સ્કંદ પુરાણ · શ્લોક 3.36-2

॥ શ્રીસૂત ઉવાચ ॥ ॥
ધનુષ્કોટેસ્તુ માહાત્મ્યં ભૂયોઽપિ પ્રબ્રવીમ્યહમ્ ॥
દુરાચારાભિધો યત્ર સ્નાત્વા મુક્તો ભવદ્દ્વિજાઃ॥

॥ મુનય ઊચુઃ ॥ ॥
દુરાચારાભિધઃ કોઽસૌ સૂત તત્ત્વાર્થકોવિદ ॥
કિંચ પાપં કૃતં તેન દુરાચારેણ વૈ મુને

કથં વા પાતકા ન્મુક્તો ધનુષ્કોટૌ નિમજ્જનાત્ ॥
એતચ્છુશ્રૂષમાણાનાં વિસ્તરાદ્વદ નો મુને

॥ શ્રીસૂત ઉવાચ ॥ ॥
મુનયઃ શ્રૂયતાં તસ્ય દુરાચારસ્ય પાતકમ્ ॥
સ્નાનેન ધનુષઃ કોટૌ યથા મુક્તશ્ચ પાતકાત્

દુરાચારાભિધો વિપ્રો ગૌતમીતીરમાશ્રિતઃ ॥
કશ્ચિદસ્તિ દ્વિજાઃ પાપી ક્રૂરકર્મરતઃ સદા

બ્રહ્મઘ્નૈશ્ચ સુરાપૈશ્ચ સ્તેયિભિર્ગુરુતલ્પગૈઃ ॥
તદા સંસર્ગદુષ્ટોઽસૌ તૈઃ સાકં ન્યવસદ્વિજાઃ

મહાપાતકિસંસર્ગં દોષેણાસ્ય દ્વિજસ્ય વૈ ॥
બ્રાહ્મણ્યં સકલં નષ્ટં નિઃશેષેણ દ્વિજોત્તમાઃ

મહાપાતકિભિઃ સાર્દ્ધં દિનમેકં તુ યો દ્વિજઃ ॥
નિવસેત્સાદરં તસ્ય તત્ક્ષણાદ્વૈ દ્વિજન્મનઃ ॥ । ૮ ॥
બ્રાહ્મણસ્ય તુરીયાંશો નશ્યત્યેવ ન સંશયઃ ॥
દ્વિદિનં સેવનાત્સ્પર્શાદ્દર્શનાચ્છયનાત્તથા

ભોજનાત્સહ પંક્તૌ ચ મહાપાતકિભિર્દ્વિજાઃ ॥
દ્વિતીયભાગો નશ્યેત બ્રાહ્મણસ્ય ન સંશયઃ

ત્રિદિનાચ્ચ તૃતીયાંશો નશ્યત્યેવ ન સંશયઃ ॥
ચતુર્દિનાચ્ચતુર્થાંશો વિલયં યાતિ હિ ધ્રુવમ્

અતઃ પરં તુ તૈઃ સાકં શયનાસનભોજનૈઃ ॥
તત્તુલ્યપાતકી ભૂયાન્મહાપાતકસંભવાત્

તેન બ્રાહ્મણ્યહીનોઽયં દુરાચારાભિધો દ્વિજાઃ ॥
ગ્રસ્તોઽભવદ્ભીષણેન વેતાલેન બલીયસા

અસૌ પરવશસ્તેન વેતાલેનાતિપીડિતઃ ॥
દેશાદ્દેશં ભ્રમન્વિપ્રા વનાચ્ચૈવ વનાંતરમ્

પૂર્વપુણ્યવિપાકેન દૈવયોગેન સ દ્વિજઃ ॥
રામચંદ્રધનુષ્કોટિં મહાપાતકનાશનીમ્

અનુદ્રુતઃ પિશાચેન તેનાવિષ્ટો યયૌ દ્વિજાઃ ॥
ન્યમજ્જયત્સ વેતાલો ધનુષ્કોટિજલે ત્વમુમ્

ધનુષ્કોટિજલે સોઽયં વેતાલેન પ્રવેશિતઃ ॥
ઉદતિષ્ઠત્ક્ષણાદેવ વેતાલેન વિમોચિતઃ

ઉત્થિતોઽસૌ દ્વિજો વિપ્રા ધનુષ્કોટિજલાત્તદા ॥
સ્વસ્થો વ્યચિંતયત્કોઽયં દેશો જલધિતીરતઃ

કથં મયાગતમિહ ગૌતમીતીરવાસિના ॥
ઇતિ ચિંતાકુલઃ સોઽયં ધનુષ્કોટિનિવાસિનમ્

દત્તાત્રેયં મહાત્માનં યોગિપ્રવરમુત્તમમ્ ॥
સમાગમ્ય પ્રણમ્યાસૌ દુરાચારોઽભ્યભાષત

ન જાને ભગવન્દેશઃ કતમોઽયં વદાધુના ॥
ગૌતમીતીરનિલયો દુરાચારાભિધો હ્યહમ્

કૃપયા બ્રૂહિ મે બ્રહ્મન્મયાત્ર કથમાગતમ્॥
ઇતિ પૃષ્ટો મુનિસ્તેન દુરાચારેણ સુવ્રતઃ

ધ્યાત્વા મુહૂર્તમવદદ્દુરાચારં ઘૃણાનિધિઃ ॥
મહાપાતકિસંસર્ગે દુરાચાર કૃતે પુરા

બ્રાહ્મણ્યં નષ્ટમભવદ્વેતાલસ્ત્વાં તતોઽગ્રહીત્ ॥
તેનાવિષ્ટસ્ત્વમાયાતો વિવશોઽત્ર વિમૂઢધીઃ

ન્યમજ્જયત્ત્વાં વેતાલો ધનુષ્કોટિજલેઽત્ર તુ ॥
તત્ર મજ્જનમાત્રેણ વિમુક્તઃ પાતકાદ્ભવાન્

ધનુષ્કોટૌ તુ યે સ્નાનં પુણ્યે કુર્વંતિ માનવાઃ ॥
તેષાં નશ્યંતિ વૈ સત્યં પંચપાતકસંચયાઃ

રામચંદ્રધનુષ્કોટાવત્ર મજ્જનમાત્રતઃ ॥
મહાપાતકિસંસર્ગદોષસ્તે વિલયં યયૌ

તન્નાશાદેવ વેતાલસ્ત્વાં મુક્ત્વા વિલયં ગતઃ ॥
ત્વામગ્રહીદ્યો વેતાલઃ પુરાયં બ્રાહ્મણોઽભવત્

