરાણ એકાશીતિસાહસ્ર્યાં સંહિતાયાં તૃતીયે બ્રહ્મખણ્ડે સેતુમાહાત્મ્યે ગાયત્રીસરસ્વતીતીર્થપ્રશંસાયાં કાશ્યપપાપશાંતિવર્ણનંનામૈકચત્વારિંશોઽધ્યાયઃ