સોઽયં ભાદ્રપદે માસે કૃષ્ણપક્ષે મહાલયમ્ ॥
પાર્વણેન વિધાનેન પિતૄણાં નાકરોન્મુદા

તેન સ્વપિતૃભિઃ શપ્તો વેતાલત્વમગાદયમ્ ॥
સોપિ ચાસ્ય ધનુષ્કોટેરવલોકનમાત્રતઃ

વેતાલત્વં વિહાયેહ વિષ્ણુલોકમ વાપ્તવાન્ ॥
અતો ભાદ્રપદે માસે કૃષ્ણપક્ષે મહાલયમ્

ઉદ્દિશ્ય સ્વપિતૄન્યે તુ ન કુર્વન્ત્યતિલોભતઃ ॥
મહાલોભયુતાસ્તેઽદ્ધા વેતાલાઃ સ્યુર્ન સંશયઃ

તસ્માદ્ભાદ્રપદે માસે કૃષ્ણપક્ષે મહાલયમ્ ॥
પિતૄનુદ્દિશ્ય શક્ત્યા યે બ્રાહ્મણાન્વેદપારગાન્

ભોજયેયુર્મહાન્નેન ન તે વિંદંતિ દુર્ગતિમ્ ॥
યસ્તુ ભાદ્રપદે માસે કૃષ્ણપક્ષે મહાલયમ્

સ્વશક્ત્યનુગુણં વિપ્રમેકં દ્વૌ ત્રીનકિંચનઃ ॥
ભોજયેન્નહિ દૌર્ગત્યં ભવેદસ્ય કદાચન

અયં ભાદ્રપદે માસે પિતૄણામનુપાસનાત્ ॥
યયૌ વેતાલતાં વિપ્રો યસ્ત્વાં જગ્રાહ પાપિનમ્

કાલો ભાદ્રપદમાસમારભ્ય વૃશ્ચિકાવધિ ॥
મહાલયસ્ય કથિતો મુનિભિસ્તત્ત્વદર્શિભિઃ

માસો ભાદ્રપદઃ કાલસ્તત્રાપિ હિ વિશિષ્યતે ॥
કૃષ્ણ પક્ષો વિશિષ્ટઃ સ્યાદ્દુરાચારક તત્ર વૈ

તસ્મિઞ્છુભે કૃષ્ણપક્ષે પ્રથમાયાં તથા તિથૌ ॥
શ્રાદ્ધં મહાલયં કુર્યાદ્યો નરો ભક્તિપૂર્વકમ્

તસ્ય પ્રીણાતિ ભગવાન્પાવકઃ સર્વપાવનઃ ॥
સ વહ્નિલોકમાપ્નોતિ વહ્નિના સહ મોદતે

તસ્મૈ ચ જ્વલનો દેવઃ સર્વૈશ્વર્યં દદાત્યપિ ॥
પ્રથમાયાં તિથૌ મર્ત્યો યો ન કુર્યાન્મહાલયમ્

વહ્નિર્ગૃહં દહેત્તસ્ય શ્રિયં ક્ષેત્રાદિકં તથા ॥
વેદજ્ઞે બ્રાહ્મણે ભુક્તે પ્રથમાયાં મહાલયે

દશ કલ્પસહસ્રાણિ પિતરો યાંતિ તૃપ્તતામ્ ॥
દ્વિતીયાયાં તુ યો ભક્ત્યા કુર્યાચ્છ્રાદ્ધં મહાલયમ્

તસ્ય પ્રીણાતિ ભગવાન્ભવાનીપતિરીશ્વરઃ ॥
સ કૈલાસમવાપ્નોતિ શિવેન સહ મોદતે

વિપુલાં સંપદં તસ્મૈ પ્રીતો દદ્યાન્મહેશ્વરઃ ॥
દ્વિતીયાયાં તિથૌ મર્ત્યો યો ન કુર્યાન્મહાલયમ્

તસ્ય વૈ કુપિતઃ શંભુર્નાશયેદ્બ્રહ્મવર્ચસમ્ ॥
રૌરવં કાલસૂત્રાખ્યં નરકં ચાસ્ય દાસ્યતિ

વેદજ્ઞે બ્રાહ્મણે ભુક્તે દ્વિતીયાયાં મહાલયે ॥
વિંશત્કલ્પ સહસ્રાણિ પિતરો યાંતિ તૃપ્તતામ્

અનુગ્રહાત્પિતૄણાં ચ સંતતિશ્ચાસ્ય વર્દ્ધતે ॥
તૃતીયાયાં નરો ભક્ત્યા કુર્યાચ્છ્રાદ્ધં મહાલયમ્

તસ્ય પ્રીણાતિ ભગવાઁલ્લોકપાલો ધનાધિપઃ ॥
મહાપદ્માદિનિધયો વર્તંતે તસ્ય વૈ વશે

તસ્યાનુગાસ્ત્રયો દેવા બ્રહ્મવિષ્ણુમહેશ્વરાઃ ॥
તૃતીયાયાં તિથૌ મર્ત્યો યો ન કુર્યાન્મહાલયમ્

ધનદો ભગવાંસ્તસ્ય સંપદં હરતિ ક્ષણાત્ ॥
દારિદ્યં ચ દદાત્યસ્મૈ બહુદુઃખસમાકુલમ્ ॥

તૃતીયાયાં તિથૌ મર્ત્યો યઃ કરોતિ મહાલયમ્ ॥
તૃપ્યંતિ પિતરસ્તસ્ય ત્રિંશત્કલ્પસહસ્રકમ્

ચતુર્થ્યાં તુ નરો ભક્ત્યા શ્રાદ્ધં કુર્યાન્મહાલયમ્ ॥
તસ્ય પ્રીણાતિ ભગવાન્હેરંબઃ પાર્વતીસુતઃ

તસ્ય વિઘ્નાશ્ચ નશ્યંતિ ગજવક્ત્રપ્રસાદતઃ ॥
ચતુર્થ્યાં તુ તિથૌ મર્ત્યો યો ન કુર્યાન્મહાલયમ્

વિઘ્નેશો ભગવાંસ્તસ્ય સદા વિઘ્નં કરોતિ હિ ॥
ચણ્ડકોલાહલાભિખ્યે નરકે ચ પતત્યથ

ચતુર્થ્યાં વૈ તિથૌ મર્ત્યો યઃ કરોતિ મહાલયમ્ ॥
પિતરઃ કલ્પસાહસ્રં ચત્વારિંશત્પ્રહર્ષિતાઃ

બહૂન્પુત્રાન્પ્રદાસ્યંતિ શ્રાદ્ધકર્તુર્નિરંતરમ્ ॥
પંચમ્યાં તુ તિથૌ ભક્ત્યા યો ન કુર્યાન્મહાલયમ્

તસ્ય લક્ષ્મીર્ભગવતી પરિત્યજતિ મંદિરમ્ ॥
અલક્ષ્મીઃ કલહાધારા તસ્ય પ્રાદુર્ભવેદ્ગૃહે

પચમ્યાં તુ તિથૌ મર્ત્યો યઃ કરોતિ મહાલયમ્ ॥
તસ્ય તૃપ્યંતિ પિતરઃ પંચકલ્પસહસ્રકે

સંતતિં ચાપ્યવિચ્છિન્નામસ્મૈ દાસ્યંતિ તર્પિતાઃ ॥
પાર્વતી ચ પ્રસન્ના સ્યાન્મહદૈશ્વર્યદાયિની

ષષ્ઠ્યાં તિથૌ નરો ભક્ત્યા શ્રાદ્ધં કુર્યાન્મહાલયમ્ ॥
તસ્ય પ્રીણાતિ ભગવાન્ષણ્મુખઃ પાર્વતી સુતઃ

તસ્ય પુત્રાશ્ચ પૌત્રાશ્ચ ષણ્મુખસ્ય પ્રસાદતઃ ॥
ગ્રહૈર્વાલગ્રહૈશ્ચૈવ ન બાધ્યંતે કદાચન

ષષ્ઠ્યાં તિથૌ નરો ભક્ત્યા યો ન કુર્યાન્મહાલયમ્ ॥
તસ્ય સ્કન્દો મહાસેનો વિમુખઃ સ્યાન્ન સંશયઃ

ગર્ભાન્નિર્ગતમાત્રૈવ પ્રજા તસ્ય વિનશ્યતિ ॥
પૂતનાદિગ્રહકુલૈર્બાધ્યતે ચ નિરંતરમ્

વહ્નિજ્વાલાપ્રવેશાખ્યે નરકે ચ પતત્યધઃ ॥
ષષ્ઠ્યાં તિથૌ યઃ શ્રદ્ધાવાન્કુર્યાચ્છ્રાદ્ધં મહાલયમ્

ષષ્ટિકલ્પસહસ્રં તુ પિતરો યામતિ તૃપ્તતામ્ ॥
પુત્રાનપિ પ્રદાસ્યંતિ સંપદં વિપુલાં તથા

સપ્તમ્યાં તુ તિથૌ મર્ત્યઃ શ્રાદ્ધં કુર્યાન્મહાલયમ્ ॥
હિરણ્યપાણિર્ભગવાનાદિત્યસ્તસ્ય તુષ્યતિ

અરોગો દૃઢગાત્રઃ સ્યાદ્ભાસ્કરસ્ય પ્રસાદતઃ ॥
હિરણ્યપાણિર્ભગવાન્હિરણ્યં પાણિના સ્વયમ્

મહાલયશ્રાદ્ધકર્ત્રે દદાતિ પ્રીતમાનસઃ ॥
સપ્તમ્યાં તુ તિથૌ ભક્ત્યા યો ન કુર્યાન્મહાલયમ્

વ્યાધિભિઃ ક્ષયરોગાદ્યૈ બાધ્યતે સ દિવાનિશમ્ ॥
તીક્ષ્ણધારાસ્ત્રશય્યાખ્યે નરકે ચ પતત્યધઃ

સપ્તમ્યાં યો નરો ભક્ત્યા શ્રાદ્ધં કુર્યાન્મહાલયમ્ ॥
સપ્તતિં કલ્પસાહસ્રં પ્રીણંતિ પિતરોઽસ્ય વૈ

સંતતિં ચાપ્યવિચ્છિન્નાં દદ્યુઃ પિતૃગણાઃ સદા ॥
અષ્ટમ્યાં તુ તિથૌ મર્ત્યઃ શ્રાદ્ધં કુર્યાન્મહાલ યમ્

મૃત્યુંજયઃ કૃત્તિવાસાસ્તસ્ય પ્રીણાતિ શંકરઃ ॥
કરસ્થં તસ્ય કૈવલ્યં શંકરસ્ય પ્રસાદતઃ

મહાલયેન શ્રાદ્ધેન તુષ્ટે સાક્ષાત્ત્રિ યંબકે ॥
ચતુર્દશસુ લોકેષુ દુર્લભં તસ્ય કિં ભવેત્

મહાલયં ન કુર્યાદ્વૈ યોઽષ્ટમ્યાં મૂઢચેતનઃ ॥
સંસારસાગરે ઘોરે સદા મજ્જતિ દુઃખિતઃ

કદાચિદપિ તસ્યેષ્ટં નૈવ સિદ્ધ્યતિ ભૂતલે ॥
વૈતરિણ્યાખ્યનરકે પતત્યાચંદ્રતારકમ્

યોઽષ્ટમ્યાં શ્રદ્ધયા શ્રાદ્ધં નરઃ કુર્યાન્મહાલયમ્ ॥
અશીતિકલ્પસાહસ્રં તૃપ્યંતિ પિતરોઽસ્ય વૈ

આશીર્ભિર્વર્દ્ધયંત્યેનં વિઘ્નશ્ચાસ્ય વ્યપોહતિ ॥
સંતતિં ચાપ્યવિચ્છિન્નાં દદ્યુઃ પિતૃગણાઃ સદા

નવમ્યાં તુ તિથૌ મર્ત્યઃ શ્રાદ્ધં કુર્યાન્મહાલયમ્ ॥
દુર્ગાદેવી ભગવતી તસ્ય પ્રીણાતિ શાંભવી

ક્ષયાપસ્મારકુષ્ઠા દીન્ક્ષુદ્રપ્રેતપિશાચકાન્ ॥
નાશયેત્તસ્ય સન્તુષ્ટા દુર્ગા મહિષમર્દિની

નવમ્યાં તુ તિથૌ મર્ત્યો યો ન કુર્યાન્મહાલયમ્ ॥
અપસ્મારેણ પીડ્યેત તથૈવ બ્રહ્મરક્ષસા

અભિચારાર્થકૃત્યાભિર્વાધ્યેત ચ નિરન્તરમ્ ॥
નવમ્યાં યસ્તિથૌ મર્ત્યઃ શ્રાદ્ધં કુર્યાન્મહાલયમ્

નવતિં કલ્પસાહસ્રં તૃપ્યન્તિ પિતરોઽસ્ય વૈ ॥
સંતતિં ચાપ્યવિચ્છિન્નાં દદ્યુઃ પિતૃગણાઃ સદા

દશમ્યાં તુ તિથૌ મર્ત્યઃ શ્રાદ્ધં કુર્યાન્મહાલયમ્ ॥
તસ્યામૃતકલશ્ચન્દ્રઃ ષોડશાત્મા પ્રસીદતિ

ઔષધીનામધીશેઽસ્મિઞ્છ્રાદ્ધેનાનેન તોષિતે ॥
વ્રીહ્યાદીનિ તુ ધાન્યાનિ દદ્યુરોષધયઃ સદા॥

યો ન કુર્યાદ્દશમ્યાં તુ મહાલયમનુત્તમમ્ ॥
ઓષધ્યો નિષ્ફલાસ્તસ્ય કૃષિશ્ચાપ્યસ્ય નિષ્ફલા

દશમ્યાં યસ્તિથૌ મર્ત્યઃ શ્રાદ્ધંકુર્યાન્મહાલયમ્ ॥
શતકલ્પસહસ્રાણિ તૃપ્યંતિ પિતરોઽસ્ય વૈ

સંતતિં ચાપ્યવિચ્છિન્નાં દદ્યુઃ પિતૃગણાઃ સદા ॥
એકાદશ્યાં નરો ભક્ત્યા શ્રાદ્ધં કુર્યાન્મહાલયમ્

સંહર્તા સર્વલોકસ્ય તસ્ય રુદ્રઃ પ્રસીદતિ ॥
રુદ્રસ્ય સર્વસંહર્તુઃ પ્રસાદેન જગત્પતેઃ

શત્રૂન્પરાજય ત્યેષ શ્રાદ્ધકર્તા નિરન્તરમ્ ॥
બ્રહ્મહત્યાયુતં ચાપિ તસ્ય નશ્યતિ તત્ક્ષણાત્

અગ્નિષ્ટોમાદિયજ્ઞાનાં ફલમાપ્નોતિ પુષ્કલમ્ ॥
એકાદશ્યાં નરો ભક્ત્યા યો ન કુર્યાન્મહાલયમ્

તસ્ય વૈ વિમુખો રુદ્રો ન પ્રસીદતિ કર્હિચિત્ ॥
સર્વતો વર્ધમાનાશ્ચ બાધન્તે શત્રવો હ્યમુમ્

અગ્નિષ્ટોમાદિકા યજ્ઞાઃ કૃતાશ્ચ બહુદક્ષિણાઃ ॥
નિષ્ફલા એવ તસ્ય સ્યુર્ભસ્મનિ ન્યસ્તહવ્યવત્

બ્રહ્મવાતકતુલ્યઃ સ્યાચ્છ્રાદ્ધાકરણદોષતઃ ॥
એકાદશ્યાં તિથૌ યસ્તુ શ્રાદ્ધં કુર્યાન્મહાલયમ્

દ્વિશતં કલ્પસાહસ્રં તૃપ્યંતિ પિતરોઽસ્ય વૈ ॥
સંતતિં ચાપ્યવિચ્છિન્નાં દદ્યુઃ પિતૃ ગણાઃ સદા

દ્વાદશ્યાં તુ તિથૌ મર્ત્યઃ કુર્યાચ્છ્રાદ્ધં મહાલયમ્ ।
તસ્ય લક્ષ્મીપતિઃ સાક્ષાત્પ્રસીદતિ જનાર્દનઃ

પ્રસન્ને સતિ દેવેશે દેવદેવે જનાર્દને ॥
ચરાચરં જગત્સર્વં પ્રીતમેવ ન સંશયઃ

ભૂમિર્હરિપ્રિયા ચાસ્ય સસ્યં સંવર્દ્ધયત્યપિ ॥
લક્ષ્મીશ્ચ વર્દ્ધતે તસ્ય મંદિરે હરિવલ્લભા

ગદા કૌમોદકી નામ નારાયણકરસ્થિતા ॥
અપસ્મારાદિભૂતાનિ નાશયત્યેવ સર્વદા

તીક્ષ્ણધારં તથા ચક્રં શત્રૂનસ્ય દહત્યપિ ॥
યાતુધાનપિશાચાદીઞ્છંખશ્ચાસ્ય વ્યપોહતિ

એવં સર્વાત્મના પીડાં વારયત્યસ્ય કેશવઃ ॥
મહાલયં ન કુર્યાદ્યો દ્વાદશ્યાં મનુજા ધમ

તસ્ય ક્ષેત્રાણિ સંપચ્ચ વિનશ્યંતિ ન સંશયઃ ॥
અપસ્મારાદિભૂતાનિ શત્રવશ્ચ મહાબલાઃ

યાતુધાનાશ્ચ બાધન્તે તં વૈ વિષ્ણુપરાઙ્મુખમ્॥
પાત્યતે નરકે ચાપિ અસ્થિભેદનનામકે

દ્વાદશ્યાં ભક્તિયુક્તો યઃ શ્રાદ્ધં કુર્યાન્મહાલયમ્ ॥
ષટ્શતં કલ્પસાહસ્રં પ્રીણંતિ પિતરોઽસ્ય વૈ

સંતતિં ચાપ્યવિચ્છિન્નાં પિતરોઽસ્મૈ દદત્યપિ॥
ત્રયોદશ્યાં નરો ભક્ત્યા શ્રાદ્ધં કુર્યાન્મહાલયમ્

પ્રસીદત્યસ્ય ભગવાન્કંદર્પો રતિનાયકઃ ॥
સ્રગ્ચંદનાદયો ભોગા લલનાશ્ચ મનોરમાઃ

કામદેવપ્રસાદેન તસ્ય સિદ્ધ્યંતિ સર્વદા॥
આજન્મમરણાંતં ચ સુખમેવ સ વિંદતે

યો ન કુર્યાત્ત્રયોદશ્યાં ન ચ શ્રાદ્ધં મહાલયમ્ ॥
કામદેવોઽસ્ય વિમુખઃ સ્ત્રિયો ભોગાંશ્ચ નાશયેત્

અંગારશય્યાભ્રમણે નરકે પાતયત્યમુમ્ ॥
પિતૄનુદ્દિશ્ય યઃ કુર્યાત્ત્ર યોદશ્યાં મહાલયમ્

સહસ્રકલ્પસાહસ્રં પ્રીણંતિ પિતરોઽસ્ય વૈ ॥
સંતતિં ચાપ્યવિચ્છિન્નાં દદ્યુઃ પિતૄગણાસ્તદા

ચતુર્દશ્યાં નરો ભક્ત્યા શ્રાદ્ધં કુર્યાન્મહાલયમ્ ॥
તસ્યાભીષ્ટપ્રદાનાય જાગર્તિ ભગવાચ્છિવઃ

ઉપદિશ્ય શિવજ્ઞાનં સાયુજ્યં ચ દદાત્યપિ ॥
સુરાપાનાયુતં ચાપિ સ્વર્ણસ્તેયાયુતં તથા

નશ્યંતિ તત્ક્ષણાદેવ ચતુર્દશ્યાં મહાલયાત્ ॥
ચણ્ડાલવૃષલસ્ત્રીણાં સંગદોષોઽપિ નશ્યતિ

અશ્વમેધસહસ્રસ્ય પૌંડરીકાયુતસ્ય ચ ॥
પુષ્કલા ફલસિદ્ધિઃ સ્યાચ્ચતુર્દશ્યાં મહાલયાત્

યો ન કુર્યાચ્ચતુર્દશ્યાં શ્રાદ્ધમેતન્મહાલયમ્ ॥
સ કલ્પકોટિસાહસ્રં કલ્પકોટિશતં તથા

સંસારાંધમહાકૂપે પતિતઃ સ્યાદનિષ્કૃતિઃ ॥
અચોરયિત્વા કનકમપીત્વાપિ સુરાં તથા

સુરાપાનાદિભિર્દોષૈર્લિપ્યતે સ વિમૂઢધીઃ ॥
કૃતા અપિ વિધાનેન યજ્ઞાઃ સ્યુર્નિષ્ફલાસ્તથા

ચતુર્દશ્યાં તિથૌ યસ્તુ કુર્યાચ્છ્રાદ્ધં મહાલયમ્ ॥
લક્ષકોટિસહસ્રાણિ લક્ષકોટિશતાનિચ

કલ્પાનિ પિતરસ્તસ્ય તૃપ્યંત્યેવ ન સંશયઃ ॥
નરકસ્થાશ્ચ પિતરઃ સ્વર્ગં યાંતિ પ્રહર્ષિતાઃ

સંતતિં ચાપ્યવિચ્છિન્નાં દદ્યુઃ પિતૃગણાસ્તદા ॥
અમાયાં તુ નરો ભક્ત્યા શ્રાદ્ધં કુર્યાન્મહાલયમ્

પિતૄણાં તસ્ય તૃપ્તિઃ સ્યાદનંતા નાત્ર સંશયઃ ॥
સુધામાસ્વાદ્ય યા તૃપ્તિર્દેવાનાં દિવિ વૈ ભવેત્

અનંતા તાદૃશી તૃપ્તિરમાવાસ્યાં મહાલયાત્ ॥
અમાવાસ્યા મહાપુણ્યા પિતૃદેવનમસ્કૃતા

શાંતા હ્યેષા તુ પરમા શિવસ્ય ચ મહાપ્રિયા ॥
તસ્યાં મહાલયે શ્રાદ્ધે ભોજયેદ્વેદવિત્તમાન્

તેન તૃપ્તિઃ પિતૄણાં સ્યાદનંતા તુષ્યતે શિવઃ ॥
બ્રહ્મહત્યાદયઃ પંચ પાતકા નાશમાપ્નુયુઃ

કૃતાશ્ચ સ્યુર્વિધાનેન સર્વે યજ્ઞાઃ સદક્ષિણાઃ ॥
અનુષ્ઠિતાઃ સ્યુર્વિધિવત્સર્વે ધર્માઃ સનાતનાઃ

અમાવાસ્યાદિને યેન કૃતં શ્રાદ્ધં મહાલયમ્ ॥
પ્રત્યગ્બ્રહ્મૈકતાં જ્ઞાત્વા સાયુજ્યં યાત્યસંશયમ્॥

યો ન કુર્યાદમાવાસ્યાં મહાલયમચેતનઃ ॥
બ્રહ્મલોકગતાશ્ચાસ્ય પિતરો યાંતિ નારકમ્

સંતતિશ્ચાસ્ય મૂઢસ્ય વિચ્છિ દ્યેતૈવ તત્ક્ષણાત્ ॥
સ એવ હિ મહાનર્થો યદમાયાં તિથૌ નરૈઃ

મહાલયાર્થો વિપ્રેંદ્રા વિધિવન્નૈવ ભોજિતાઃ ॥
માસિ ભાદ્રપદે પ્રાપ્તે નૃત્યંતિ પિતૃદેવતાઃ

અસ્માનુદ્દિશ્ય મત્પુત્રા ભોજયેયુર્દ્વિજોત્તમાન્ ॥
તેન નો નરકક્લેશો ન ભવિષ્યતિ દારુણઃ

વાસશ્ચ સ્વર્ગલોકે સ્યાદ્યાવદાચન્દ્રતારકમ્ ॥
માસિ ભાદ્રપદે પ્રાપ્તે પિતૄણાં તૃદિદાયિની

એકૈકં ભોજયેદ્વિપ્રં પ્રત્યહં ભક્તિપૂર્વકમ્ ॥
પિતૃમાતૃકુલોદ્ભૂતાઃ પિતરસ્તૃપ્તિમાપ્નુયુઃ

કૃષ્ણપક્ષે વિશેષેણ બ્રાહ્મણાન્ભોજયેત્સુધીઃ ॥
ઘૃતસૂપાદિસસ્યૈશ્ચ તૈલાભ્યંગપુરઃસરમ્

સુધાં પાસ્યંતિ પિતરસ્તસ્યાકલ્પં પ્રહર્ષિતાઃ ॥
સપ્તમીં કૃષ્ણપક્ષસ્ય પ્રારભ્ય પ્રત્યહં નરાઃ

વિપ્રાન્યાવદમાવાસ્યા ત્રીંસ્ત્રીનભ્યર્ચ્ય ભોજયેત્ ॥
આરભ્ય દ્વાદશીં વિપ્રાંસ્ત્રીનવશ્યં તુ ભોજયેત્

અન્યથૈશ્વર્યહાનિઃ સ્યાન્મહાદારિદ્ર્યભાગ્ભવેત્ ॥
વિત્તલોભં પરિત્યજ્ય વિપ્રાન્સૂપઘૃતાદિ ભિઃ

પયસા પાયસાન્નેન દધ્નાપૂપાદિભિસ્તથા ॥
પેયૈર્લેહ્યૈશ્ચ ચોષ્યૈશ્ચ ભક્ષ્યૈશ્ચ વિવિધૈરપિ

ભોજયેદ્વેદવિન્મુખ્યાંસ્તૃપ્તિસ્તેષાં યથા ભવેત્ ॥
તેન બ્રહ્મા હરિઃ શંભુસ્તૃપ્તાઃ સ્યુર્નાત્ર સંશયઃ

અગ્નિષ્વાત્તાદિપિતરસ્તથૈવેંદ્રાદિદેવતાઃ ॥
બહુનાત્ર કિમુક્તેન તુષ્ટં તેન જગત્ત્રયમ્

પાર્વણેન વિધાનેન કુર્યાચ્છ્રાદ્ધે મહાલયમ્॥
નરો મહાલયશ્રાદ્ધે પિતૃવંશ્યાન્પિતૄનિવ

માતૃવંશ્યાનપિ પિતૄન્ભોજયેચ્છ્રેયસે મુદા ॥
દક્ષિણાં ચ યથાશક્તિ દદ્યાદ્વિત્તાનુસારતઃ

તસ્મિન્મહાલયે શ્રાદ્ધે વિત્તશાઠ્યં ન કારયેત્ ॥
દક્ષિણા ખલુ યજ્ઞાનાં કથિતેયં પુરોગવા

અનઃ પુરોગવૈર્હીનં કરિષ્યતિ યથાધ્વનિ ॥
અદક્ષિણં તથા સોયં પિતૃયજ્ઞોઽપિ રિષ્યતિ

તસ્માદ્યજ્ઞેષુ દાતવ્યા દક્ષિણાલ્પા હિ જાનતા॥
વિધવાભિરપિ સ્ત્રીભિરપુત્રાભિર્મહાલયઃ

ભર્ત્તૄનુદ્દિશ્ય કર્તવ્યો ભૂરિભોજનકર્મણા ॥
અન્યથા ધર્મહાનિઃ સ્યાન્નરકં ચ મહદ્ભવેત્

માસિ ભાદ્રપદે પ્રાપ્તે યો ન કુર્યાન્મહાલયમ્ ॥
તત્કુલં નાશમાપ્નોતિ બ્રહ્મહત્યાં ચ વિંદતિ

મહાલયં પ્રકુર્વંતિ શ્રદ્ધાવંતઃ પિતૄન્પ્રતિ ॥
ન તેષાં સંતતિચ્છેદો ભવેત્સંપદભંગુરા

આલયં હ્યાસ્પદં પ્રોક્તં મહઃ કલ્યાણમુચ્યતે ॥
કલ્યાણાનામાસ્પદત્વાન્મહાલયમુદીર્યતે

તસ્માન્મહાલયં મર્ત્યઃ કુર્યાત્કલ્યાણસિદ્ધયે ॥
અમંગલં ભવેત્તસ્ય ન કુર્યાચ્ચેન્મહાલયમ્

નકુર્યાદ્યદ્યપિ શ્રાદ્ધં માતાપિત્રોર્મૃતેઽહનિ ॥
કુર્યાન્મહાલયશ્રાદ્ધમસ્મરન્નેવ બુદ્ધિમાન્

કર્તું મહાલયશ્રાદ્ધં યદિ શક્તિર્ન વિદ્યતે ॥
યાચિત્વાપિ નરઃ કુર્યાત્પિતૃણાં તન્મહાલયમ્

બ્રાહ્મણેભ્યો વિશિષ્ટે ભ્યો યાચેત ધનધાન્યકમ્ ॥
પતિતેભ્યો ન ગૃહ્ણીયાદ્ધનધાન્યં કદાચન

બ્રાહ્મણેભ્યો ન લભ્યેત યદિ ધાન્યધનાદિકમ્ ॥
યાચેત ક્ષત્રિયશ્રેષ્ઠા ન્મહાલયચિકીર્ષયા

દાતારશ્ચેન્ન ભૂપાલા વૈશ્યેભ્યોઽપિ ચ યાચયેત્ ॥
વૈશ્યા અપિ હિ દાતારો યદિ લોકે ન સંતિ વૈ

દદ્યાદ્ભાદ્રપદે માસે ગોગ્રાસં પિતૃતૃપ્તયે ॥
અથ વા રોદનં કુર્યાદ્બહિર્નિર્ગત્ય કાનને

પાણિભ્યામુદરં સ્વીયમાહત્યાશ્રૂણિ વર્તયન્ ॥
તેષ્વરણ્યપ્રદેશેષુ ઉચ્ચૈરેવં વદેન્નરઃ

શૃણ્વંતુ પિતરઃ સર્વે મત્કુલીના વચો મમ ॥
અહં દરિદ્રઃ કૃપણો નિર્લ્લજ્જઃ ક્રૂરકર્મકૃત્

પ્રાપ્તો ભાદ્રપદો માસઃ પિતૃણાં પ્રીતિવર્દ્ધનઃ ॥
કર્ત્તું મહાલયશ્રાદ્ધં ન ચ મે શક્તિરસ્તિ વૈ

ભ્રમિત્વાપિ મહીં કૃત્સ્નાં ન મે કિંચન લભ્યતે ॥
અતો મહાલયશ્રાદ્ધં ન યુષ્માકં કરોમ્યહમ્

ક્ષમધ્વં મમ તદ્યૂયં ભવંતો હિ દયાપરાઃ ॥
દરિદ્રો રોદનં કુર્યાદેવં કાનનભૂમિષુ

તસ્ય રોદનમાકર્ણ્ય પિતરસ્તત્કુલોદ્ભવાઃ ॥
હૃષ્ટાસ્તૃપ્તિં પ્રયાંત્યેવ સુધાં પીત્વૈવ નિર્જરાઃ

મહાલયાર્થે વિપ્રૌઘે ભુક્તે તૃપ્તિર્યથા ભવેત્ ॥
ગોગ્રાસારણ્યરુદિતૈઃ પિતૃ તૃપ્તિસ્તથા ભવેત્

માસિ ભાદ્રપદે વિઘ્નો યદિ સ્યાત્સૂતકાદિના ॥
યાતેષુ સૂતકાહઃસુ કુર્યાદાવૃશ્ચિકાવધિ

બુધો મહાલય સ્યાર્થે બ્રાહ્મણાન્વૃણુયાન્નવ ॥
પિત્રર્થમેકં વૃણુયાત્પિતામહકૃતે તથા

પ્રપિતામહમુદ્દિશ્ય તથૈકં વૃણુયાદ્દ્વિજઃ ॥
તથા માતામહાર્થં તુ એકં વૈ વૃણુયાદ્દ્વિજમ્

માતુઃપિતામહાર્થં ચ વૃણુયાદ્દ્વિજમેકકમ્ ॥
વૃણુયાદેકમુદ્દિશ્ય માતુશ્ચ પ્રપિતામહમ્

તથૈવ વિશ્વેદેવાર્થે વૃણુયાદ્દ્વૌદ્વિ જોત્તમૌ ॥
વિષ્ણ્વર્થં બ્રાહ્મણં ત્વેકં વૃણુયાદ્વેદવિત્તમમ્

એવં મહાલયશ્રાદ્ધે બ્રાહ્મણાન્વૃણુયાન્નવ ॥
અથવા પિતૃવર્ગાર્થં વરયેદ્વિપ્રમેકકમ્

માતામહાદીન્વોદ્દિશ્ય વરયેદ્વિપ્રમેકકમ્ ॥
વિશ્વેદેવાર્થમેકં ચ વિષ્ણ્વર્થં ચ તથાપરમ્

એવં વૈ વરયેદ્વિપ્રાશ્ચતુરસ્તુ મહાલયે ॥
બ્રાહ્મણાન્વેદસંપન્નાન્સુશીલાન્વરયેત્સુધીઃ

દુઃશીલાન્વરયેદ્યસ્તુ સ વૈ શ્રાદ્ધસ્ય ઘાતકઃ ॥
માસિ ભાદ્રપદે પ્રાપ્તે કૃષ્ણપક્ષે વિશેષતઃ

કુર્યા ન્મહાલયશ્રાદ્ધં યો નરઃ શ્રદ્ધયા સહ ॥
સ સ્નાતઃ સર્વતીર્થેષુ દુરાચાર મહામતે

અગ્નિષ્ટોમાદયો યજ્ઞાઃ શતમપ્યમુના કૃતાઃ ॥
તુલાપુરુષમુખ્યાનિ દાનાન્યપિ કૃતાનિ વૈ

ચાંદ્રાયણાદિકૃચ્છ્રાણિ કૃતાન્યેવ ન સંશયઃ ॥
ચતુર્ણાં સાંગવેદાનાં પારાયણફલં લભેત્ ॥

ગાયત્ર્યાદિમહામંત્રજપપુણ્યં લભેત્તથા ॥
ઇતિહાસપુરાણાનાં પારાયણફલં લભેત્

મહાલયસમં પુણ્યં વૃત્તં નાસ્તિ મહીતલે ॥
બ્રહ્મવિષ્ણુમહેશાનલોકપ્રાપ્તિર્મહાલયાત્

મહાલયાદિકં શ્રાદ્ધં નિત્યં કામ્યમપીષ્યતે ॥
તસ્માદકરણે તસ્ય પ્રત્યવાયો મહાન્ભવેત્

કરણાદિષ્ટસિદ્ધિશ્ચ ભવિષ્યતિ ન સંશયઃ ॥
મહાલયસ્ય કરણાદ્ભૂતવેતાલકાદયઃ

અપસ્મારગ્રહાશ્ચાપિ શાકિનીડાકિનીગણાઃ ॥
યાતુધાનાઃ પિશાચાશ્ચ વેતાલાશ્ચ ભયાનકાઃ

નશ્યંતિ તત્ક્ષણાદેવ ભૂતાન્યન્યાનિ વૈ તથા ॥
મહાલયસ્યકરણાદ્વિપુલાં શ્રિયમશ્નુતે

પુરા દશરથો રાજા વસિષ્ઠસ્યોપદેશતઃ ॥
માસિ ભાદ્રપદે પ્રાપ્તે કૃત્વા શ્રાદ્ધં મહાલયમ્

રામાદીંશ્ચ તુરઃ પુત્રાન્પ્રાપ્તવાંલ્લોકસંમતાન્ ॥
વિશ્વાતિશાયિનીં લક્ષ્મીં પ્રપેદે કીર્તિમુત્તમામ્

મહાલયસ્ય કરણાદ્યયાતી રાજસત્તમઃ ॥
યદુમુખ્યાન્મહાપુત્રાન્પ્રપેદે વંશવર્દ્ધનાન્

અનન્યદુર્લભં સ્વર્ગં પ્રપેદે શ્રાદ્ધપુણ્યતઃ ॥
દુષ્યંતો ભરતં લેભે મહાલયવિધાનતઃ

મહાલય વિધાનેન દમયંતીપતિર્નલઃ ॥
કૃચ્છ્રં મહત્તરં તીર્ત્વા પુનર્લેભે મહીમિમામ્

નિજગ્રાહ કલિં ઘોરં પુષ્કરં ચાપ્યરાતિનમ્ ॥
ઇન્દ્રસેનાભિધાનં ચ પુત્રં લેભેઽતિધાર્મિકમ્

હરિશ્ચંદ્રો મહારાજો મહાલયવિધાનતઃ ॥
વિશ્વામિત્રકૃતાદ્દુઃખાન્મુક્તઃ સત્યવતાં વરઃ

લેભે ચંદ્રવતીં ભાર્યાં લોહિતાશ્વં સુતં પુનઃ ॥
મહાલયવિધાનેન કૃતવીર્યસુતો બલી

અષ્ટાદશાનાં દ્વીપાનામાધિપત્યમવાપ્તવાન્ ॥
રામોઽપિ દણ્ડકારણ્યે મહાલયવિધાનતઃ

હત્વા તુ રાવણં સંખ્યે સીતાં પુનરવાપ્તવાન્ ॥
મહાલયસ્ય કરણાદ્ધર્મપુત્રો યુધિષ્ઠિરઃ

દુઃખસાગરમુત્તીર્ય ધાર્તરાષ્ટ્રાઞ્જઘાન ચ ॥
મહાલયસ્યકરણાદ્વસિષ્ઠો મુનિસત્તમઃ

અત્રિર્ભૃગુશ્ચ કુત્સશ્ચ ગૌતમશ્ચાંગિરાસ્તથા ॥
કશ્યપશ્ચ ભરદ્વાજો વિશ્વા મિત્રશ્ચ કુમ્ભજઃ

પરાશરો મૃકણ્ડશ્ચ યે ચાન્યે મુનિસત્તમાઃ ॥
વિધાય વિધિવચ્છ્રાદ્ધં મહાલયમનુત્તમમ્

અણિમાદ્યષ્ટસિદ્ધીનાં વ્રતાનાં તપસાં તથા ॥
નિવાસભૂતા સંજાતાસ્તથા વિશ્વાતિશાયિનઃ

જીવન્મુક્તાશ્ચ તે સર્વે હ્યભવન્મુનિસત્તમાઃ ॥
અતો મહાલયશ્રાદ્ધં કર્તવ્યં ભૂતિમિચ્છતા

અતોઽદ્યાપિ દુરાચાર ન કુર્યાદ્યો મહાલયમ્ ॥
ભૂતવેતાલકાદિભ્યો ભૂયાત્તસ્ય મહદ્ભયમ્

મહાલયસ્યા કરણાદ્વેતાલત્વમવાપ્નુયાત્ ॥
ત્વયાવિષ્ટમિદં ભૂતં વિપ્રઃ સન્પૂર્વજન્મનિ

નામ્ના વેદનિધિઃ પુણ્યો ભરદ્વાજસ્ય ચાત્મનઃ ॥
કુશસ્થલ્યભિધાને ચ વસન્ગ્રામે મહામનાઃ

ન ચકાર વિધાનેન શ્રાદ્ધમેતન્મહાલયમ્ ॥
તતોયં પિતૃણાં શાપાદ્વેતાલત્વમવાપ્તવાન્

તસ્માદ્ભાદ્ર પદે માસે દુરાચાર પિતૄન્પ્રતિ ॥
બ્રાહ્મણાન્ભોજયાન્નેન ષડ્રસેન સભક્તિકમ્

દારિદ્ર્યં તેન તે ન સ્યાત્સુખીચૈવ ભવાન્ભવેત્ ॥
મહાપાતકિ સંસર્ગં મા કુરુ ત્વમિતઃ પરમ્

ત્વયાનુભૂતં યદ્દુઃખં વેતાલગ્રહણોદ્ભવમ્ ॥
ગચ્છ ત્વમનુજાનામિ સ્વદેશં પ્રતિ મા ચિરમ્

ઇતીરિતઃ સ મુનિના દત્તાત્રેયેણ યોગિના ॥
તં પ્રણમ્ય યયૌ દેશં કૃતાર્થેનાંતરાત્મના

ગત્વા ચ સ્વગૃહં વિપ્રો દુરાચારો દ્વિજોત્તમાઃ ॥
વિમુક્તવેતાલ ભયો ગતપાતકકંચુકઃ

દત્તાત્રેયેરિતેનાસૌ માર્ગેણ પ્રીતમાનસઃ ॥
ત્યક્તપાતકિસંસર્ગઃ સ્વાશ્રમાચારતત્પરઃ

રામચંદ્રધનુષ્કોટિતીર્થ મજ્જનગૌરવાત્ ॥
દેહાંતે પરમાં મુક્તિં દુરાચારો યયૌ તદા

॥ શ્રીસૂત ઉવાચ ॥ ॥
એવં વઃ કથિતં પુણ્યં દુરાચરવિમોક્ષણમ્ ॥
સેયં પુણ્યા ધનુષ્કોટિર્મહાપાતકનાશિની

યત્ર હિ સ્નાનમાત્રેણ દુરાચારો વિમોચિતઃ ॥
અથવા ધનુષઃ કોટેરિયત્તા કિં હિ વૈ ભવેત્

યા નિષ્કૃતિવિહીનાનિ પાપાન્યપિ વિનાશયેત્ ॥
પ્રાયશ્ચિત્તવિહીનાનિ યાનિ પાપાનિ સંતિ વૈ

તાન્યપ્યત્ર વિનશ્યંતિ ધનુષ્કોટૌ નિમજ્જનાત્ ॥
શૂદ્રેણ પૂજિતં લિંગં વિષ્ણું વા યો નમેદ્દ્વિજઃ

પ્રાયશ્ચિત્તં ન તસ્યોક્તં સ્મૃતિભિઃ પરમર્ષિભિઃ ॥
નશ્યેત્તસ્યાપિ તત્પાપં ધનુષ્કોટિનિમજ્જ નાત્

વિપ્રનિંદાકૃતાં નૃણાં પ્રાયશ્ચિત્તં ન વિદ્યતે ॥
વિશ્વાસઘાતકાનાં ચ કૃતઘ્નાનાં ન નિષ્કૃતિઃ

ભ્રાતૃભાર્યારતાનાં ચ પ્રાયશ્ચિત્તં ન વિદ્યતે ॥
શૂદ્રાન્ને નિયતાનાં ચ શ્રુતિનિંદારતાત્મનામ્

કન્યાવિક્રયિણાં વિપ્રા હયવિક્રયિણાં તથા ॥
દેવવિક્રયિણાં વેદવિક્રયે નિર તાત્મનામ્

ધર્મવિકયિણાં પુંસાં વ્રતવિક્રયિણાં તથા ॥
તીર્થવિક્રયિણાં પુંસાં પ્રાયશ્ચિત્તં ન વિદ્યતે

તેષાં પાપાનિ નશ્યંતિ ધનુષ્કોટૌ નિમ જ્જનાત્ ॥
માતૃદ્રોહપિતૃદ્રોહયતિદ્રોહરતાત્મનામ્

ગુરુનિંદાપરાણાં ચ શિવનિંદારતાત્મનામ્ ॥
વિષ્ણુનિંદાપરાણાં ચ યતિનિંદારતાત્મનામ્ ॥

સત્કથાદૂષકાણાં ચ પ્રાયશ્ચિત્તં ન વિદ્યતે ॥
તેષાં ચાત્ર ધનુષ્કોટૌ સ્નાનાચ્છુદ્ધિર્ભવિષ્યતિ

એવં વઃ કથિતં વિપ્રા ધનુષ્કોટેસ્તુ વૈભવમ્ ॥
યચ્છ્રુત્વા સર્વપાપેભ્યો મુચ્યતે માનવો ભુવિ

ઇતિ શ્રીસ્કાંદે મહાપુરાણ એકાશીતિસાહસ્ર્યાં સંહિતાયાં તૃતીયે બ્રહ્મખણ્ડે સેતુ માહાત્મ્યે ધનુષ્કોટિપ્રશંસાયાં દુરાચારસંસર્ગદોષશાંતિવર્ણનંનામ ષટ્ત્રિંશોઽધ્યાયઃ